مدار LED چشمکزن ساده با ترانزیستور روی برد بورد
روشن کردن یه الایدی چشمکزن همیشه یکی از اولین و هیجانانگیزترین قدمها برای ورود به دنیای الکترونیکه. این مدار که بهش مولتیویبراتور آستابل (Astable Multivibrator) هم میگن، دقیقا همون چیزیه که بهت نشون میده چطور میتونی بدون نیاز به هیچ میکروکنترلر یا آیسی خاصی، فقط با چند تا قطعه آنالوگ ساده یه نوسانساز بسازی.
ما تو تیم آیسیمدار این آموزش رو جوری آماده کردیم که بتونی در کمترین زمان ممکن و فقط با استفاده از دو تا ترانزیستور، چند تا خازن و مقاومت، یه مدار فلیپفلاپ کلاسیک رو روی برد بورد پیادهسازی کنی. این مدار بر اساس شارژ و دشارژ شدن خازنها کار میکنه و باعث میشه دو تا الایدی به نوبت خاموش و روشن بشن.
اگه قطعات رو آماده کردی، برد بورد رو بذار جلوت تا قدمبهقدم سیمکشیها رو انجام بدیم و این مدار دوستداشتنی و آموزشی رو با هم بسازیم!
- دو عدد ترانزیستور PNP (مدل 2907A یا قطعات مشابه)
- دو عدد مقاومت 470 اهم
- دو عدد مقاومت 100 کیلواهم
- دو عدد خازن الکترولیت 10 میکروفاراد
- دو عدد الایدی
- یک عدد برد بورد
- تعدادی سیم جامپر
قطعات موردنیاز
- دو عدد ترانزیستور PNP (مدل 2907A یا مشابه)
- دو عدد مقاومت 470 اهم
- دو عدد مقاومت 100 کیلواهم
- دو عدد خازن الکترولیت 10 میکروفاراد
- دو عدد الایدی (رنگ دلخواه)
- برد بورد (Breadboard)
- مقداری سیم جامپر
قرار دادن ترانزیستورها روی برد بورد
اول از همه باید دو تا ترانزیستور PNP رو با فاصله مناسب روی برد بورد قرار بدی. پایه امیتر (Emitter) هر دو ترانزیستور رو با استفاده از سیمهای جامپر مستقیما به خط تغذیه مثبت (VCC) برد بورد وصل کن. با توجه به زاویه قرارگیری ترانزیستورها تو تصویر، پایه امیتر سمت چپ قرار گرفته، پس موقع جا زدن پایهها حتما به دیتاشیت یا شکل قطعه دقت کن.
اتصال خازنها برای ایجاد نوسان
حالا نوبت اضافه کردن خازنهاست که نقش اصلی رو تو زمانبندی خاموش و روشن شدن دارن. پایه مثبت خازن اول رو به پایه کلکتور (Collector) ترانزیستور دوم وصل کن. بعد پایه منفی همین خازن رو به بیس (Base) ترانزیستور اول متصل کن.
همین کار رو بهصورت ضربدری برای خازن دوم هم تکرار کن؛ یعنی پایه مثبت خازن دوم رو به کلکتور ترانزیستور اول بزن و پایه منفی اون رو به بیس ترانزیستور دوم وصل کن. این اتصال ضربدری همون چیزیه که مدار فلیپفلاپ رو میسازه.
جاگذاری مقاومتهای ۱۰۰ کیلواهم
تو این مرحله باید مقاومتهای 100 کیلواهمی رو وارد مدار کنیم. یه سر مقاومت اول رو به پایه بیس ترانزیستور متصل کن و سر دیگهش رو مستقیم به خط زمین (GND یا قطب منفی) روی برد بورد بزن. دقیقا همین کار رو برای ترانزیستور دوم و مقاومت دوم هم انجام بده تا تعادل مدار حفظ بشه.
نصب LEDها و مقاومتهای محدودکننده جریان
در نهایت باید مقاومتهای 470 اهم و الایدیها رو نصب کنیم تا خروجی مدارمون رو به صورت نوری ببینیم. برای اینکه پایههای امیتر، بیس و کلکتور رو راحتتر پیدا کنی، یه عکس راهنما هم از ترانزیستور برات گذاشتیم.
یه سر مقاومت اول رو به کلکتور ترانزیستور اول وصل کن و سر دیگهش رو به پایه مثبت (آند) الایدی اول متصل کن. پایه منفی (کاتد) همون الایدی رو هم مستقیم به خط زمین (GND) وصل کن.
دقیقا همین مسیر رو برای مقاومت و الایدی دوم هم تکرار کن؛ یعنی از کلکتور ترانزیستور دوم یه مسیر با مقاومت بساز که به پایه مثبت الایدی دوم برسه. پایه منفی این الایدی رو هم به زمین متصل کن تا مدار کامل بشه.
اتصال تغذیه و تست نهایی مدار
کار سیمکشی تمومه! حالا فقط کافیه یه باتری 9 ولت یا هر منبع تغذیه مناسب دیگهای رو به خطوط مثبت و منفی برد بورد وصل کنی تا چشمک زدن زیبای و منظم الایدیها رو ببینی. یه ترفند جالب برای شخصیسازی اینه که میتونی ظرفیت خازنها رو تغییر بدی؛ خازن با ظرفیت بیشتر سرعت چشمک زدن رو کمتر میکنه و خازن کوچیکتر سرعت رو بالا میبره.
امیدوارم از ساخت این پروژه پایه و کاربردی لذت برده باشی. حتما این مدار رو تست کن و اگه ایدهای برای ارتقاش به ذهنت رسید، تو بخش نظرات اپلیکیشن آیسیمدار با ما در میون بذار. موفق باشی!
تو میتونی اولین سازنده باشی!
اگه پروژه رو ساختی به اشتراک بزار و اعتبار هدیه بگیر
این آموزش با استانداردهای اختصاصی آیسیمدار بازنویسی و بهینهسازی شده و تمامی حقوق انتشار آن متعلق به این مجموعه است و در صورت کپی یا بازنشر پیگرد قانونی خواهد داشت.
آموزشهای مشابه
گفتگوهای کاربران
هنوز نظری ثبت نشده؛ تو شروع کن!
هنوز نظری ثبت نشده؛ تو شروع کن!