تبدیل پاور کامپیوتر به منبع تغذیه رومیزی قدرتمند
داشتن یک منبع تغذیه رومیزی مطمئن و باثبات برای هر میز الکترونیکی از نون شب واجبتره، اما خرید مدلهای آزمایشگاهی معمولا هزینه زیادی داره. خوشبختانه یک راهکار عالی و اقتصادی وجود داره؛ استفاده از پاورهای کامپیوتر (ATX) قدیمی که تو گوشه انبار خاک میخورن و پتانسیل فوقالعادهای برای تبدیل شدن به یک منبع تغذیه قدرتمند دارن. تو این پروژه قراره یک پاور معمولی کامپیوتر رو به یک منبع تغذیه چندولتاژه تبدیل کنیم. با این کار به راحتی به ولتاژهای پرکاربرد 12 ولت، 5 ولت و 3.3 ولت با ظرفیت جریاندهی بسیار بالا دسترسی پیدا میکنی که برای تست مدارات، موتورها و پروژههای رباتیک بینظیره. ابزارت رو آماده کن چون ما تو تیم آیسیمدار قصد داریم تمام مراحل این تبدیل جذاب رو، از نکات ایمنی تا سیمکشی نهایی، قدم به قدم بهت آموزش بدیم. بریم که یک دستگاه کاربردی برای کارگاهت بسازیم!
شروع کار و رعایت ایمنی
اول از همه باید خیالمون از بابت ایمنی راحت باشه. خازنهای بزرگ داخل پاور کامپیوتر حتی وقتی دستگاه رو از برق کشیدی، میتونن انرژی ذخیرهشده داشته باشن. با اینکه این انرژی برای توقف قلب کافی نیست، اما قطعا میتونه شوک دردناکی بهت وارد کنه و حتی باعث سوختگی بشه. پس موقع کار با مدارات داخلی به شدت محتاط باش.
پوشیدن دستکشهای عایق ایده خیلی خوبیه. همچنین قبل از هر کاری صددرصد مطمئن شو که کابل برق پاور جدا شده. یادت باشه که مسئولیت ایمنی در حین انجام این پروژه کاملا به عهده خودته!
قطعات و ابزاری که برای این کار نیاز داری خیلی سادهست: دریل، دمباریک، هویه، چند جفت ترمینال موزی عایقدار، یک بسته سرسیم حلقوی (مناسب برای سیمهای ضخیم)، پایههای لاستیکی چسبدار، کمی وارنیش حرارتی (شیرینک تیوب)، پیچگوشتی و یک سیملختکن. همهچیز آمادهست؟ پس بریم گارانتی پاور رو باطل کنیم!
باز کردن قاب و بررسی فضا
پیچهای قاب پاور رو باز کن و نگاهی به فضای خالی داخلش بنداز. باید مطمئن بشی که جای کافی برای نصب ترمینالهای موزی وجود داره و وقتی قاب رو میبندی، این ترمینالها به قطعات داخلی یا هیتسینکها گیر نمیکنن. وقتی بهترین نقطه رو برای نصب ترمینالها پیدا کردی، جای سوراخها رو با مداد روی بدنه فلزی علامت بزن.
این علامتگذاری بهت کمک میکنه تا بعدا سیمها رو دقیقا به اندازه مناسب کوتاه کنی و فضای داخل پاور شلوغ نشه.
مرتب کردن جنگل سیمها
به محض باز کردن پاور با یه جنگل سیم رنگارنگ روبهرو میشی که ممکنه اولش ترسناک به نظر برسه! اما اصلا نگران نباش، ما فقط با سیمهای مشکی، قرمز، نارنجی، زرد و سبز کار داریم. بقیه رنگها اضافین و میتونی اونها رو از بیخ (نزدیک برد) قطع کنی تا خلوت بشه.
سیم سبز همون سیمی هست که به پاور فرمان روشن شدن میده. برای اینکه پاور بدون نیاز به مادربرد همیشه روشن بمونه، باید سیم سبز رو به یکی از سیمهای مشکی (زمین) متصل و لحیم کنی.
حتما روی این اتصال وارنیش حرارتی بکش تا به بدنه یا قطعات دیگه اتصالی نکنه. حالا بقیه سیمهای رنگی که موندن رو به اندازه حدود 30 سانتیمتر کوتاه کن و تمام بستهای پلاستیکی یا توریهایی که دورشون پیچیده شده رو باز کن تا کاملا آزاد بشن.
تو استاندارد پاورهای کامپیوتر، سیمهای زرد ولتاژ 12 ولت، سیمهای قرمز 5 ولت، سیمهای نارنجی 3.3 ولت و سیمهای مشکی خط زمین (منفی) هستن. تو همین مرحله اگر هدفت فقط روشن کردن یک دستگاه ساده مثل لامپ یا موتور دیسی باشه، میتونی چند تا گیره سوسماری به سر سیمها بزنی و کار رو تموم کنی. اما ما میخوایم یک دستگاه تر و تمیز و حرفهای بسازیم، پس بریم سراغ مرحله بعدی.
دستهبندی و پرس سرسیمها
حالا باید سیمهای همرنگ رو تو یک دسته جمع کنی. با توجه به فاصلهشون تا نقطهای که علامت زدی، سیمها رو به اندازه دقیق کوتاه کن. با سیملختکن سر سیمها رو لخت کن و هر 3 تا 4 تا سیم همرنگ رو به هم بپیچون و داخل یک سرسیم حلقوی قرار بده، بعد با انبردست محکم پرسش کن.
تعداد دقیق سیمهایی که تو هر خط ولتاژ داری، به توان پاورت بستگی داره. مثلا پاور من 400 واتی بود و برای هر ولتاژ حدود 9 تا سیم وجود داشت. خیلی مهمه که تمام سیمهای همرنگ رو به سرسیمها وصل کنی تا بتونی از حداکثر جریان خروجی مدار بدون داغ شدن یا افت ولتاژ استفاده کنی.
سوراخکاری و آمادهسازی قاب
نوبت به دریلکاری میرسه. تو اکثر پاورها نمیتونی برد رو کاملا از قاب جدا کنی، پس بهتره برد رو کمی بلند کنی و داخل یک کیسه پلاستیکی بپیچی تا برادههای فلزی موقع سوراخکاری روی قطعات نریزه و بعدا باعث اتصالی نشه.
جاهایی که علامت زدی رو با مته مناسب سوراخ کن. بعد از دریلکاری، با یک سوهان کوچیک لبههای تیز سوراخها رو صاف کن و در نهایت داخل قاب رو با یک دستمال نمدار تمیز کن. اون سوراخ بزرگی که قبلا دسته سیمها ازش بیرون میاومد رو میتونی با یک واشر بزرگ و پیچ یا حتی چسب دوقلو بپوشونی تا ظاهر کارت بینقص بشه. البته پر کردن این سوراخ فقط جنبه زیبایی داره و تو عملکرد دستگاه تأثیری نداره.
مونتاژ ترمینالها و بستن قاب
به بخش جذاب کار رسیدیم. ترمینالهای موزی رو روی سوراخهایی که دریل کردی ببند. موقع بستن مهرهها میتونی از یه پیچگوشتی کوچیک استفاده کنی تا جهت سوراخهای ترمینالها دقیقا مرتب و همراستا بشه.
حالا سرسیمهای حلقوی که پرس کرده بودی رو پشت ترمینال مربوط به ولتاژ خودشون قرار بده و مهرهها رو با دمباریک کاملا سفت کن.
اگر پاورت توان بالایی داشته باشه و سیمهای زیادی رو دستهبندی کرده باشی، بستن این مهرهها ممکنه کمی چالشبرانگیز باشه. معمولا پشت این نوع ترمینالها میتونی حداکثر 4 تا سرسیم قرار بدی. بعد از محکم کردن اتصالات، در قاب پاور رو ببند.
اگر مثل من دیدی فن خنککننده به ترمینالها گیر میکنه و قاب بسته نمیشه، میتونی فن رو کلا باز کنی. از اونجایی که این دستگاه دیگه قرار نیست هوای گرم داخل کیس رو تهویه کنه، برداشتن فن تو استفادههای سبک و معمولی مشکل خاصی ایجاد نمیکنه.
زیباسازی و علامتگذاری ولتاژها
برای اینکه موقع کار با دستگاه اشتباه نکنی، باید مشخص کنی هر ترمینال چه ولتاژی داره. اگر میخوای دستگاهت خیلی لوکس بشه، میتونی با نرمافزارهای طراحی یک لیبل رنگی بسازی و چاپش کنی.
اما اگر مثل من دنبال سریعترین و بیدردسرترین راه هستی، یک ماژیک دائمی کارت رو راه میندازه. با ماژیک ولتاژ هر بخش رو کنارش بنویس. حتی میتونی از رنگهای پلاستیک هم برای رنگآمیزی این بخشها استفاده کنی؛ همهچیز به سلیقه خودت بستگی داره. در آخر هم پایههای لاستیکی رو زیر قاب پاور بچسبون تا روی میز کارت لیز نخوره.
جمعبندی
به همین راحتی تونستی یک پاور بلااستفاده رو به یک ابزار ضروری تبدیل کنی! مثلا پاوری که تو این پروژه ساختیم میتونه روی خط 12 ولت تا 23 آمپر و روی خط 5 ولت تا 40 آمپر جریان در اختیارت بذاره که برای راهاندازی هر مدار و موتوری کاملا ایدهآله؛ اونم با کمترین هزینه ممکن. امیدوارم از این آموزش در مجله آیسیمدار لذت برده باشی.
حتما این منبع تغذیه رومیزی رو برای آزمایشگاهت بساز و تصاویر پروژهات رو با ما به اشتراک بگذار تا بقیه دوستان هم از ایدههات الهام بگیرن.
بروزرسانیها
لینک:
تو میتونی اولین سازنده باشی!
اگه پروژه رو ساختی به اشتراک بزار و اعتبار هدیه بگیر
این آموزش با استانداردهای اختصاصی آیسیمدار بازنویسی و بهینهسازی شده و تمامی حقوق انتشار آن متعلق به این مجموعه است و در صورت کپی یا بازنشر پیگرد قانونی خواهد داشت.












































گفتگوهای کاربران
هنوز نظری ثبت نشده؛ تو شروع کن!
هنوز نظری ثبت نشده؛ تو شروع کن!