کالبدشکافی Dell Inspiron Duo؛ راز چرخش صفحه در یک نت‌بوک هیبریدی

لپ‌تاپ اینسپایرون دوئو (Inspiron Duo) یه تلاش جالب از دل (Dell) برای تسخیر بازار نت‌بوک‌هاست؛ دستگاهی که می‌خواد چیزی فراتر از یه مینی‌لپ‌تاپ ساده باشه. قبل از باز کردنش، بیایم یه نگاه سریع به مشخصات فنیش بندازیم:

← پردازنده دو هسته‌ای Intel Atom 1.5 GHz

← 2 گیگابایت رم DDR3

← هارد دیسک 320 گیگابایتی SATA با سرعت 7200 RPM

← چیپست Intel NM10 Express با گرافیک یکپارچه

وب‌کم داخلی 1.3 مگاپیکسلی

با ضخامتی حدود 2.8 سانتی‌متر (1.13 اینچ)، قطعا با یه دستگاه ظریف و فوق‌باریک طرف نیستیم؛ به‌خصوص اگه بخوایم اون رو با اولترابوک‌های مدرن مقایسه کنیم. ابعاد این دستگاه هم نشون می‌ده که فضای خیلی بیشتری نسبت به تبلت‌های معمولی اشغال می‌کنه و حسابی توپر و زمخته.

با این حال، هدف دل این بوده که با خرید یه دستگاه، همزمان تجربه یه تبلت و یه لپ‌تاپ رو تو یه پکیج اقتصادی‌تر بهت بده تا نیازی نباشه دو تا دیوایس مجزا بخری.

البته باید اعتراف کرد که با این ضخامت و وزن، دست گرفتن این دستگاه به عنوان تبلت برای طولانی‌مدت می‌تونه حسابی خسته‌کننده باشه!

اطلاعات سریال دستگاه و برچسب لایسنس ویندوز خیلی تمیز زیر یه درپوش کوچیک در زیر لپ‌تاپ مخفی شدن تا ظاهر بیرونی دستگاه یکدست بمونه.

این لپ‌تاپ دو تا رابط کاربری متفاوت داره. اگه بخوای مثل یه لپ‌تاپ عادی باهاش کار کنی، ویندوز 7 نسخه Home Premium در خدمتته. اما وقتی صفحه رو می‌چرخونی و می‌خوای حس یه تبلت رو بگیری، رابط کاربری اختصاصی DuoStage وارد عمل می‌شه.

سمت چپ برچسب مشخصات، یه شیار برای سیم‌کارت هم تعبیه شده که البته تو این مدلی که ما داریم کالبدشکافی می‌کنیم، غیرفعاله و قطعات مربوط به شبکه موبایل نصب نشدن.

روند باز کردن اینسپایرون دوئو دقیقا مثل خیلی از لپ‌تاپ‌های دیگه‌ست: باید تمام پیچ‌های قاب پشتی رو باز کنی، دستگاه رو برگردونی، کیبورد رو دربیاری، چند تا پیچ دیگه زیر کیبورد رو باز کنی و در نهایت قاب رویی رو جدا کنی.

یه حرکت خیلی عالی که دل تو طراحی این بدنه پیاده کرده و کاش بقیه شرکت‌ها هم یاد بگیرن، اینه که کنار سوراخ پیچ‌ها، سایز و نوعشون رو حک کرده تا موقع بستن دستگاه گیج نشی. مثلا اینجا نوشته شده M2.5x8.

اگه برات سؤاله که این اعداد یعنی چی: حرف M یعنی این یه پیچ متریک (Metric) هست. عدد 2.5 قطر رزوه پیچ به میلی‌متره و عدد 8 هم نشون‌دهنده طول 8 میلی‌متری پیچه.

علاوه بر پیچ‌ها و خارهای پلاستیکی دور قاب، سه تا کابل فلت هم قاب رویی رو به مادربرد متصل کردن که باید با احتیاط جداشون کنیم.

کابل وسطی مربوط به تاچ‌پد دستگاهه که کاملا طبیعیه. اما اون دو تا فلت دیگه، ظاهرا به یه مکانیزم تشخیص وضعیت وصلن که تو مرحله بعد دقیق‌تر بررسیشون می‌کنیم.

وقتی قاب رویی رو برمی‌گردونیم، می‌تونیم تاچ‌پد و اون دو تا سنسوری که بهشون شک کرده بودیم رو ببینیم. این سنسورها در واقع متوجه می‌شن که تو الآن صفحه رو چرخوندی و دستگاه رو بستی (حالت تبلت) یا صفحه بازه (حالت لپ‌تاپ). با دریافت این سیگنال، سیستم‌عامل کیبورد رو غیرفعال می‌کنه و رابط کاربری لمسی رو بالا میاره.

وقتی قاب رو کامل برمی‌داریم، داخل اینسپایرون دوئو دقیقا شبیه یه نت‌بوک استاندارده. مادربرد، هارد درایو، رم، باتری، فن خنک‌کننده، ماژول وای‌فای، باتری سکه‌ای (RTC) و یه جفت اسپیکر دقیقا سر جای قابل‌پیش‌بینی خودشون نشستن.

راستش با توجه به ظاهر عجیب و غریب و صفحه چرخنده‌اش، انتظار داشتیم داخلش هم با یه طراحی فضایی و متفاوت روبه‌رو بشیم، اما همه‌چیز خیلی کلاسیک چیده شده!

بعد از باز کردن 6 تا پیچ و جدا کردن چند تا کابل تصویر، کل مجموعه صفحه‌نمایش از شاسی پایینی جدا می‌شه و تو دستمون قرار می‌گیره.

با کمی اهرم کردن قاب دور نمایشگر (Bezel) با یه اسپاجر پلاستیکی و باز کردن چند تا پیچ، بالاخره تونستیم مجموعه پنل LCD، گلس و تاچ (دیجیتایزر) رو از قاب اصلیش بیرون بیاریم.

یه وب‌کم 1.3 مگاپیکسلی بالای صفحه قرار داره که وقتی تو حالت لپ‌تاپ هستی، بهت نگاه می‌کنه. اما به خاطر مکانیزم چرخشی، وقتی دستگاه رو تبدیل به تبلت می‌کنی، این دوربین میره پشت قاب مخفی می‌شه و عملا تو حالت تبلت دوربینی در کار نیست!

این صفحه‌نمایش 10.1 اینچی، رزولوشن 1366 در 768 پیکسل رو بهت می‌ده که تراکم پیکسلی‌ش رو به بیش از 155 پیکسل در هر اینچ (ppi) می‌رسونه؛ عددی که برای زمان خودش از خیلی از رقبا بالاتر بود.

باز هم به باز کردن پیچ‌ها و استفاده از اسپاجر ادامه می‌دیم تا به قلب مکانیزم چرخشی برسیم.

← آهنرباهایی که تو گوشه‌های قاب پشتی LCD قرار گرفتن، باعث می‌شن صفحه‌نمایش بعد از چرخش، محکم سر جاش (چه در حالت تبلت و چه لپ‌تاپ) چفت بشه.

← اما یه سری آهنربای نامتقارن دیگه هم وجود دارن که وظیفه‌شون اینه که به سیستم بگن الآن دستگاه دقیقا تو چه وضعیتیه. یادت میاد رو قاب اصلی یه سری سنسور دیدیم؟

اون سنسورها در واقع ترانزیستورهای اثر میدان (FET) بودن که در حضور میدان مغناطیسی، رسانایی‌شون تغییر می‌کنه. وقتی صفحه رو می‌چرخونی، این آهنرباهای نامتقارن روی پنل، به سنسورهای روی کفی نزدیک می‌شن و سیستم می‌فهمه که تغییر حالت اتفاق افتاده.

برد اینورتر (Inverter Board) هم اینجا قرار داره که اتصال بین فلت‌های تصویر و پنل رو برقرار می‌کنه و چون اتصالاتش خیلی ظریفه، نباید بی‌دلیل بهش دست بزنی.

مثل خیلی از دستگاه‌های لمسی، تو این لپ‌تاپ هم پنل LCD، دیجیتایزر لمسی و شیشه جلویی به هم پرس و چسب شدن. این کار باعث می‌شه صفحه محکم‌تر باشه و گردوخاک زیرش نره، اما از طرفی تعمیراتش رو به شدت پرهزینه و سخت می‌کنه (اگه شیشه بشکنه باید کل مجموعه رو عوض کنی).

وظیفه کنترل دستورات لمسی هم بر عهده دو تا چیپ از شرکت EETI هست که با هم هماهنگ کار می‌کنن تا لمس‌های تو رو دقیق ثبت کنن.

با اینکه برای رسیدن به باتری مجبور شدیم کل قاب رویی رو برداریم، اما خود باتری خیلی راحت و بدون دردسر از جاش خارج می‌شه. این باتری 14.8 ولتی با ظرفیت 29 وات‌ساعت، یکی از بزرگ‌ترین نقاط ضعف اینسپایرون دوئو به حساب میاد. با اینکه دل ادعا کرده بود حدود 4 ساعت دوام میاره، اما تو استفاده واقعی معمولا زیر 3 ساعت خالی می‌کنه.

حتی اگه همون ادعای 4 ساعته هم درست می‌بود، باز هم در مقایسه با تبلت‌ها و لپ‌تاپ‌های رقیب که بالای 7 ساعت شارژدهی داشتن، عملکرد ناامیدکننده‌ای محسوب می‌شد.

فقط یه پیچ مونده تا براکت نگهدارنده هارد دیسک آزاد بشه. دل برای این دستگاه از یه هارد دیسک 320 گیگابایتی مدل Travelstar Z7K320 استفاده کرده که با سرعت 7200 RPM می‌چرخه و طراحی فوق‌باریک 7 میلی‌متری داره تا تو این فضای کم جا بشه.

حافظه موقت دستگاه هم شامل 2 گیگابایت رم DDR3 می‌شه که روی تک اسلات مادربرد نصب شده.

مادربرد این دستگاه بیشتر از 2 گیگابایت رم رو پشتیبانی نمی‌کنه، اما اگه خواستی می‌تونی همین ماژول رو با یه رم 2 گیگابایتی سریع‌تر و با زمان تأخیر کمتر جایگزین کنی.

ماژول وای‌فای مدل Atheros AR5B195 با باز کردن یه پیچ کوچیک به راحتی بیرون میاد. این کارت شبکه قابلیت پشتیبانی از استانداردهای وایرلس 802.11b/g/n رو داره و چیز عجیب یا خارق‌العاده‌ای توش دیده نمی‌شه.

سیستم خنک‌کننده ترکیبی از یه هیت‌سینک مسی و یه فن کوچیک ساخت Sunon هست. بعد از جدا کردن کابل برق فن و باز کردن سه تا پیچ چهارسو، کل این مجموعه هم به راحتی از روی مادربرد برداشته می‌شه.

حالا فقط باز کردن چند تا دونه پیچ روی مادربرد باقی مونده تا بتونیم کل برد رو از روی شاسی کفی جدا کنیم و بیرون بیاریم.

بیا نگاهی به آیسی‌ها و چیپ‌های مهم روی مادربرد بندازیم:

← پردازنده دو هسته‌ای Intel Atom N550 با فرکانس 1.5 گیگاهرتز

← پردازنده رسانه‌ای Broadcom BCM70015 برای پردازش ویدئوهای HD

← چیپست کنترلر اصلی Intel NM10 Express

← کنترلر I/O مدل Samsung KB926QF E0

آیسی کنترل کلاک Realtek RTM890N-397

← کدک صوتی Conexant CX20671-112 SmartAudio HD

تنها قطعه جالبی که هنوز روی شاسی کفی باقی مونده، اسپیکرهای دستگاهه که اونا هم بدون هیچ زحمتی جدا می‌شن. این دو تا اسپیکر روی هم رفته 2 وات توان خروجی دارن. مسلما قرار نیست باهاشون سالن کنسرت راه بندازی، اما برای دیدن فیلم و کارهای روزمره صدای شفاف و قابل‌قبولی ارائه می‌دن.

خب، کالبدشکافی این لپ‌تاپ عجیب چرخشی هم به پایان رسید. به عنوان یه جمع‌بندی می‌تونیم بگیم که دل تو زمینه ارتقاپذیری و تعمیرات، نقاط ضعف و قوت خاصی تو این مدل به جا گذاشته.

امیدوارم از این بررسی جذاب تو آیسی‌مدار لذت برده باشی. اگه این مطلب برات کاربردی بود، حتما اپلیکیشن آیسی‌مدار رو به دوستات معرفی کن تا اونا هم از این آموزش‌های فنی و کالبدشکافی‌های تخصصی جا نمونن!

← بخش زیادی از قطعات داخلی به‌راحتی قابل تعویض هستن و پیدا کردنشون تو بازار قطعات هم کار سختی نیست.

← تقریبا کل دستگاه فقط با یه پیچ‌گوشتی چهارسو و یه اسپاجر باز می‌شه و نیازی به ابزارهای عجیب و غریب نداره.

← لیبل‌گذاری سایز پیچ‌ها روی قاب پلاستیکی، یه امتیاز مثبت بزرگ برای تعمیرکاره.

← برای دسترسی به باتری مجبوری کل قاب رویی و کیبورد رو باز کنی که برای برند دل یه نقطه ضعف تو طراحی حساب می‌شه.

← رسیدن به قطعات صفحه‌نمایش حسابی پردردسره و به خاطر یکپارچه و پرس بودن پنل، در صورت خرابی باید کل مجموعه رو یکجا عوض کنی.