مدار ژول دزد (Joule Thief) برای استفاده از باتری‌های مرده

قطعاتی که برای ساخت این مدار نیاز داری:

ترانزیستور NPN (مدل 2N3904)، مقاومت 1 کیلواهم (با نوارهای قهوه‌ای، مشکی، قرمز)، یه دونه ال‌ای‌دی (ال‌ای‌دی)، تستر باتری (برای پیدا کردن باتری‌های خالی)، سیم لحیم، سیم لاکی یا سیم مسی روکش‌دار، و یه جاباتری ساده.

اینجا می‌تونی نقشه شماتیک مدار ژول دزد رو ببینی. اتصالات مدار خیلی ساده و مشخص هستن و تو مراحل بعدی قدم‌به‌قدم دقیقا طبق همین نقشه پیش می‌ریم تا راحت بتونی بسازیش.

اول از همه، دو رشته سیم مسی لاکی رو بردار و یک طرفشون رو به هم وصل کن. حتما یادت باشه که با یه سمباده یا حرارت، روکش لاکی نوک سیم‌ها رو از بین ببری تا اتصال برقرار بشه و بعد لحیمشون کن که از هم جدا نشن. حالا شروع کن به پیچیدن این دو رشته سیم به دور هسته فریت حلقوی تا جایی که کل فضای خالی هسته پر بشه.

یه نکته مهم: برای اینکه مدارت بهترین بازدهی رو داشته باشه، پیشنهاد می‌کنم از سیم لاکی نمره 22 استفاده کنی. هرچی تعداد دورهایی که دور هسته فریت می‌پیچی بیشتر باشه، عملکرد مدارت بهتر و نور ال‌ای‌دی قوی‌تر می‌شه!

حالا وقتشه که مقاومت رو به مدار اضافه کنی. یک سر مقاومت رو به یکی از سیم‌های آماده‌شده هسته فریت لحیم کن. حواست باشه که سر دیگه مقاومت باید طوری قرار بگیره که با اون یکی سیم آزاد هسته فریت هم‌راستا باشه تا بعدا راحت به ترانزیستور وصل بشن.

تو این مرحله باید پایه‌های ترانزیستور رو درست متصل کنی. به پایه امیتر (Emitter) یه تیکه سیم جداگانه لحیم کن؛ این سیم قراره بعدا به قطب منفی باتری وصل بشه. پایه بیس (Base) ترانزیستور رو هم به اون یکی سر مقاومت که تو مرحله قبل آزاد بود لحیم کن. برای پایه کلکتور (Collector) هم باید اون یکی سیم باقی‌مونده و آزاد هسته فریت رو بهش متصل و لحیم کنی.

حالا ال‌ای‌دی رو بردار. پایه کوتاه‌تر (منفی یا کاتد) رو به پایه امیتر ترانزیستور و پایه بلندتر (مثبت یا آند) رو به پایه کلکتور ترانزیستور لحیم کن. بعد از اینکه اتصالات محکم شد، می‌تونی سیم‌ها و پایه‌های اضافی رو با سیم‌چین کوتاه کنی تا مدارت جمع‌وجور و تمیز بشه.

برو سراغ کشوی خرت‌وپرت‌ها و اون باتری‌های قلمی که فکر می‌کنی کاملا تموم شدن و دیگه وسیله‌ای رو روشن نمی‌کنن پیدا کن. می‌تونی از یه تستر باتری یا مولتی‌متر استفاده کنی تا مطمئن بشی ولتاژشون خیلی اومده پایین. البته استفاده از تستر کاملا اختیاریه و فقط برای اینه که ببینی باتری واقعا چقدر جون براش مونده.

وقت تست کردن رسیده! سیمی که به پایه امیتر ترانزیستور وصل کرده بودی رو به قطب منفی باتری و اون سیم باقی‌مونده از هسته فریت رو به قطب مثبت باتری متصل کن. به همین راحتی ال‌ای‌دی روشن می‌شه!

پیشنهاد می‌کنم حتما از یه جاباتری استفاده کنی یا سر سیم‌ها رو به آهنرباهای رسانا وصل کنی تا مجبور نباشی موقع روشن بودن مدار، سیم‌ها رو با دست روی باتری نگه داری. امیدوارم از این آموزش در سایت آیسی‌مدار حسابی لذت برده باشی. با این ترفند ساده، دیگه هیچ باتری نیمه‌جونی دور انداخته نمی‌شه. حتما این مدار جذاب رو بساز و نتیجه رو به دوستات هم نشون بده. موفق باشی!