کالبدشکافی کنسول بازی پلی‌دیت (Playdate)

قبل از اینکه دل‌وروده دستگاه رو بیرون بریزیم، بد نیست یه نگاهی به مشخصات فنیش بندازیم:

← صفحه‌نمایش 2٫7 اینچی با رزولوشن 400 در 240 پیکسل (تراکم 173 پیکسل بر اینچ)

← پردازنده 180 مگاهرتزی ARM Cortex-M7F

← 16 مگابایت حافظه رم داخلی

← 4 گیگابایت حافظه ذخیره‌سازی فلش

پشتیبانی از وای‌فای 2٫4 گیگاهرتز، بلوتوث 4٫2، پورت USB-C و جک هدفون

یه هندل مکانیکی جذاب هم کنار دستگاه تعبیه شده که کنترل بازی‌ها رو خیلی خاص و متفاوت می‌کنه. درسته که مشخصات این کنسول در مقایسه با غول‌های بازار خیلی بالا نیست، اما هدف پلی‌دیت اصلا رقابت سخت‌افزاری نبوده؛ بلکه می‌خواد یه تجربه بازی کاملا متفاوت و خلاقانه رو بهت بده.

اگه بخوایم قبل از باز کردن، یه تصویر کلی از داخل دستگاه داشته باشیم، با یه چینش خیلی فشرده روبه‌رو میشیم.

تو بررسی‌های اولیه مشخصه که باتری بخش بزرگی از سمت چپ رو گرفته. اون قسمت بالایی هم آنتن وایرلسه. بلندگو، مکانیزم هندل و کلی چیپ با پایه‌های لحیم‌کاری‌شده هم روی برد کاملا مشخصن.

حالا که دیدیم داخلش تقریبا چه خبره، وقتشه خودمون دست به کار بشیم و قابش رو باز کنیم.

اگه هندل رو باز کنی و داخل شیارش رو نگاه بندازی، یه سری اطلاعات مخفی از دستگاه می‌بینی.

شماره مدل این کنسول PDU1-Y ثبت شده که دقیقا همون چیزیه که انتظارش رو داشتیم.

شماره سریال دستگاه ما 1255 هست. اینکه 1254 دستگاه قبلی دست کی رسیده رو دیگه نمی‌دونیم! امیدواریم بقیه کاربرا به فکر کالبدشکافی کنسولشون نیفتاده باشن، چون این کار به دقت زیادی نیاز داره. برای باز کردن این قاب، باید سراغ پیچ‌های دوسویی بری که تو چهار گوشه دستگاه قرار گرفتن. پس پیچ‌گوشتی دوسو رو آماده کن تا با یه استراتژی حساب‌شده بریم برای باز کردن این گجت زرد رنگ.

این رنگ زرد خردلی و طراحی مربعی، ناخودآگاه ما رو یاد کنسول‌های نوستالژیک مثل گیم‌بوی میندازه.

وقتی پلی‌دیت رو کنار یه کنسول کلاسیک از سال 1998 می‌ذاریم، می‌بینیم که چقدر طراحی‌ها با هم شباهت دارن.

البته تفاوت‌های خیلی زیادی هم دارن:

از نظر ابعاد، پلی‌دیت به طرز عجیبی کوچیک‌تر و جمع‌وجورتر از کنسول‌های قدیمیه و راحت تو جیب جا میشه. کیفیت صفحه‌نمایش هم اصلا قابل مقایسه نیست؛ تصویر تو پلی‌دیت فوق‌العاده شارپ و دقیقه. وجود هندل مکانیکی هم که کلا امضای کار این کنسوله و تو هیچ دستگاه کلاسیکی پیداش نمی‌کنی. خب، دیگه مقایسه کافیه! بریم سراغ باز کردن قاب و دیدن قطعات داخلی.

پیچ‌گوشتی دوسو رو بردار و چهار تا پیچی که تو گوشه‌های قاب پشتی هستن رو با دقت باز کن. بعد از باز کردن پیچ‌ها، باید از یه پیک بازکننده پلاستیکی استفاده کنی. پیک رو آروم تو درز بین قاب پشتی و جلویی بنداز و خارهای پلاستیکی که دو قسمت رو به هم چفت کردن، آزاد کن.

به محض باز شدن قاب، با یه برد زرد رنگ تمیز و یه باتری که دسترسی بهش خیلی راحته روبه‌رو میشی. این یعنی برای تعویض باتری دردسر زیادی نداری!

روی کانکتور باتری یه برچسب گارانتی چسبونده شده که باید حواست بهش باشه. اگه یکم زوم کنیم و دقیق‌تر بخونیمش، متوجه می‌شیم چی نوشته.

پاره شدن یا آسیب دیدن این برچسب به معنی باطل شدن گارانتی دستگاهته. پس اگه کنسولت هنوز گارانتی داره، بهتره از دستکاریش منصرف بشی؛ اما اگه تعمیرش واجبه، با احتیاط برچسب رو کنار بزن.

جدا کردن کانکتور باتری کار خیلی راحتیه. فقط کافیه با یه پنس سرپهن و ایمن، سوکت رو بگیری و به سمت بالا بکشی تا اتصال قطع بشه. حواست باشه پنس رو به قطعات روی برد نزنی.

خود باتری با یه چسب ملایم به قاب چسبیده. می‌تونی با یکم اهرم کردن ملایم، باتری رو از جاش بلند کنی؛ فقط مراقب باش به باتری فشار نیاری یا سوراخش نکنی. این باتری ظرفیتی معادل 740 میلی‌آمپر ساعت (2٫74 وات‌ساعت) با ولتاژ 3٫7 ولت داره. برای اینکه درک بهتری از ظرفیتش داشته باشی: ظرفیتش تقریبا یک‌چهارم ظرفیت باتری یه گوشی هوشمند استاندارده.

قدرتش تو محدوده همون باتری‌های قلمی (AA) قرار می‌گیره که تو کنسول‌های قدیمی استفاده می‌شد. برای روشن نگه داشتن یه کنسول کم‌مصرف با صفحه‌نمایش سیاه‌وسفید، این باتری کاملا جوابگوعه و ساعت‌ها شارژدهی داره.

با باز کردن پیچ‌های داخلی برد، می‌تونی قطعات اصلی رو خیلی راحت از هم جدا کنی. صفحه‌نمایش و مکانیزم هندل به همراه روکش دکمه‌ها، روی قاب جلویی باقی می‌مونن.

برد اصلی به راحتی جدا میشه؛ فقط موقع برداشتن برد، حواست به فلت‌های کوچیکی که برد رو به قطعات دیگه وصل کردن باشه و اول اون‌ها رو آزاد کن.

اینجا می‌تونی مکانیزم هندل رو هم از نزدیک ببینی. هیچ چرخ‌دنده پیچیده‌ای در کار نیست! فقط یه سنسور اثر هال و یه محفظه پلاستیکی سفید رنگ که حرکت چرخشی رو به مدار منتقل می‌کنه.

تو مرحله بعد دقیق‌تر به هندل نگاه می‌کنیم، اما الان بیا ببینیم روی این مادربرد کوچیک چه چیپ‌هایی سوار شده:

← پردازنده اصلی مدل STMicroelectronics STM32F746IGK6 بر پایه معماری ARM Cortex-M7

← حافظه 4 گیگابایتی eMMC NAND Flash ساخت Kioxia (توشیبا)

← حافظه رم 128 مگابیتی از نوع SRAM کم‌مصرف ساخت Winbond

← حافظه فلش سریال 32 مگابیتی ساخت Winbond

آیسی مدیریت تغذیه (PMIC) مدل LTC3576 ساخت Analog Devices

کدک صوتی CS42L52 با آمپلی‌فایر داخلی هدفون و اسپیکر ساخت Cirrus Logic

← تراشه وای‌فای و بلوتوث مدل ESP32-D0WDQ6 ساخت Espressif Systems

پشت برد هم پر از قطعات ریز و درشته که به کارکرد بی‌نقص این دستگاه کمک می‌کنن:

← شتاب‌سنج سه‌محوره LIS3DH ساخت STMicroelectronics

← سوییچ اثر هال A1266 ساخت Allegro MicroSystems

← کنترلر پورت USB-C مدل FUSB301TMX ساخت ON Semiconductor

← تشخیص‌دهنده‌های ولتاژ 1٫6 و 2٫7 ولتی ساخت Rohm

پمپ شارژ باک-بوست 60 میلی‌آمپری ساخت Texas Instruments

تنظیم‌کننده ولتاژ LDO مدل MIC5365

← مبدل سطح ولتاژ NTB0104 ساخت NXP

حالا وقتشه بریم سراغ مکانیزم هندل دستگاه. اگه پین هندل رو دربیاریم، می‌بینی که یه آهنربای استوانه‌ای داخل شفت قرار گرفته. با چرخوندن هندل، میدان مغناطیسی تغییر می‌کنه و سنسور اثر هال این تغییرات رو به حرکت تو بازی تبدیل می‌کنه.

بهترین ویژگی این طراحی اینه که هیچ تماس فیزیکی و اصطکاکی وجود نداره؛ در نتیجه مشکل معروف دریفت (Drift) یا ساییدگی که تو خیلی از دسته‌ها می‌بینیم، اینجا هیچ‌وقت اتفاق نمی‌افته.

سنسور اثر هالی که برای این قسمت استفاده شده، مدل Infineon TLV493D-A1B6 هست.

یه بلندگوی مونو خیلی کوچیک هم روی قاب جلویی چسبیده. درآوردنش نسبتا راحته، اما پیدا کردن قطعه یدکی و نصب دوباره‌اش می‌تونه یکم چالش‌برانگیز باشه.

حالا می‌رسیم به قسمت‌های سخت تعمیر این کنسول. صفحه‌نمایش (که ساخت شرکته شارپه) با چسب خیلی محکمی به قاب جلویی چسبیده. جدا کردنش بدون شکستن پنل تقریبا غیرممکنه؛ پس اگه ال‌سی‌دی بشکنه، احتمالا مجبوری کل قاب جلویی رو هم باهاش عوض کنی.

دکمه‌ها و اتصالات ورودی/خروجی روی یه فلت پهن (FPC) قرار دارن که اونم به شاسی میانی چسبیده. کندن این فلت کار عاقلانه‌ای نیست چون ممکنه به راحتی پاره بشه و کل دکمه‌ها از کار بیفتن. اما نکته خیلی مثبت اینه که جک هدفون کاملا ماژولار طراحی شده و بدون نیاز به لحیم‌کاری به راحتی قابل تعویضه.

یه میکروفون از برند Knowles هم تو قسمت پایینی، نزدیک جک هدفون تعبیه شده.

با جمع کردن دوباره قطعات، کنسول به راحتی روشن میشه و کار می‌کنه که نشونه خیلی خوبیه و یعنی تو مراحل باز کردن آسیبی بهش نرسیده.

ارزیابی تعمیرپذیری این دستگاه با توجه به ابعاد و نوع طراحیش، یکم با گوشی‌ها و کنسول‌های استاندارد متفاوته، اما کالبدشکافیش تجربه فوق‌العاده جذابی بود.

همون‌طور که دیدی، باز کردن قاب و دسترسی به قطعات اصلی خیلی هم سخت نبود و با داشتن ابزار مناسب میشه اکثر مشکلاتش رو برطرف کرد. این گجت با همکاری شرکت Teenage Engineering طراحی شده که واقعا تو ساخت محصولات خاص و مینیمال استادن.

به طور کلی، پلی‌دیت از نظر تعمیرپذیری نمره متوسط رو به بالایی (حدود 6 از 10) می‌گیره. استفاده از پیچ‌های استاندارد برای باز کردن قاب و دسترسی خیلی راحت به باتری، از بزرگترین مزیت‌های طراحی این کنسوله. تعویض ماژول‌هایی مثل جک هدفون و مکانیزم هندل هم دردسر خاصی نداره.

← اما از طرف دیگه، چسبیدن صفحه‌نمایش به قاب جلویی باعث میشه تعویض نمایشگر سخت بشه. یکپارچه بودن تمام دکمه‌ها روی یه فلت مشترک و لحیم شدن پورت USB-C به مادربرد هم یعنی اگه یکی از این بخش‌ها خراب بشه، هزینه و زحمت تعمیرش نسبتا بالاست.

← امیدوارم از این کالبدشکافی متفاوت تو آیسی‌مدار لذت برده باشی و دید خوبی نسبت به مهندسی داخلی این کنسول جذاب پیدا کرده باشی. اگه این مقاله برات جالب بود، حتما لینک سایت رو برای دوستای گیمرت هم بفرست تا اونا هم با دل‌وروده این گجت دوست‌داشتنی و تعمیراتش آشنا بشن. موفق باشی!