کالبدشکافی گوشی فیرفون ۳ (Fairphone 3)

زیبایی واقعی هر گوشی تو قطعات داخلیشه که قراره با هم بررسیشون کنیم. اما قبل از اینکه دل و روده این گوشی رو بریزیم بیرون، بیا یه نگاهی به مشخصات فنی دستگاه بندازیم تا ببینیم با چی طرفیم:

← صفحه نمایش 5.65 اینچی IPS با رزولوشن 1080 در 2160

← پردازنده کوالکام Snapdragon 632

← 4 گیگابایت رم و 64 گیگابایت حافظه داخلی

← دوربین اصلی 12 مگاپیکسلی با دیافراگم ƒ/1.8 و دوربین سلفی 8 مگاپیکسلی

باتری با ظرفیت 3060 میلی‌آمپر ساعت

حسگر اثر انگشت و جک 3.5 میلی‌متری هدفون هم تو این مدل حضور دارن. با دیدن عکس اشعه ایکس این دستگاه، قشنگ می‌شه چیدمان منظم قطعات و ماژول‌ها رو قبل از باز کردن گوشی تشخیص داد.

نسل‌های مختلف فیرفون رو می‌تونی تو این عکس کنار هم ببینی که چطور از نسخه اول تا سوم تغییر کردن. این تکامل فقط تو ابعاد و ظاهر نبوده؛ تو نسخه سوم بالاخره پورت قدیمی میکرو یو‌اس‌بی جای خودش رو به پورت جدیدتر USB-C داده و یه حسگر اثر انگشت هم برای راحتی بیشتر به پشت گوشی اضافه شده.

ابعاد فیرفون 3 دقیقا 158 در 71.8 در 9.89 میلی‌متره و وزنش به 189 گرم می‌رسه که نشون میده با یه گوشی نسبتا خوش‌دست و محکم طرفیم.

برای شروع کار، خیلی راحت و بدون نیاز به هیچ ابزار خاصی قاب پشتی رو با دست جدا می‌کنیم. این طراحی نسبت به نسل قبلی یعنی فیرفون 2 و اون قاب‌های دوتیکه‌اش، یه پیشرفت عالی محسوب میشه و باز کردنش بی‌دردسره.

اگه نگران ضربه خوردن گوشی هستی، اصلا نگران نباش؛ یه بامپر محافظ هم داخل جعبه گوشی قرار داده شده که می‌تونی ازش استفاده کنی.

بیرون آوردن باتری هم دقیقا مثل باز کردن قاب پشتی، ساده و بی‌دردسره. فقط کافیه انگشتت رو بندازی زیر اون بریدگی پایین باتری و به سمت بیرون بکشیش.

این باتری با اون کنتاکت‌های توکار و بدنه پلاستیکی محکم، حسابی در برابر ضربه محافظت شده و دیدن این سبک طراحی کلاسیک واقعا لذت‌بخش و نوستالژیکه.

ظرفیت این باتری 11.781 وات‌ساعت (یا همون 3060 میلی‌آمپر ساعت) هست که شاید نسبت به غول‌های امروزی خیلی زیاد به نظر نرسه، اما راحت یه روز کامل جوابت رو میده. تازه خوبیش اینه که اگه شارژت تموم شد، می‌تونی تو چند ثانیه یه باتری زاپاس بندازی روش!

این باتری از نظر ظرفیت از گوشی‌هایی مثل پیکسل 3a بالاتره، اما خب طبیعتا به پای ظرفیت‌های نجومی گوشی‌های پرچمدار نمی‌رسه.

زیر باتری یه پیام جالب نوشته شده: "کارت عالی بود، تو نماد پیشرفت هستی." با دیدن این پیام انرژی گرفتیم، پس بیا سریع بریم سراغ مراحل بعدی کالبدشکافی!

فیرفون تو این نسخه بی‌خیال اون مکانیزم قفل‌شونده عجیب نسل قبلی شده و جاش از پیچ‌های استاندارد چهارسو #00 استفاده کرده که کار تعمیرکار رو خیلی راحت‌تر می‌کنه.

شرکت سازنده حتی یه پیچ‌گوشتی کوچیک هم تو جعبه گذاشته، ولی ما برای تسلط بیشتر ترجیح می‌دیم از ست پیچ‌گوشتی‌های حرفه‌ای خودمون استفاده کنیم تا دستمون خسته نشه.

← بعد از باز کردن پیچ‌ها، صفحه نمایش رو از فریم اصلی جدا می‌کنیم. اینجا دقیقا همون کانکتورهای پین‌دار (Pogo Pin) و طراحی بردی رو می‌بینیم که تو فیرفون 2 هم استفاده شده بود.

← یه نکته جالب اینه که روی بدنه داخلی، نقشه جمهوری دموکراتیک کنگو چاپ شده تا نشون بده مواد اولیه مثل طلا و تنگستن این گوشی با رعایت حقوق کارگران از کجا تأمین شدن.

برخلاف ماژول‌های فیرفون 2 که همه‌شون با کانکتورهای پین‌دار وصل می‌شدن، تو فیرفون 3 از سوکت‌های فشاری معمولی استفاده شده که دسترسی بهشون و تعویضشون خیلی راحت‌تره. فقط کافیه نوک اسپاجر رو بندازی زیر ماژول‌ها و با یه اهرم کردن ساده، همه‌شون رو از روی برد اصلی آزاد کنی.

روی تمام کانکتورها و ماژول‌ها لیبل‌های راهنما چسبونده شده، پس حتی اگه نوشته‌ها رو هم نخونی، جا زدنشون موقع بستن گوشی مثل آب خوردن راحته و گیجت نمی‌کنه.

فیرفون 3 از یه خانواده ماژولار تشکیل شده که هر کدوم وظیفه خاص خودشون رو دارن. ماژول بالایی، ماژول دوربین و ماژول پایینی دقیقا مثل نسل قبلی سر جای خودشون قرار گرفتن. اسپیکر اصلی حالا برای خودش یه ماژول کاملا جدا و بسته داره و مستقیما به پشت ماژول پایینی متصل میشه.

اگه فکر می‌کنی می‌تونی این قطعات رو روی نسل قبلی نصب کنی، باید بگم که ماژول‌ها و قطعات داخلیشون اصلا با هم سازگار نیستن و هر کدوم طراحی مختص خودشون رو دارن.

ما که به درآوردن ماژول‌ها راضی نمی‌شیم! پس پیچ‌گوشتی تورکس T5 و پیک بازکننده رو برمیداریم تا دل و روده خود ماژول‌ها رو هم بریزیم بیرون. بیا از ماژول بالایی شروع کنیم و ببینیم داخلش چه خبره. دوربین سلفی 8 مگاپیکسلی و اسپیکر مکالمه (کپسول گوشی) هر دو به راحتی قابل جدا شدن هستن. اما جک هدفون، سنسور مجاورت و سنسور نور محیط مستقیما روی برد کوچیک این قسمت لحیم شدن و به صورت جداگانه تعویض نمیشن.

ماژول دوربین شامل یه سنسور 12 مگاپیکسلی سونی (IMX363) هست. فلش‌های ال‌ای‌دی هم روی برد اصلی لحیم شدن. تو ماژول پایینی موتور ویبره، میکروفون و پورت USB-C رو داریم که متأسفانه روی برد لحیم شدن و کار تعمیرشون کمی تخصصی‌تره. ماژول اسپیکر هم با دو تا کنتاکت ساده به ماژول پایینی وصل شده و به تنهایی گوشه بدنه جا خوش کرده.

با برداشتن مادربرد اصلی، به یه سری کنتاکت فنری می‌رسیم که وظیفه اتصال حسگر اثر انگشت، دکمه‌های ولوم و پاور، و البته چند تا آنتن رو بر عهده دارن. وقتی شیلدهای فلزی رو از روی برد برمی‌داریم، این چیپ‌ها خودشون رو نشون می‌دن:

← پردازنده اصلی Snapdragon 632 ساخت شرکت کوالکام

← حافظه داخلی 64 گیگابایتی eMMC ساخت سامسونگ

← ماژول فرانت‌اند RF مدل QM57508 از شرکت Qorvo

← تراشه فرستنده و گیرنده RF کوالکام مدل WTR3925

ماژول وای‌فای کوالکام مدل WCN3680B

حالا مادربرد رو برمی‌گردونیم تا ببینیم اون سمتش چه خبره:

← تراشه Qorvo QM56022

← آیسی مدیریت تغذیه (مدار شارژ) کوالکام مدل PMI632

← یه آیسی مدیریت تغذیه دیگه از کوالکام مدل PM8953

← کدک صوتی کوالکام مدل WCD9326

آمپلی‌فایر صوتی ساخت شرکت Awinic

و در نهایت کنترلر NXP Semiconductor که به احتمال زیاد برای سیستم NFC گوشی تعبیه شده.

خب، این هم از کالبدشکافی کامل فیرفون 3. ما این گوشی رو تا ریزترین پیچ‌ها و قطعاتش باز کردیم. بیا یه جمع‌بندی از بررسی‌مون داشته باشیم: طراحی جدید قاب به شدت باز کردنش رو راحت کرده و نشون میده که هدف سازنده واقعا تعمیرپذیری بالا بوده.

طراحی ماژولار باعث شده که داخل گوشی خیلی مرتب باشه و برای تعمیر هر بخش، فقط کافیه ماژول مربوطه رو دربیاری و روش کار کنی. بستن دوباره این گوشی هیچ دردسری نداره و مطمئنیم که بعد از سرهم کردنش، بدون مشکل روشن میشه و کار می‌کنه. حالا وقتشه که به این گوشی یه امتیاز تعمیرپذیری بدیم...

این گوشی از نظر تعمیرپذیری واقعا شاهکاره و بالاترین امتیاز رو به خودش اختصاص میده. قطعات کلیدی جوری تو بدنه چیده شدن که راحت بشه تعمیرشون کرد:

← قطعات اصلی مثل باتری و صفحه نمایش جوری طراحی شدن که یا اصلا ابزار نمی‌خوان، یا فقط با یه پیچ‌گوشتی ساده چهارسو باز میشن.

← نشانه‌های بصری داخل گوشی باعث میشه هر کسی بتونه به راحتی قطعات رو بشناسه و جا بزنه.

← تعویض کامل ماژول‌ها فوق‌العاده سادست و اگر بخوای به قطعات داخلیشون برسی فقط یه پیچ‌گوشتی تورکس نیاز داری.

← طراحی قطعات و نقشه باز و بسته‌شون به شکل کاملا استاندارد و شفافیه.

← البته بعضی سوکت‌ها مثل پورت شارژ یا جک هدفون روی برد لحیم شدن که خب برای یه تعمیرکار حرفه‌ای اصلا چالش بزرگی نیست. به طور کلی کالبدشکافی فیرفون 3 یه تجربه لذت‌بخش و متفاوت بود که نشون داد تعمیر موبایل می‌تونه چقدر ساده و بی‌دردسر باشه. امیدواریم از این بررسی تخصصی تو مجله آیسی‌مدار لذت برده باشی. حتما نظرت رو برامون بنویس و بگو دوست داری دفعه بعد دل و روده کدوم گوشی رو روی میز کارمون بریزیم بیرون!