کالبدشکافی ایکس‌باکس ۳۶۰ ای (Xbox 360 E)

تو مراسم E3 سال 2013، مایکروسافت یه نسخه جدید و بازطراحی‌شده از ایکس‌باکس 360 رو معرفی کرد که از نظر ظاهری شباهت زیادی به ایکس‌باکس وان داشت.

با وجود این طراحی جدید و مدرن، وقتی به مشخصات فنی Xbox 360 E نگاه می‌کنیم، می‌بینیم که تقریبا هیچ فرق خاصی با مدل قبلی یعنی Xbox 360 S نداره:

← هارد درایو 4 یا 250 گیگابایتی

← ماژول وای‌فای داخلی

مایکروسافت تو قسمت پشتی Xbox 360 E یه خانه‌تکانی حسابی کرده. حالا پورت‌ها خیلی مرتب‌تر شدن و دیگه خبری از پورت‌های قدیمی A/V و S/PDIF نیست؛ به‌جاش فقط یه جک خروجی کامپوزیت قرار گرفته.

ظاهرا پنج تا پورت USB برای این کنسول خیلی زیاد بوده، چون تو این مدل فقط چهار تا پورت داریم. دو تا پورت جلوی دستگاه قرار داره و یکی از پورت‌های پشتی که تو مدل S بود، اینجا کاملا حذف شده.

وقتی به جلوی دستگاه برمی‌گردیم، اولین چیزی که جلب توجه می‌کنه یه برچسب هشداره. به نظر می‌رسه مایکروسافت هنوز از تکنولوژی‌های پیچیده برای پلمپ کردن دستگاه استفاده نکرده.

کنسول آکبند ما یه مقدار آسیب‌دیدگی ظاهری داره. مثلا تو لوگوی Xbox 360 روی پنل درایو نوری، یه تیکه از حرف X کنده شده! امیدواریم این فقط یه اتفاق نادر تو خط تولید باشه.

با این حال، ما همچنان این کنسول مایکروسافت رو دوست داریم و آماده باز کردنش هستیم.

درست مثل نسل قبلی، هارد درایو خیلی راحت و با کمک یه نوار پارچه‌ای که برای کشیدن تعبیه شده، از جاش بیرون میاد. جالب اینجاست که روی هارد درایو 250 گیگابایتی این کنسول، دقیقا همون لیبل هارد درایو Xbox 360 S خورده.

این نشون می‌ده مایکروسافت برای کاهش هزینه‌ها حتی زحمت چاپ یه برچسب جدید برای هارد مدل E رو هم به خودش نداده!

ما تو تیم آیسی‌مدار نمی‌تونیم یه قطعه بسته رو ببینیم و بازش نکنیم! پس بریم سراغ کالبدشکافی خود هارد. قاب هارد رو باز می‌کنیم تا ببینیم مایکروسافت برای تامین حافظه این کنسول با چه شرکتی همکاری کرده.

داخلش یه هارد درایو 250 گیگابایتی Seagate با سرعت 5400 دور در دقیقه می‌بینیم. اما چیزی که بیشتر از خود هارد توجه ما رو جلب می‌کنه، مکانیزم زیرشه.

با دقت بیشتر متوجه می‌شیم که اون نوار کششی، فقط یه نوار ساده نیست، بلکه یه مکانیزم فنری جالب داره که بیرون آوردن هارد رو خیلی روون‌تر می‌کنه. شاید پیش خودت بگی "چون این یه هارد استاندارد 2.5 اینچی SATA هست، پس راحت می‌تونم هارد ایکس‌باکسم رو ارتقا بدم، نه؟"

متاسفانه نه. مایکروسافت هرگونه باز کردن، دستکاری یا تغییر سخت‌افزار رو نقض قوانین ایکس‌باکس لایو می‌دونه و ممکنه باعث مسدود شدن حساب یا کنسولت بشه.

برای برداشتن پنل‌های بالا و پایین کنسول، باید از یه اسپاجر فلزی استفاده کنیم تا خارهایی که دورتادور این پنل‌ها قرار دارن رو یکی یکی و با احتیاط آزاد کنیم.

یکی از خوبی‌های این طراحی ساده‌تر اینه که پنل‌ها خیلی راحت‌تر از مدل 360 S باز می‌شن. چون دیگه خبری از لبه‌های کرومی نیست، خارهای کمتری برای باز کردن وجود داره و احتمال شکستن قاب پلاستیکی موقع ورود به دستگاه خیلی کمتره.

این بخش از کار برای ما خیلی آشنا به نظر می‌رسه. مثل مدل قبلی، برای برداشتن پنل بالایی و قاب سمت چپ مدل E، باید با دقت و حوصله از اسپاجر استفاده کنیم تا خارها رو بدون آسیب دیدن باز کنیم.

اولین نگاه ما به داخل Xbox 360 E چیز خاصی رو نشون نمی‌ده، جز یه شاسی فلزی محکم. ظاهرا باید بیشتر بریم تو دل کار تا به قطعات اصلی برسیم.

یکی از تغییرات جدید تو مدل 360 E اینه که دکمه‌های جلویی روی یه برد مجزا داخل پنل جلو قرار گرفتن. تو مدل‌های قبلی این دکمه‌ها روی ماژول RF سوار بودن.

روی این برد دکمه‌ها چیز خیلی عجیبی برای بررسی نیست، اما مایکروسافت سعی کرده اسم خودش رو خیلی درشت و واضح روی اون چاپ کنه.

دکمه‌هایی که روی این برد کوچیک قرار دارن شامل این موارد می‌شن:

← دکمه پاور (که اطرافش LEDهایی برای ایجاد همون حلقه نوری معروف قرار داره)

← دکمه خروج سینی درایو نوری (Eject)

← دکمه اتصال یا همون سینک کردن دسته‌های بی‌سیم

برخلاف هارد درایو، مایکروسافت ماژول RF رو تو مدل Xbox 360 E بازطراحی کرده و حتی برچسب‌های جدیدی براش در نظر گرفته.

این ماژول جدید با مدل 1575 شناخته می‌شه، در حالی که شماره مدل قبلی 1409 بود.

با اینکه بخش زیادی از برد بدون تغییر مونده، اما اگه دقت کنی می‌بینی که نور پس‌زمینه دکمه پاور که تو مدل 360 S بود، اینجا کاملا حذف شده.

← حتی آیسی کنترلر به شماره X857052-001 همون قطعه‌ایه که تو ماژول RF نسل قبل استفاده شده بود.

برد وای‌فای تو قسمت پشتی کنسول و یه گوشه مخفی شده که حالا می‌ریم سراغش. با بررسی برد وای‌فای، تونستیم آیسی‌های زیر رو روی اون شناسایی کنیم:

← تراشه مجتمع Marvell (شامل مک، بیس‌بند و چیپست RF)

← تقویت‌کننده توان 2.4 گیگاهرتزی Skyworks به همراه تشخیص‌دهنده توان

← سوئیچ SPDT ساخت California Eastern Laboratories

به یکی از پیچ‌ها رسیدیم که از همون کارخونه هرز شده بود! به نظر می‌رسه مونتاژکارها تو خط تولید سرعت رو به دقت ترجیح دادن.

پیچ‌های Torx روی شاسی فلزی خیلی سفت بسته شدن و قصد باز شدن ندارن. پس مجبوریم از یه رابط افزایش گشتاور برای پیچ‌گوشتی‌مون استفاده کنیم تا زور بیشتری بهشون وارد کنیم. حالا که آخرین تیکه از قاب بیرونی رو هم برداشتیم، بالاخره می‌تونیم به بخش‌های جذاب و اصلی دستگاه برسیم. تو نگاه اول و کلی، تغییرات بزرگی دیده نمی‌شه. باید قطعات رو یکی یکی باز کنیم تا ببینیم در لایه‌های پایین‌تر چه خبره.

طراحی درایو نوری هیچ تغییری نکرده. درایوی که تو این نسخه از Xbox 360 E استفاده شده، مدل Lite-On DG-16D5S هست. مایکروسافت ادعا می‌کنه که این مدل از همیشه کم‌صداتره. اما اینکه چقدر از این سکوت به خاطر فن دستگاهه رو نمی‌دونیم، چون فن دقیقا همون فنی هست که تو مدل 360 S دیده بودیم. روی خود فن شماره X858313-008 خورده و قاب پلاستیکی هدایت‌کننده هوا هم با حروف ریز X857295 یا F94 لیبل‌گذاری شده.

حالا که قطعات مزاحم رو از سر راه برداشتیم، بالاخره می‌تونیم به مغز متفکر این کنسول دسترسی پیدا کنیم. دقت کن که بررسی دقیق این بخش‌ها نیاز به احتیاط داره تا به مادربرد آسیبی نرسه.

اگه از گیمرهای قدیمی ایکس‌باکس 360 باشی، حتما اسم "حلقه قرمز مرگ" (Red Ring of Death) به گوشت خورده؛ یه خرابی فاجعه‌بار که قبلا فکر می‌کردن به خاطر داغ شدن بیش از حده (اما الان می‌دونیم مشکل از خط تولید پردازنده گرافیکی بود) و بیشتر تو مدل‌های فت (Fat) اتفاق می‌افتاد.

مایکروسافت تو مدل 360 S با یه طراحی مجدد اساسی روی پردازنده‌ها و هیت‌سینک، تونست مشکل داغ شدن رو کنترل کنه و حالا می‌بینیم که دقیقا از همون سیستم خنک‌کننده برای مدل 360 E هم استفاده کرده. حالا گیره‌های نگهدارنده هیت‌سینک رو آزاد می‌کنیم و برش می‌داریم تا بتونیم نگاهی به خود پردازنده بندازیم.

وقتشه که دقیق‌تر به چیپ‌های روی برد نگاه کنیم. مهم‌ترین آیسی‌هایی که روی قسمت جلویی مادربرد قرار دارن عبارتند از:

← تراشه مجتمع یا SoC مدل XCGPU (ترکیبی از پردازنده مرکزی Xenon و پردازنده گرافیکی Xenos X818337 در یک قالب به همراه حافظه eDRAM)

← تراشه پل جنوبی (South Bridge) مایکروسافت مدل X850744-004

← حافظه فلش NAND مدل 128 مگابیتی Hynix

← حافظه رم 1 گیگابیتی GDDR3 ساخت سامسونگ (جمعا 4 عدد که می‌شه 4 گیگابیت)

وقتی مادربرد رو برمی‌گردونیم... یه منظره سبز رنگ می‌بینیم که پر از نقاط طلاییه و امید گیمرهای فردا رو تو خودش جا داده!

امتیاز تعمیرپذیری ایکس‌باکس 360 ای: 8 از 10 (عدد 10 یعنی راحت‌ترین حالت برای تعمیر). خب، اینم از کالبدشکافی ایکس‌باکس 360 ای تو آیسی‌مدار. دیدیم که با وجود تغییرات ظاهری، باطن دستگاه تفاوت زیادی با نسل قبل نکرده. حتما لینک این مقاله رو برای دوستای گیمرت بفرست تا اونا هم ببینن داخل این کنسول چه خبره!

← به خاطر حذف شدن لبه‌های کرومی، باز کردن قاب این مدل نسبت به 360 S خیلی راحت‌تر و بی‌دردسرتر شده.

← طراحی ماژولار دستگاه عالیه و بهت اجازه می‌ده درایوها، فن، کارت وای‌فای، ماژول RF، برد دکمه‌ها و هیت‌سینک رو کاملا مستقل از هم تعویض کنی.

← تا جای ممکن از کانکتورها و اتصال‌های کارتی به جای کابل استفاده شده که این موضوع، باز و بسته کردن دستگاه رو خیلی راحت کرده.

← هارد درایو خیلی راحت برای تعویض یا ارتقا در دسترسه، اما مجبوری از هاردهای اختصاصی خود ایکس‌باکس استفاده کنی.

← استفاده از خارهای پلاستیکی به جای پیچ برای بستن قاب اصلی، باز کردنش رو کمی سخت و پرخطر کرده که ممکنه باعث شکستگی بشه.