پروگرام کردن میکروکنترلر ATtiny با برد آردوینو
میکروکنترلرهای کوچیکی مثل ATtiny85 برای پروژههای جمعوجور که نیازی به پینهای زیاد ندارن، یه انتخاب فوقالعادهست. خیلی وقتها استفاده از یه برد کامل آردوینو برای کارهای ساده، هم فضای زیادی میگیره و هم هزینهبره؛ اما چالش اصلی این تراشههای کوچیک، نحوه برنامهنویسی و پروگرام کردنشونه که معمولا به سختافزار جداگانه نیاز داره.
خبر خوب اینه که اصلا نیازی به خرید پروگرامر مجزا نداری! ما تو این آموزش از تیم آیسیمدار قراره یاد بگیریم که چطور از یه برد معمولی آردوینو به عنوان پروگرامر (ISP) استفاده کنیم و کدهامون رو مستقیم روی ATtiny بریزیم. این روش هم خیلی ارزونه و هم کار راهبنداز و سریع انجام میشه.
با این ترفند میتونی پروژههات رو خیلی مینیاتوری و جذابتر جمع کنی. پس قطعاتی که تو ادامه معرفی میکنیم رو آماده کن، سیستم رو روشن کن تا بریم سراغ یه برنامهنویسی بیدردسر و جذاب!
قطعات موردنیاز
- برد آردوینو (ترجیحا مدل Uno)
- بردبورد
- میکروکنترلر ATtiny85 یا ATtiny45
- خازن الکترولیت 10 میکروفاراد
- مقاومت 220 اهم یکچهارم وات
- الایدی (الایدی)
- سیم جامپر برای اتصالات
قدم اول: آمادهسازی قطعات
برای شروع کار به چند تا قطعه ساده الکترونیکی نیاز داری که احتمالا تو کشوی وسایلت پیدا میشه. اصلیترین بخش مدارمون همون برد آردوینو و میکروکنترلر ATtiny هست که باید آمادهشون کنی.
بقیه وسایل مثل خازن، مقاومت، بردبورد و سیم جامپر هم برای بستن مدار تستی و ایجاد ارتباط پایدار بین دو تا برد استفاده میشن و تهیه کردنشون خیلی راحته. وقتی همه قطعاتت رو جمعوجور کردی، میتونیم بریم سراغ بخش هیجانانگیز ماجرا یعنی سیمکشی و اتصالات روی بردبورد.
سیمکشی و اتصال ATtiny به آردوینو
حالا وقتشه که میکروکنترلر رو روی بردبورد قرار بدی و اتصالاتش رو با آردوینو برقرار کنی. این سیمکشی خیلی سادهست؛ فقط کافیه دقیقا طبق لیست زیر پیش بری:
- پین 5 ولت آردوینو -<-- پین شماره 8 تراشه ATtiny
- پین GND آردوینو -<-- پین شماره 4 تراشه ATtiny
- پین 10 آردوینو -<-- پین شماره 1 تراشه ATtiny
- پین 11 آردوینو -<-- پین شماره 5 تراشه ATtiny
- پین 12 آردوینو -<-- پین شماره 6 تراشه ATtiny
- پین 13 آردوینو -<-- پین شماره 7 تراشه ATtiny
تبدیل آردوینو به پروگرامر (ISP)
برای اینکه آردوینو بتونه نقش یه پروگرامر رو بازی کنه، باید یه کد مخصوص روش آپلود کنیم. نرمافزار آردوینو رو تو سیستم باز کن، از منوی File برو تو بخش Examples و گزینه ArduinoISP رو انتخاب کن. حالا این کد رو دقیقا مثل پروژههای عادی روی برد آردوینو آپلود کن. تبریک میگم، آردوینوی تو الان رسما به یه پروگرامر سریال تبدیل شده!
اضافه کردن خازن فیلتر برای پایداری
یه نکته خیلی مهم برای جلوگیری از ریست شدن ناخواسته آردوینو تو فرآیند برنامهنویسی وجود داره. یه خازن الکترولیت 10 میکروفاراد بردار و پایههاش رو بین پین Reset و GND آردوینو قرار بده. فقط حواست به قطبیت خازن باشه؛ پایه منفی (نوار سفید رنگ) باید حتما به GND وصل بشه.
معمولا گفته میشه این خازن فقط برای مدلهای Uno لازمه، اما تجربه نشون داده که استفاده ازش تو مدلهای دیگه هم فرآیند پروگرام کردن رو بیدردسرتر میکنه. اگه موقع آپلود کد تو مراحل بعدی به خطایی خوردی، میتونی این خازن رو موقتا برداری و دوباره تست کنی.
نصب هسته (Core) برای شناسایی ATtiny
محیط نرمافزار آردوینو به صورت پیشفرض تراشههای خانواده ATtiny رو نمیشناسه. برای حل این مشکل باید فایلهای هسته یا همون Core مربوط به این میکروکنترلرها رو به نرمافزار اضافه کنی. میتونی پکیج نصبی ATtiny رو دانلود کنی و تو پوشه hardware محل نصب آردوینوت قرار بدی، یا از طریق بخش Boards Manager اسم ATtiny رو سرچ و نصب کنی.
بعد از انجام این کار، حتما یک بار نرمافزار آردوینو رو کامل ببند و دوباره باز کن. حالا اگه بری تو منوی Tools و بخش بردها، میبینی که بردهای جدید با موفقیت به لیستت اضافه شدن. این روش نهتنها برای تراشه مدل 85، بلکه برای خیلی از مدلهای دیگه خانواده ATtiny هم جواب میده و میتونی پروژههای فوقالعاده متنوعی رو باهاشون مدیریت کنی.
آپلود کد روی میکروکنترلر ATtiny
حالا که همهچیز آمادهست، میخوایم اولین کدمون رو روی تراشه نقلیمون بریزیم. از منوی Tools بخش Board رو باز کن و گزینه ATtiny85 رو انتخاب کن. برای بخش Programmer هم باید حالت Arduino as ISP رو انتخاب کنی.
حالا کد معروف چشمکزن (Blink) رو از مثالهای آردوینو باز کن. تو این کد، شماره پین الایدی رو از 13 به 0 تغییر بده و در نهایت دکمه آپلود رو بزن.
ممکنه موقع آپلود با دو تا خطای قرمز رنگ مربوط به پیدا نشدن سیگنالهای PAGEL و BS2 مواجه بشی. اصلا نگران نباش؛ این خطاها کاملا طبیعی هستن و هیچ مشکلی تو روند پروگرام شدن ایجاد نمیکنن. فقط نادیدهشون بگیر و به کار ادامه بده.
تست نهایی مدار و روشن کردن الایدی
برای اینکه مطمئن بشیم کدمون درست روی تراشه نشسته و کار میکنه، یه مقاومت 220 اهم رو روی بردبورد به پین شماره 5 تراشه وصل کن. بعدش یه الایدی رو بین مقاومت و خط 5 ولت قرار بده. اگه همهچیز درست پیش رفته باشه، الایدی شروع میکنه به چشمک زدن!
به همین سادگی تونستی یه میکروکنترلر خام رو با کمک آردوینو برنامهنویسی کنی. این مهارت تو پروژههای آینده که فضا و هزینه برات مهمه، حسابی به دردت میخوره و دستت رو برای طراحیهای جمعوجور باز میکنه.
امیدوارم از این پروژه لذت برده باشی و بتونی ایدههای جالبی رو با این تراشه پیاده کنی. هر مدار یا گجت خلاقانهای که با این روش ساختی رو حتما تو شبکههای اجتماعی با ما به اشتراک بگذار. یادت نره که برای آموزشهای خفنتر و ترفندهای الکترونیکی بیشتر، همیشه میتونی روی اپلیکیشن و سایت آیسیمدار حساب کنی. موفق باشی!
تو میتونی اولین سازنده باشی!
اگه پروژه رو ساختی به اشتراک بزار و اعتبار هدیه بگیر
این آموزش با استانداردهای اختصاصی آیسیمدار بازنویسی و بهینهسازی شده و تمامی حقوق انتشار آن متعلق به این مجموعه است و در صورت کپی یا بازنشر پیگرد قانونی خواهد داشت.








































گفتگوهای کاربران
هنوز نظری ثبت نشده؛ تو شروع کن!
هنوز نظری ثبت نشده؛ تو شروع کن!