کالبدشکافی ایرپاد پرو اپل

کلمه پرو (Pro) این بار با یه عالمه قابلیت جدید و خفن همراه شده:

← حذف نویز فعال (Active noise cancellation) و حالت شفافیت صدا (Transparency mode)

← میکروفون رو به داخل برای اکولایزر تطبیقی

← تراشه بی‌سیم اختصاصی Apple H1 با بلوتوث نسخه 5

← مقاومت در برابر پاشش آب با استاندارد IPX4

با اضافه شدن این قابلیت‌ها، وزن هر کدوم از گوشی‌های ایرپاد پرو نسبت به نسل قبلی حدود یک‌سوم بیشتر شده و به 5.4 گرم رسیده.

کیس شارژ هم حسابی تپل‌تر شده و وزنش 45.6 گرمه. البته سنگین‌تر شدن همیشه هم چیز بدی نیست؛ تو بررسی‌های قبلی دیدیم که یه ذره ضخامت بیشتر معمولا به معنی باتری بزرگ‌تر و شارژدهی بهتره.

ایرپاد پرو تو یه کیس جدید عرضه شده که هنوزم بی‌شباهت به قوطی نخ‌دندون نیست! وقتی درش رو باز می‌کنی، دو تا گوشی کوچولو دارن بهت نگاه می‌کنن. پشت کیس هم یه دکمه برای جفت‌سازی (Pairing) و یه سری نوشته‌های حک‌شده می‌بینیم.

از اونجایی که قبلا سر باز کردن محصولات اپل حسابی دردسر کشیدیم، اول یه نگاه به عکس‌های اشعه ایکس میندازیم تا ببینیم تو دل این گجت چه خبره.

چون با یه دستگاه حرفه‌ای طرفیم، تصاویر اشعه ایکس هم باید حرفه‌ای باشن. تراکم قطعات تو این تصاویر به شدت بالاست!

اگه قرار بود این ایرپادها برای جشن هالووین لباس بپوشن، می‌تونستن یکی از اینا باشن: جت‌پک کوله پشتی حیات فضانوردها کابوس شبانه یه تعمیرکار!

حالا بیایم ببینیم این نسخه پرو دقیقا چه تفاوت‌های ظاهری‌ای نسبت به نسل قبل داره؟ اول از همه سری‌های سیلیکونی که برای عایق‌بندی صدا و قرار گرفتن بهتر تو گوش اضافه شدن. بدنه کوتاه‌تر و پهن‌تر که باعث شده کیس شارژش هم یه شکل مستطیلی‌طور و جمع‌وجور به خودش بگیره. اضافه شدن توری‌های محافظ جدید برای متعادل کردن فشار هوای داخل گوش.

توری میکروفون پایینی هم کوچیک‌تر شده و زاویه‌اش تغییر کرده تا صدای تو رو موقع مکالمه خیلی بهتر و حرفه‌ای‌تر دریافت کنه.

شماره مدل روی کیس A2190 هست و روی گوشی‌ها مدل‌های A2083 و A2084 درج شده. یه علامت سطل زباله خط‌خورده هم اینجا هست که می‌گه نباید این گجت رو تو سطل آشغال معمولی بندازی.

باتری‌های داخلی این هدفون بعد از چند سال مستهلک می‌شن، پس حتما باید به مراکز بازیافت تخصصی تحویل داده بشن.

ته ساقه گوشی‌ها، پین‌های فلزی شارژ قرار گرفتن. آیا این نسخه پرو راحت‌تر از مدل‌های قبلی تعمیر می‌شه؟ ما هم مثل تو بی‌صبرانه منتظریم تا جوابش رو پیدا کنیم.

اولین کار اینه که تنها قطعه راحت و قابل تعویض این دستگاه رو دربیاریم! سری‌های سیلیکونی با یه فشار کوچیک و یه صدای تق جذاب جدا می‌شن.

بیشتر هدفون‌ها یه شیار ساده برای سری سیلیکونی دارن، اما طراحی اپل کاملا متفاوته و هیچ سری استانداردی تو بازار بهش نمی‌خوره.

این یعنی نمی‌تونی از سری‌های متفرقه و محبوبت استفاده کنی، اما خب حداقل اپل سری‌های یدکیش رو به صورت مجزا می‌فروشه تا اگه پاره یا گم شدن، به مشکل نخوری.

با اینکه ما همیشه طرفدار قطعات استانداردیم، اما این طراحی خاص یه مزیت داره؛ سوراخ خروجی صدا بزرگ‌تر از هدفون‌های معمولیه.

حالا که سیلیکون رو کنار زدیم، وقتشه سشوار صنعتی رو بیاریم. فکر کنم از همین الان می‌دونیم قراره با چه چالش‌های چسبناکی روبه‌رو بشیم...

با کمک گیره کوچیکمون یه فشار ملایم به لبه‌ها میاریم تا درز باز بشه و بعد با اسپاجر هالبرد، قاب بالایی رو با احتیاط بلند می‌کنیم.

راستش رو بخوای، باز کردنش از دور و تو تصوراتمون خیلی راحت‌تر به نظر می‌رسید!

اولین چیزی که توش می‌بینیم... حدس بزن... چسبه! (البته تعجب نکردیم ولی خب بازم ضدحاله). دومین چیزی که پیدا کردیم یه سورپرایز واقعیه: یه باتری سکه‌ای! نکته جالب دیگه اینه که فلت اتصالی ساقه به بخش بالایی، طول اضافه‌تری داره و با یه کانکتور ZIF خیلی ریز وصل شده. روی این کانکتور یه لایه چسب نازک ریخته شده و جدا کردن فلت به شدت ظرافت و دقت می‌خواد. اما ما که کم نمیاریم!

دقیقا تو همین مرحله بود که این ایرپاد یه صدای سوت ریز از خودش درآورد! نمی‌گیم این گجت‌ها تسخیر شدن، اما این اتفاق واقعا افتاد.

احتمالا یه کاری که موقع باز کردن انجام دادیم باعث شده درایور اسپیکر برای یه لحظه اورلود بشه و صدا بده. ولی گذشته از بحث‌های منطقی، باز کردن این هدفون‌ها واقعا ترسناکه.

خب، برگردیم سراغ اون باتری...

بین ما و باتری حساس به حرارت، یه خندق پر از چسب سفید، لاستیکی و مقاوم در برابر الکل وجود داره. پس چاره‌ای نداریم جز اینکه با ابزار دستی شروع به تراشیدنش کنیم. کار کردن دور این باتری مثل خنثی کردن یه بمب مینیاتوریه؛ باید بی‌نهایت بااحتیاط عمل کنیم. این باتری با دو تا سیم لحیم‌شده وصله، پس با اینکه تونستیم بهش برسیم، هنوزم تعویضش اصلا کار راحتی نیست.

یه لحظه صبر کن، این باتری برامون خیلی آشناست! شبیه همون باتری‌ایه که تو گلکسی بادز دیده بودیم.

هر دو باتری ساخت آلمان هستن، لیتیوم‌-یونی 3.7 ولتی، اما باتری گلکسی بادز مدلش CP1254 بود (که یکم بزرگ‌تره)، در حالی که باتری این ایرپاد پرو CP1154 هست.

از نظر فیزیکی، مدل CP1154 حدود 14 درصد کوچیک‌تر از اون باتری 200 میلی‌وات‌ساعتیه. با یه حساب سرانگشتی، ظرفیت این باتری باید حدود 168 میلی‌وات‌ساعت باشه.

آپدیت حین تعمیر: بعد از اینکه تمام چسب‌ها و برچسب‌های روی این سلول رو تراشیدیم، ظرفیت دقیقش رو پیدا کردیم! حدسمون خیلی هم دور نبود؛ ظرفیت رسمی این باتری 0.16 وات‌ساعته.

این ظرفیت نسبت به باتری‌های استوانه‌ای ضعیف تو نسل دوم ایرپاد، یه پیشرفت چشمگیر به حساب میاد.

حالا که باتری رو آزاد کردیم، به حفاری ادامه می‌دیم. یه براکت پلاستیکی شفاف اینجا بود که درایور رو سر جاش نگه می‌داشت، ولی با یه فشار زیاد درش آوردیم.

قطعه بعدی ستاره این ایرپاده؛ درایور اسپیکر (که نسبتا بزرگه) رو درمیاریم و زیرش میکروفونی رو می‌بینیم که صدای داخل گوش رو می‌شنوه!

اپل از این میکروفون استفاده می‌کنه تا به صورت لحظه‌ای اکولایزر رو تنظیم کنه و بفهمه آیا سری‌های سیلیکونی درست و کیپ تو گوشت قرار گرفتن یا نه.

با اینکه به این قطعه درایور می‌گن، ولی اونی که واقعا داره نیروی محرکه رو تولید می‌کنه، سیم‌پیچ (Coil) هست.

اصول کار این اسپیکر هم مثل بقیه اسپیکرهاست. جریان برق یه میدان الکترومغناطیسی تو سیم‌پیچ می‌سازه که مخروط اسپیکر رو حرکت می‌ده و اون صدای بیس خفن رو تولید می‌کنه. همین سیستم، فرکانس‌های معکوس رو برای حذف نویز محیط هم می‌سازه.

برگردیم به انتهای ایرپاد؛ یه کانکتور کواکسیال خیلی ریز رو جدا می‌کنیم و بعد از کلی کلنجار، پکیج اختصاصی SiP اپل رو بیرون می‌کشیم. این همون‌جاییه که تراشه H1 و بقیه آیسی‌ها توش زندگی می‌کنن.

این برد فسقلی حتی از برد نسل قبلی ایرپاد هم کوچیک‌تره و احتمالا به خاطر همینه که اپل تونسته فضای کافی برای باتری و بقیه قطعات جدید باز کنه.

هرچقدر تلاش کردیم نتونستیم این پکیج مشکی رو باز کنیم. پس مجبوریم حرف اپل رو باور کنیم که فقط یه مشت سیلیکون اون توئه، نه جادوگری! البته با بررسی‌ها و کمک همکارها، تونستیم حدس‌های خیلی خوبی درباره قطعات داخل این پکیج بزنیم:

← احتمالا یه سنسور Bosch IMU برای اندازه‌گیری اینرسی که به قابلیت صدای فضایی (Spatial Audio) کمک می‌کنه.

← و یه شتاب‌سنج STMicroelectronics که برای تشخیص صحبت کردن کاربر و حذف نویز استفاده می‌شه.

می‌خوایم یه شانس دیگه به خودمون بدیم تا شاید بتونیم از طریق درپوش پایینی به داخل ساقه دسترسی پیدا کنیم. با کمی فشار به درز پایینی، درپوش نسبتا راحت جدا می‌شه، اما متأسفانه راهی وجود نداره که قطعات داخلی از این سوراخ کوچیک بیرون بیان. دیگه وقتشه با ملایمت خداحافظی کنیم و بریم سراغ کاتر اولتراسونیک عزیزمان!

خوشبختانه سیستم ضد نویز ایرپاد نمی‌تونه جلوی برش‌های صوتی کاتر ما مقاومت کنه.

آیا واقعا این همه خشونت و بریدن پلاستیک لازم بود وقتی اون عکس‌های اشعه ایکس قشنگ رو داشتیم؟ بله، قطعا!

بالاخره نفوذ خشونت‌آمیز ما جواب داد! با کنار زدن پلاستیک‌ها، محتویات داخل ساقه مثل یه رشته نودل دراز بیرون میاد. این تو چه چیزایی پیدا کردیم:

← چند تا میکروفون طلایی رنگ

← قطعات مربوط به آنتن

← اون پکیج تراشه بالا که H1 توش خوابیده بود

← یه مستطیل مشکی مرموز که بین براکت‌های فلزی گیر کرده. این احتمالا همون سنسور فشار (Force Sensor) جدید اپله! که می‌تونه یه سنسور خازنی برای تشخیص ضربه باشه یا یه سنسور کشش برای تشخیص فشار دادن ساقه.

حالا که کارمون با گوشی‌ها تموم شد، دوباره گیره رو میاریم تا بریم سراغ کیس شارژ. مجبور شدیم کیس رو حسابی تحت فشار بذاریم تا بتونیم اسپاجر رو بندازیم تو درزش، ولی به نظر می‌رسه آسیب دائمی بهش نرسیده. با اهرم کردن تو زاویه درست و اعمال قدرت کافی، بالاخره چسب‌های مخفی تسلیم می‌شن و دل‌وروده کیس بیرون می‌ریزه. از جمله باتری کیس که درآوردنش خیلی دردسر داشت.

همه قطعات یه جورایی به هم وصلن، ولی در کل باز کردن این بخش خیلی هم وحشتناک نیست؛ البته به شرطی که قلقش رو بدونی.

بالاخره رسیدیم به آیسی‌هایی که می‌تونیم دقیق بررسیشون کنیم:

← میکروکنترلر 32 بیتی STMicroelectronics 32-Bit ARM

← ماژول شارژ بی‌سیم Broadcom BCM59356

(این دو تا قطعه دقیقا تو کیس ایرپادهای معمولی هم بودن)

← آیسی شارژ باتری Texas Instruments BQ25116A

← تراشه NXP 610A3B KN3308، که احتمالا اونم یه آیسی شارژه

این قطعه نقره‌ای کوچیک که بالای برد و بین محفظه‌های شارژ گوشی‌ها نشسته چیه؟ راستش یه کم شبیه میکروفونه. قبلا گفتیم باتری؟ باید بگیم باتری‌ها! چون تو این کیس دو تا سلول باتری کار گذاشته شده.

ظرفیت باتری کیس ایرپاد پرو 1.98 وات‌ساعته که در مقایسه با باتری 1.52 وات‌ساعتی ایرپاد 2 و باتری 1.03 وات‌ساعتی گلکسی بادز، یه برتری کامل محسوب می‌شه.

راستی، پورت لایتنینگ به صورت ماژولار طراحی شده و به برد لحیم نشده. یعنی اگه خراب بشه، تئوری می‌تونی عوضش کنی (البته اگه قطعه یدکیش گیرت بیاد).

اپل خودش هم تو یه بیانیه صادقانه اعتراف کرده که این ایرپادها قابل تعمیر نیستن و در صورت خرابی فقط باید تعویض بشن و از این نظر هیچ فرقی با نسل‌های قبلی ندارن.

باورمون نمی‌شه اینو می‌گیم، ولی ما یه جورایی با بخش دوم حرفشون مخالفیم؛ این ایرپادها در حد خیلی خیلی کم می‌تونستن قابل تعمیر باشن.

اگه اپل نمی‌گفت غیرقابل تعمیرن، شاید حدس می‌زدیم قصد دارن با تعویض بخش بالایی هدفون (درایور، باتری و قسمتی که تو گوش میره) و استفاده مجدد از ساقه (که شامل تراشه‌ها، آنتن، میکروفون و سنسور فشاره) تعمیرش کنن. این روش عالی نیست، ولی بازم یه قدم رو به جلوئه!

با تمام این اوصاف، هیچ راه اصولی و بی‌دردسری برای سرهم کردن دوباره یه ایرپاد باز شده وجود نداره، مگه اینکه تو خط تولید کارخونه اپل کار کنی. با در نظر گرفتن همه اینا، الان می‌ریم سراغ امتیازی که اصلا سورپرایزت نمی‌کنه.

ایرپاد پرو تو مقیاس تعمیرپذیری آیسی‌مدار امتیاز 0 از 10 رو می‌گیره (عدد 10 یعنی راحت‌ترین حالت تعمیر):

← هرچند از نظر تئوری یه روزنه‌های امیدی هست، اما طراحی غیر ماژولار، غرق شدن قطعات تو چسب‌های قوی و نبود قطعات یدکی، باعث می‌شه تعمیر این دستگاه هم غیرمنطقی باشه و هم اصلا ارزش اقتصادی نداشته باشه.