آموزش تعویض روغن موتور فولکس‌واگن جتا (۱۹۹۹ تا ۲۰۰۴)

اول از همه باید ماشین رو جک بزنی تا بتونی راحت زیرش کار کنی. جک رو حدود 5 اینچ (حدود 13 سانتی‌متر) عقب‌تر از گلگیر چرخ جلوی سمت راننده، دقیقا زیر لبه محکم شاسی قرار بده. این همون نقطه استانداردیه که تو دفترچه راهنمای فولکس‌واگن برای جک زدن مشخص شده.

جک زدن هر دو سمت ماشین کار رو راحت‌تر می‌کنه، اما اصلا ضروری نیست. چون پیچ تخلیه روغن کمی متمایل به سمت شاگرد قرار گرفته، بالا بردن همون سمت راننده به تنهایی برای تخلیه کامل روغن کافیه.

ماشین رو تا جایی که بتونی راحت زیرش کار کنی و فضای کافی داشته باشی، ببر بالا. خرک (پایه جک) رو دقیقا کنار جک سوسماری زیر شاسی محکم ماشین قرار بده. پایه خرک رو تا بالاترین دندانه‌ای که زیر ماشین جا میشه بالا بکش تا بیشترین ارتفاع رو بهت بده. حالا جک سوسماری رو آروم بیار پایین تا وزن ماشین کاملا روی خرک بیفته و ماشین ثابت بشه.

برای پایین آوردن خیلی از جک‌های سوسماری، باید انتهای باز دسته جک رو روی پیچ تنظیم فشار بذاری و برخلاف عقربه‌های ساعت بچرخونی. اگه دقیقا نمی‌دونی جکت چطور کار می‌کنه، حتما یه نگاهی به راهنمای خودش بنداز.

هشدار ایمنی خیلی مهم: به هیچ‌وجه زمانی که ماشین فقط روی جک قرار داره زیرش نرو. جک‌های هیدرولیک ممکنه به صورت ناگهانی در برن یا خراب بشن و این موضوع به شدت خطرناکه. همیشه از خرک استفاده کن.

← حالا که رفتی زیر ماشین، پیچ تخلیه روغن شش‌گوش 19 mm رو که پشت کارتل روغن قرار داره پیدا کن.

کارتل روغن دقیقا جلوی چرخ‌های جلو و کمی متمایل به سمت راست (سمت شاگرد) ماشین قرار گرفته.

ظرف تخلیه روغن رو دقیقا زیر پیچ کارتل قرار بده تا آماده ریختن روغن بشه.

حواست باشه ظرف رو طوری تنظیم کنی که وقتی پیچ رو باز کردی، روغنی که با فشار بیرون می‌پره دقیقا داخل ظرف بریزه و زمین رو کثیف نکنه.

همیشه موقع کار با روغن موتور دستکش بپوش و ترجیحا عینک ایمنی بزن. اگه ماشین به تازگی روشن بوده، موتور و گیربکس به شدت داغ هستن، پس حسابی مراقب دست‌هات باش. چند تا دستمال هم کنارت داشته باش تا اگه جایی کثیف شد سریع تمیزش کنی.

← با استفاده از یه آچار رینگی 19 mm یا آچار بکس، پیچ تخلیه کارتل رو کمی باز کن تا شل بشه.

بعد از اینکه پیچ رو با آچار چند دور چرخوندی و فشار اولیه‌اش گرفته شد، آچار رو کنار بذار و بقیه کار رو با انگشت‌هات انجام بده تا پیچ کامل شل بشه.

وقتی پیچ کامل شل شد، می‌تونی همزمان با بیرون اومدن روغن، اجازه بدی پیچ همراه روغن بیفته داخل ظرف تخلیه تا دستت زیاد روغنی نشه.

اگه از یه ظرف دست‌ساز یا تشت معمولی استفاده می‌کنی، بهتره نذاری پیچ بیفته تا بعدا راحت پیداش کنی. اما اگه ظرف مخصوص تخلیه روغن داری که خودش توری داره، افتادن پیچ هیچ مشکلی ایجاد نمی‌کنه.

به روغنی که داره خارج میشه دقت کن. اگه توش ذرات براق و براده‌های فلزی دیدی، یعنی احتمالا قطعات داخلی موتور دچار ساییدگی و مشکل جدی شدن.

اجازه بده تمام روغن کثیف کامل از کارتل خارج بشه، تا جایی که جریان روغن تبدیل به قطره‌های خیلی کند بشه. وقتی روغن کاملا تخلیه شد، اطراف سوراخ تخلیه رو با یه دستمال تمیز حسابی پاک کن تا اثری از روغن نمونه. پیچ تخلیه رو دوباره سر جاش قرار بده و اول فقط با دستت بچرخون تا بسته بشه.

خیلی بهتره که موقع بستن پیچ، از یه واشر آب‌بندی نو استفاده کنی تا خیالت از بابت نشتی کامل راحت باشه (واشر با قطر بیرونی 20 میلی‌متر و قطر داخلی 15 میلی‌متر برای این مدل مناسبه).

← حالا باید فیلتر روغن رو پیدا کنی. این قطعه تو قسمت جلوی موتور قرار گرفته و زاویه‌اش کمی رو به پایین و به سمت جلوی ماشینه.

ظرف تخلیه روغن رو از زیر کارتل جابه‌جا کن و دقیقا زیر فیلتر روغن بذار. با استفاده از آچار فیلتر روغن، فیلتر رو بپوشون و حدود یک‌چهارم دور برخلاف عقربه‌های ساعت بچرخون تا کمی شل بشه.

حالا با دست فیلتر رو آروم باز کن تا جایی که ببینی روغن داره از لبه‌های فیلتر به سمت پایین سرازیر میشه. همون‌جا متوقف شو.

وقتی روغنی که از لبه‌های فیلتر بیرون می‌ریزه کم شد، بقیه مسیر رو با دست بچرخون و فیلتر رو کامل باز کن. مقداری روغن هنوز داخل فیلتر مونده، پس فیلتر قدیمی رو بذار داخل ظرف تخلیه تا همون‌جا بمونه و روغنش کامل خالی بشه. با یه پارچه تمیز، رزوه‌های روی موتور و سطح تماس فیلتر رو حسابی پاک کن تا روغن‌های قدیمی کاملا تمیز بشن.

فیلتر روغن جدید رو بردار و حدودا نصفش رو با روغن موتور تازه پر کن. این کار باعث میشه همون لحظه اول استارت زدن، موتور بدون روغن نمونه.

حواست باشه مقداری روغنی که الان داخل فیلتر ریختی رو از کل حجم 4.5 لیتری که باید تو موتور بریزی کم کنی. ظرفیت کل موتور با فیلتر دقیقا 4.5 لیتره.

اگه موقع ریختن روغن تو فیلتر کمی دستت لرزید و ریخت رو لبه‌هاش، اصلا نگران نباش؛ دقیقا به همین روغن‌ها برای چرب کردن واشر نیاز داریم!

با انگشتت، مقداری روغن تازه رو دور تا دور واشر لاستیکی (اورینگ) فیلتر جدید بمال تا حسابی چرب بشه. اگه از قبل روغنی رو لبه‌ها نریخته بودی، انگشتت رو بزن تو ظرف روغن نو و این کار رو انجام بده. چرب کردن واشر باعث میشه فیلتر هم خوب آب‌بندی بشه و هم دفعه بعد راحت باز بشه.

فیلتر جدید رو دقیقا روی رزوه‌هایی که فیلتر قبلی بود قرار بده. فیلتر رو در جهت عقربه‌های ساعت با دست بچرخون تا سفت بشه. فقط تا جایی که فیلتر محکم سر جاش بشینه سفتش کن و به هیچ‌وجه از آچار برای بستنش استفاده نکن.

حتما موقع بستن فیلتر جدید یه جفت دستکش تمیز دستت کن. اگه دستکش قبلی که روغنی شده تو دستت باشه، فیلتر لیز می‌خوره و نمی‌تونی اون رو به اندازه کافی سفت کنی.

دوباره ظرف تخلیه رو ببر و دقیقا زیر پیچ کارتل بذار. پیچ کارتل رو که موقتا با دست بسته بودی باز کن تا اگه روغن کهنه‌ای ته کارتل مونده، قطره‌قطره خارج بشه.

دوباره با یه دستمال تمیز دور سوراخ تخلیه رو کامل پاک کن. پیچ تخلیه روغن رو برگردون سر جاش و با دستت تا جایی که میشه ببندش. حالا با آچار بکس، پیچ تخلیه رو به طور کامل سفت کن.

خیلی دقت کن! پیچ کارتل رو فقط تا حدی سفت کن که محکم بشه و نشتی نده. اگه فشار بیش از حد بیاری، ممکنه رزوه‌ها هرز بشن یا حتی کارتل روغن ترک بخوره که هزینه خیلی سنگینی برات می‌تراشه. همیشه می‌تونی بعدا اگه نشتی داشت یه کم دیگه سفتش کنی.

برای آخرین بار، با دستمال دور پیچ رو حسابی تمیز کن تا خشک بشه. اینطوری اگه بعدا نشتی داشت سریع متوجه میشی.

قبل از اینکه جک رو بالا ببری تا خرک رو دربیاری، یه نگاه بنداز و مطمئن شو هیچ‌کس و هیچ ابزاری زیر ماشین نمونده باشه.

جک سوسماری رو دقیقا همون‌جایی که قبلا زیر شاسی گذاشته بودی قرار بده و بیار بالا تا زیر ماشین رو لمس کنه.

ماشین رو با جک کمی ببر بالا تا فشار از روی خرک برداشته بشه و ماشین از خرک فاصله بگیره. دسته یا ضامن خرک رو بکش تا بیاد پایین و بعد خرک رو کامل از زیر ماشین بکش بیرون.

تو این لحظه که ماشین فقط روی جکه خیلی مراقب باش. تو این حالت ایمنی ماشین پایینه و ممکنه جک در بره، پس اصلا دست یا پات رو زیر ماشین نبر.

پیچ تخلیه جک رو خیلی آروم باز کن تا ماشین با سرعت کم و ایمن بیاد پایین و روی لاستیک‌هاش قرار بگیره. وقتی ماشین کامل نشست، جک رو از زیرش بکش بیرون و کنار بذار.

← حالا در سمت راننده رو باز کن و اهرم باز کردن کاپوت رو که زیر داشبورد قرار داره پیدا کن.

اهرم رو به سمت خودت بکش تا صدای آزاد شدن قفل کاپوت رو بشنوی.

حالا برو جلوی ماشین. یه ضامن پلاستیکی مشکی‌رنگ با یه فلش قرمز زیر لبه کاپوت بیرون زده که باید آزادش کنی. با یه دستت ضامن رو مستقیم به سمت بیرون بکش و همزمان با دست دیگه‌ات کاپوت رو به سمت بالا ببر و باز کن.

← درب ورودی روغن موتور رو که روی کاور بالای موتور قرار گرفته پیدا کن.

درب روغن رو یک‌چهارم دور برخلاف عقربه‌های ساعت بچرخون تا باز بشه و اون رو بردار.

اطراف دهانه ورودی روغن رو با یه دستمال تمیز پاک کن تا گردوخاک و آلودگی‌ها وارد موتور نشن.

حواست باشه دستمال رو به سمت بیرون بکشی تا ناخواسته آشغال‌ها رو داخل سوراخ روغن نریزی.

قیف رو داخل دهانه ورودی روغن قرار بده تا موقع ریختن روغن، روی موتور نریزه.

رسیدیم به بخش جذاب کار! وقتشه که خون تازه‌ای به رگ‌های موتور ماشینت تزریق کنی.

موتور 2 لیتری تنفس طبیعی فولکس‌واگن جتا به حدود 4.5 لیتر (تقریبا 4.75 کوارت) روغن نیاز داره. اگه ماشینت مدل TDI یا GLI هست، حتما ظرفیت دقیق روغن رو از دفترچه راهنما چک کن.

حالا 4.5 لیتر روغن 5 وات-30 رو آروم داخل قیف بریز. یادت نره که این 4.5 لیتر حجم کل روغنیه که باید تو موتور باشه، پس مقدار روغنی رو که قبلا تو فیلتر ریختی تو محاسباتت لحاظ کن تا روغن رو بیش از حد مجاز نریزی.

حتما از ویسکوزیته 5 وات-30 استفاده کن. شاید ویسکوزیته‌های مشابه هم کار کنن، اما همیشه بهترین کار اینه که طبق توصیه کارخونه پیش بری تا موتور تو بهترین شرایط کار کنه.

قیف رو بردار و درب روغن موتور رو سر جاش بذار و یک‌چهارم دور در جهت عقربه‌های ساعت بچرخون تا قفل بشه.

کار تقریبا تمومه! اما قبل از اینکه ماشین رو روشن کنی و بری، باید سطح روغن رو چک کنی. گیج روغن (میله زردرنگ) رو که جلوی موتور قرار داره پیدا کن و بکش بیرون. گیج روغن رو با یه دستمال کامل تمیز کن تا هیچ روغنی روش نمونه و بتونی سطح دقیق رو بخونی. گیج رو دوباره تا انتها داخل لوله خودش فشار بده.

دوباره گیج رو بکش بیرون. قسمت خمیده یا هاشورخورده پایین گیج، حداقل و حداکثر میزان روغن رو نشون میده. چک کن که سطح روغن دقیقا بین این دو علامت باشه. معمولا فاصله بین علامت مینیمم تا ماکزیمم حدود یک لیتر روغنه.

قبل از حرکت، ماشین رو روشن کن و بذار چند دقیقه درجا کار کنه. تو این حالت یه نگاهی به زیر ماشین و اطراف پیچ کارتل و فیلتر بنداز تا مطمئن بشی هیچ نشتی‌ای وجود نداره. اگه از پیچ کارتل روغن چکه می‌کرد، اول مطمئن شو که کارتل ترک نخورده باشه و بعد ماشین رو خاموش کن و پیچ رو کمی سفت‌تر کن. بعد از خاموش کردن هم یه بار دیگه سطح روغن رو با گیج چک کن تا خیالت راحت باشه.

خب، کار تعویض روغن به همین راحتی تموم شد! همیشه حواست باشه که تعویض به‌موقع روغن و فیلتر، کلیدی‌ترین عامل تو طول عمر موتور فولکس‌واگنه.

برای اینکه همیشه تاریخ و کیلومتر تعویض یادت بمونه، پیشنهاد می‌کنیم همون لحظه عدد کیلومترشمار رو ثبت کنی. اگه دوست داری مهارت‌های فنیت رو بالا ببری و بقیه کارهای ماشینت رو هم خودت انجام بدی، اپلیکیشن آیسی‌مدار رو نصب کن و از صدها آموزش قدم‌به‌قدم ما استفاده کن.