کالبدشکافی و بررسی قطعات ایکس‌باکس وان اس

تو این نسخه از ایکس‌باکس وان، تغییرات خیلی جالبی نسبت به مدل اولیه داریم. بیا با هم یه مروری روی مشخصات اصلی و ارتقا یافته این کنسول داشته باشیم:

← پردازنده گرافیکی قوی‌تر در کنار همون پردازنده هشت هسته‌ای SoC ساخت AMD که تو نسخه اصلی هم استفاده شده بود.

← دو ترابایت فضای ذخیره‌سازی داخلی برای نصب بازی‌ها (البته نسخه‌های 500 گیگابایتی و 1 ترابایتی هم وجود دارن).

← پشتیبانی از خروجی تصویر 4 کیلواهم با نرخ 60 هرتز از طریق پورت HDMI 2.0a.

← انتقال منبع تغذیه به داخل خود کنسول که یه پیشرفت عالی تو طراحی محسوب می‌شه.

اضافه شدن فرستنده مادون قرمز (IR blaster).

پایه نگهدارنده عمودی شیک که فقط برای مدل‌های دو ترابایتی در نظر گرفته شده.

← طراحی جدید و ارگونومیک‌تر برای کنترلر بی‌سیم دستگاه.

اولین چیزی که روی بدنه Xbox One S جلب توجه می‌کنه، یه نوشته کوچیک و جالب تو قسمت کناریه: "Hello from Seattle". این یه یادگاری از تیم مایکروسافت تو شهر سیاتل هست که حس خوبی به کاربر می‌ده.

← اگه یکم بیشتر دقت کنیم، می‌بینیم که شماره مدل این نسخه به صورت Model 1681 روی بدنه ثبت شده.

یکی از بهترین تغییرات طراحی تو این مدل، برگشتن به عقب و استفاده از دکمه‌های فیزیکی و مکانیکی به جای دکمه‌های لمسیه.

اگه قبلا مدل اولیه ایکس‌باکس وان رو داشتی، حتما می‌دونی که دکمه‌های لمسی پاور چقدر دردسرساز بودن و با یه اشاره کوچیک و ناخواسته، کنسول روشن یا خاموش می‌شد!

حالا بریم سراغ پشت دستگاه. زیر شبکه‌های تهویه هوا، پورت‌های مختلفی ردیف شدن که به این ترتیب هستن:

← ورودی کابل برق.

← پورت‌های خروجی و ورودی HDMI برای اتصال به تلویزیون و گیرنده‌ها.

← دو تا پورت USB 3.0 در کنار پورتی که جلوی دستگاه قرار داره.

← پورت‌های خروجی مادون قرمز، صدای اپتیکال و پورت شبکه (Ethernet).

شاید بپرسی پس پورت کینکت کجاست؟ مایکروسافت این پورت رو حذف کرده و برای استفاده از کینکت باید از یه آداپتور تبدیل USB استفاده کنی؛ اونم به شرطی که کینکت رو از قبل داشته باشی.

تهیه این آداپتور جداگانه است و مستقیم داخل جعبه قرار نداره، پس باید هزینه‌ش رو جدا پرداخت کنی.

برای شروع باز کردن دستگاه، اول باید برچسب پلمپ گارانتی رو برداریم. جالب اینجاست که هیچ پیچی پشت قاب دیده نمی‌شه و قاب فقط با خارهای پلاستیکی محکم شده.

برای باز کردن این قاب، بهتره از ابزار بازکننده پلاستیکی محکم استفاده کنی تا روی بدنه دستگاه خط و خش نیفته.

اول باید ابزار پلاستیکی رو بین درز قاب بندازی. باز کردن این خارهای امنیتی یه مقدار قلق داره و باید با دقت کمی فشار بیاری تا آزاد بشن. این خارهای پلاستیکی خیلی سفت هستن و معمولا باز کردنشون یکم زمان‌بر و خسته‌کننده‌ست، ولی با حوصله پیش برو.

بعد از اینکه تمام لبه‌ها رو با ابزار اهرم کردی و خارها آزاد شدن، می‌تونی قاب پلاستیکی زیرین رو کامل جدا کنی. حالا شاسی فلزی و محکم داخلی کنسول خودش رو نشون می‌ده.

حواست باشه که موقع اهرم کردن فشار بیش از حد نیاری. پلاستیک ممکنه بشکنه یا خم بشه و اگه خارها آسیب ببینن، موقع بستن کنسول قاب‌ها خوب روی هم چفت نمی‌شن.

حالا چند تا پیچ سبز رنگ می‌بینی که با حرف F نشونه‌گذاری شدن. این پیچ‌ها رو باز کن تا بخش اصلی کنسول از قاب بالایی جدا بشه.

رنگ سبز این پیچ‌ها ما رو یاد تم کلاسیک و جذاب برند ایکس‌باکس میندازه.

تو این مدل طراحی خیلی تمیزتر شده و دیگه قطعات اضافی و پراکنده زیر قاب پلاستیکی دیده نمی‌شن. روی قاب پلاستیکی خالی فقط چند تا پوشش دکمه و لوگوهای سازنده پلاستیک‌ها باقی مونده.

طراحی داخلی و شبکه‌بندی این قاب فلزی خیلی مهندسی‌شده است و به جریان هوای بهتر داخل دستگاه کمک بزرگی می‌کنه.

با برداشتن پنل فلزی رویی، منظره فوق‌العاده‌ای از چیدمان قطعات داخلی مشخص می‌شه. همه‌چیز انقدر مرتب و شیک چیده شده که آدم از دیدنش لذت می‌بره.

مایکروسافت کار ما رو خیلی راحت کرده؛ روی تمام قطعات اصلی شماره‌گذاری شده (از 01 تا 04) تا ترتیب باز کردنشون کاملا مشخص باشه. اما صبر کن! اون گوشه یه سورپرایز کوچیک مخفی شده.

یه نماد کوچیک از شخصیت مستر چیف (Master Chief) روی براکت درایو نوری حک شده که نشون می‌ده طراح‌ها چقدر به جزئیات و طرفدارای بازی اهمیت دادن.

اول از همه بریم سراغ برد پنل جلویی. این برد خیلی راحت به سمت بیرون کشیده می‌شه و از شاسی پایین جدا می‌شه. بعد از برداشتن شیلد فلزی محافظ (EMI)، می‌تونیم آیسی‌ها و قطعات مهم روی این برد کوچیک رو به وضوح ببینیم:

← آیسی MediaTek MT7632TUN که به احتمال زیاد ماژول ترکیبی وای‌فای و بلوتوث نسخه 4.0 هست.

← سوییچ فرکانس رادیویی مدل Skyworks SKY13314-374LF.

← دکمه مخصوص همگام‌سازی (Sync) برای وصل کردن بی‌سیم کنترلرها.

← فرستنده مادون قرمز (IR Blaster) برای ارتباط با دستگاه‌های دیگه.

کلید پاور برای روشن و خاموش کردن کنسول.

کلید اجکت (Eject) برای خروج دیسک از درایو نوری.

قطعه بعدی که تو مسیر کالبدشکافی باید جدا کنیم، برد اصلی وای‌فای هست. اول چند تا پیچ تورکس که اون رو نگه داشتن باز کن و بعد برد رو خیلی راحت بیرون بکش. جاگذاری این برد تو مدل S خیلی بهتر از نسخه اولیه شده و دسترسی بهش آسون‌تره، چون برای رسیدن بهش دردسر کمتری داری.

← کنترل شبکه بی‌سیم این بخش بر عهده یه چیپ MediaTek MT7612UN هست که از استاندارد سریع 802.11ac پشتیبانی می‌کنه.

حالا باید قطعات اصلی داخل قاب فلزی رو بیرون بیاریم. با اینکه قطعات شماره‌گذاری شدن، اما باز کردنشون یه جورایی مثل یه پازل می‌مونه. جالبه بدونی با اینکه روی هارد درایو شماره 04 نوشته شده، اما تو مسیر کار ما اولین قطعه بزرگیه که از جاش درمیاد.

احتمالا این شماره‌گذاری‌ها برای خط تولید و ترتیب مونتاژ دستگاه تو کارخونه بوده، نه برای باز کردن اون.

اینجا یه هارد دیسک 2 ترابایتی مدل Seagate Spinpoint M9T با سرعت 5400 دور در دقیقه و رابط SATA III داریم که حافظه کش 32 مگابایتی داره.

یادت باشه تعویض هارد درایو ایکس‌باکس به این سادگی‌ها نیست و علاوه بر باطل کردن گارانتی، نیاز به فرمت کردن مخصوص از طریق کامپیوتر داره.

با اینکه این هارد از نوع SATA III هست، اما ممکنه خود کنسول هنوز از سرعت رابط SATA II استفاده کنه. به هر حال، همیشه می‌تونی یه هارد اکسترنال به کنسول وصل کنی و دردسر باز کردن دستگاه رو نکشی.

قطعه بعدی که بیرون میاد شماره دو یا همون درایو نوریه. فقط کافیه کابل‌های اون رو جدا کنی و بکشیش بیرون. مستر چیف هم با این قطعه از دستگاه خارج می‌شه!

این درایو مدل DG-6M5S ساخت شرکت Philips و Lite-On هست. بزرگترین برتری این درایو تو ایکس‌باکس وان اس، پشتیبانی از خوندن دیسک‌های بلوری 4 کیلواهم هست که یه ارتقای عالی محسوب می‌شه.

زیر درایو چند تا لرزش‌گیر لاستیکی قرار داره. این پدها کمک می‌کنن تا لرزش‌های شدید موقع چرخیدن دیسک با سرعت بالا، به بدنه کنسول منتقل نشه.

حالا می‌رسیم به یکی از بهترین تغییرات این کنسول، یعنی منبع تغذیه (پاور) داخلی که با شماره 03 مشخص شده. دیگه خبری از اون آجر بزرگ و سنگین بیرون از کنسول نیست. با این طراحی یکپارچه، ایکس‌باکس بالاخره یه ظاهر مدرن‌تر و جمع‌وجورتر به خودش گرفت.

تعویض پاورهای داخلی همیشه سخت‌تر از آداپتورهای بیرونیه. پس حتما از یه محافظ برق خوب برای کنسولت استفاده کن تا پاور در اثر نوسان برق آسیب نبینه.

این منبع تغذیه از ولتاژهای 100 تا 240 ولت پشتیبانی می‌کنه، یعنی تو هر جای دنیا باشی فقط با یه کابل ساده می‌تونی روشنش کنی.

سوکت اتصالی این پاور به برد، دقیقا شبیه به کانکتورهای 6 پین PCIe کارت گرافیک کامپیوترهاست و خیلی محکم جا می‌ره.

برای دسترسی به سیستم خنک‌کننده، اول باید کل مجموعه برد اصلی (مادربورد) رو از داخل قاب فلزی پایین بیرون بیاریم.

زیر برد، یه گیره فنری به شکل حرف X قرار داره که هیت‌سینک رو محکم به پردازنده می‌چسبونه. این طراحی گیره X شکل رو از زمان ایکس‌باکس 360 تو کنسول‌های مایکروسافت دیدیم.

باز کردن این گیره ضربدری یکم قلق و نیروی دست نیاز داره. با یه پیچ‌گوشتی دوسو به آرومی لبه‌های اون رو اهرم کن تا از پایه‌هاش آزاد بشه.

با باز شدن گیره X و آزاد شدن مادربرد، بالاخره قطعه شماره 01 یعنی سیستم خنک‌کننده جدا می‌شه. این سیستم شامل یه فن 120 میلی‌متری بزرگه که شبیه فن‌های کیس کامپیوتره، اما پره‌های اون به شکل خاصی برای ایکس‌باکس طراحی شدن تا هوا رو بهتر جریان بدن.

خنک‌کننده ایکس‌باکس وان همیشه قدرتمند بوده تا مایکروسافت مطمئن بشه مشکل چراغ قرمز معروف که تو نسل‌های خیلی قبل پیش می‌اومد، دیگه هرگز تکرار نمی‌شه.

زیر این فن، یه هیت‌سینک آلومینیومی بزرگ با لوله‌های حرارتی (Heat pipe) مسی قرار داره که گرما رو به سرعت از روی پردازنده دور می‌کنه و وظیفه مهمی داره.

حالا بریم سراغ برد اصلی و نگاهی به چیپ‌های مهم روی اون بندازیم تا ببینیم مغز متفکر دستگاه چطوری کار می‌کنه!

← چیپ بزرگ X949211-001 که در واقع پردازنده اصلی 1.75 گیگاهرتزی هشت هسته‌ای AMD و پردازنده گرافیکی قدرتمند 914 مگاهرتزی دستگاهه.

← شانزده عدد چیپ حافظه رم مدل Samsung SEC 549 که هرکدوم 512 مگابایت هستن و در مجموع 8 گیگابایت حافظه DDR3 رو تشکیل می‌دن.

← چیپ کنترلر ورودی/خروجی (Southbridge) مدل X861949-005.

← حافظه فلش 8 گیگابایتی NAND ساخت شرکت Toshiba برای سیستم‌عامل.

آیسی کنترلر مدیریت توان پردازنده مدل ON Semiconductor NCP4205.

چیپ تنظیم سیگنال HDMI ساخت Texas Instruments.

← رگولاتور ولتاژ STMicroelectronics LDFPT.

پشت مادربورد نسبت به روی اون خیلی خلوت‌تره و قطعات کمتری روی اون نصب شده، اما باز هم قطعات جالبی داره:

← کنترلر شبکه گیگابیتی مدل Realtek RTL8111HM برای اتصال با سیم به اینترنت.

← آمپلی‌فایر و تقویت‌کننده صدا مدل Nuvoton ISD8104.

← گیت منطقی مدل Texas Instruments SN74LVC1G08.

← و البته اون پورت USB جلوی دستگاه که تنها و دور از بقیه پورت‌ها روی این سمت برد لحیم شده.

چند تا آیسی و قطعه ریز دیگه هم روی برد وجود داره که بد نیست بهشون اشاره کنیم:

← مقایسه‌کننده ولتاژ مدل STMicroelectronics LM339A.

← کنترلر تامین برق حافظه مدل Texas Instruments TPS51916.

← رگولاتور ولتاژ دوگانه مدل Richtek RT9011-JGPQV.

← مبدل کاهنده ولتاژ مدل Monolithic Power Systems MP8757GL.

مبدل ولتاژ دیگه از همون برند مدل MP2161GJ.

رگولاتور مدل ON Semiconductor CAT6243DCADJ.

← رگولاتور مدل Diodes Incorporated AP2127 کیلواهم.

حالا نوبت به کالبدشکافی کنترلر جذاب این کنسول می‌رسه! با اینکه پیچی روی بدنه دیده نمی‌شه، اما یه خبر خوب اینه که باتری‌ها هنوز هم توسط کاربر به راحتی قابل تعویض هستن.

برای باز کردن کنترلر، اول باید با یه ابزار پلاستیکی پنل‌های سفید رنگ دو طرف دسته‌ها رو با احتیاط جدا کنی. زیر این پنل‌ها چند تا پیچ امنیتی تورکس مخفی شدن. علاوه بر اینا، یه پیچ مخفی دیگه هم دقیقا زیر برچسب داخل محفظه باتری قرار داره که باید اون رو هم باز کنی.

باز کردن این پیچ‌ها ممکنه کمی دردسر داشته باشه، اما با ابزار مناسب کار راحتیه.

با برداشتن قاب رویی کنترلر، قطعات داخلی و چهار تا موتور ویبره برای بازخورد لمسی (Haptic feedback) کاملا نمایان می‌شن. اما وقتی بخوای برد اصلی کنترلر رو بیرون بیاری متوجه می‌شی که همه قطعات با سیم به هم لحیم شدن. یعنی نمی‌تونی بدون هویه کاری قطعات رو جداگانه دربیاری. برای همین ما فقط مجموعه قطعات رو از قاب خارج کردیم تا نگاهی به چیدمانشون بندازیم.

تغییرات این کنترلر بیشتر ظاهری بوده و ساختار داخلی اون تقریبا مشابه همون کنترلر اولیه ایکس‌باکس وان هست.

خب کالبدشکافی امروز ما هم تموم شد! وقتشه قطعات رو کنار هم بچینیم و نگاهی به کل مجموعه بندازیم.

اگه بخوایم به تعمیرپذیری این کنسول یه نمره بدیم، از 10 نمره 8 رو می‌گیره:

← باز کردن کل کنسول فقط به چند تا ابزار ساده نیاز داره و پیچیدگی خاصی نداره.

← طراحی ماژولار و تمیز داخل دستگاه باعث شده تعویض قطعاتی مثل درایو نوری، فن، پاور و بردهای وایرلس خیلی راحت باشه.

← حذف گیره‌های پلاستیکی پیچیده داخلی و سادگی چیدمان قاب‌ها، باز کردن این نسل رو نسبت به قبل آسون‌تر کرده.

← اما از طرفی، تعویض هارد درایو دردسرهای نرم‌افزاری خودش رو داره و گارانتی رو هم باطل می‌کنه. در کل این کنسول ساختار مهندسی جذابی داشت. مرسی که تا آخر این کالبدشکافی با تیم آیسی‌مدار همراه بودی. اگه این مطلب برات جالب بود، لینک این صفحه رو برای دوستای گیمرت هم بفرست تا اونا هم ببینن داخل این جعبه جادویی چه خبره!