دستگاه پخت و پز سو وید (Sous Vide) با آردوینو و پلوپز
پختوپز به روش "سو وید" (Sous Vide) یکی از جذابترین تکنیکهای آشپزی مدرنه که غذا رو داخل یک کیسه وکیومشده قرار میدن و توی آبی با دمای به شدت دقیق میپزن. این روش باعث میشه بافت غذا عالی بشه و طعم بینظیری پیدا کنه، اما دستگاههای آماده این کار معمولا خیلی گرون هستن. خبر خوب اینه که اصلا نیازی به خرید نمونههای بازاری نداری!
ما تو این آموزش از آیسیمدار تصمیم گرفتیم یه راهکار هوشمندانه و اقتصادی رو بهت معرفی کنیم. قراره با استفاده از یه پلوپز قدیمی، یک برد آردوینو و چند تا قطعه الکترونیکی ساده، یک دستگاه پخت سو وید حرفهای بسازیم که دقیقا مثل مدلهای گرونقیمت کار میکنه و دما رو مو به مو تنظیم نگه میداره.
بهترین بخش ماجرا اینه که نرمافزار این پروژه کاملا هوشمنده و خودش رو با شرایط پلوپز تو تطبیق میده. پس قطعاتت رو آماده کن تا بریم سراغ ساخت این گجت آشپزخونه و یه تحول حسابی تو پختوپز ایجاد کنیم!
- کاملا هوشمند و بدون نیاز به تنظیمات پیچیده؛ نرمافزار خودش رو با ابعاد پلوپز و حجم آب هماهنگ میکنه.
- تنظیم دقیق دما با دقت فوقالعاده 0.5 درجه سانتیگراد.
- دارای آلارم صوتی که وقتی آب به دمای هدف رسید بهت خبر میده.
- تشخیص خودکار باز و بسته شدن در قابلمه؛ با بیرون آوردن سنسور از آب، سیستم قاطی نمیکنه.
- امکانات ایمنی کامل: قطع خودکار در صورت روشن ماندن بیدلیل، قطع سیستم بعد از 24 ساعت، توقف در دمای خطرناک 95 درجه و محدود کردن دمای پخت بین 50 تا 90 درجه.
- بسیار ارزان و ساده: هیچ نیازی به قطعات گرونقیمت مثل رلههای SSR یا نمایشگرهای خاص نداره.
قطعات موردنیاز
- برد آردوینو (Arduino)
- ماژول نمایشگر 8 رقمی با تراشه MAX7219
- دو عدد دکمه فشاری (Pushbutton)
- بازر پیزو (اختیاری برای هشدار صوتی)
- سنسور دمای دیجیتال و ضدآب DS18B20
- مقاومت 4.7 کیلواهم
- ماژول رله 5 ولت تککاناله (با تحمل 10 آمپر)
- یک پلوپز برقی
- جعبه پلاستیکی، تخته چوبی و چسب سیلیکون (آکواریوم) برای عایقبندی رله
- دریل برای سوراخکاری
آمادهسازی قطعات پروژه
قطعاتی که برای این کار نیاز داریم خیلی رایج هستن و راحت پیدا میشن:
- برد آردوینو
- ماژول نمایشگر سگمنتی با تراشه MAX7219
- دو عدد میکروسوئیچ (دکمه)
- بازر یا بلندگوی پیزو
- سنسور دمای ضدآب DS18B20
- یک مقاومت 4.7 کیلواهم
- ماژول رله 5 ولت (که بتونه برق 220 ولت و جریان 10 آمپر رو تحمل کنه)
- یک دستگاه پلوپز (مهم نیست چه مدلی باشه)
- جعبه پلاستیکی و چسب برای ضدآب کردن اتصالات
- دریل
همه این موارد رو میتونی با هزینه خیلی کمی تهیه کنی. تازه پلوپز رو هم میتونی از وسایل قدیمی آشپزخونه برداری که دیگه کلا خرجت میاد پایین.
نصب سنسور دما روی در پلوپز
- اول با دریل یه سوراخ وسط در پلوپز ایجاد کن تا کابل سنسور ازش رد بشه.
- طول کابل رو طوری تنظیم کن که سنسور دقیقا وسط عمق آب قرار بگیره.
- برای اینکه سنسور به غذای سرد برخورد نکنه و فقط دمای آب رو اندازه بگیره، بهتره اون رو داخل یه محفظه فلزی مثل چایصافکن یا توریهای فلزی کوچیک قرار بدی.
- جای سوراخ روی در رو با چسب سیلیکون (آکواریوم) کاملا کیپ و آببندی کن.
- اجازه بده یه شبانهروز بگذره تا چسب کاملا خشک و محکم بشه.
عایقبندی و ایمنسازی مدار رله
چون این دستگاه قراره پر از آب بشه و با برق شهری هم کار میکنه، رعایت نکات ایمنی به شدت مهمه. ما باید بخش ولتاژ بالای مدار (یعنی رله و سیمهای متصل بهش) رو داخل یه محفظه پلاستیکی عایق کنیم تا خدایی نکرده رطوبت و آب بهش نفوذ نکنه.
- اول از همه مطمئن شو که دوشاخه پلوپز تو برق نیست! بعد کابل برق اصلی پلوپز رو با احتیاط باز کن و سیم فاز رو قطع کن (دقت کن که سیم نول یا ارت رو نبری، فاز معمولا قهوهای یا قرمزه).
- دو سر این سیمی که بریدی رو به ترمینالهای رله وصل کن. حواست باشه که باید به پایههایی وصل کنی که در حالت عادی باز هستن (Normally Open).
- رله و کابلها رو با استفاده از پیچ و بست روی یک تخته محکم کن تا تکون نخورن.
- حالا جعبه پلاستیکی رو روی رله بذار و دورتادورش رو با چسب سیلیکون کاملا مهروموم کن.
- باز هم یک شبانهروز صبر کن تا چسبها کامل خشک بشن و خیالت از بابت آببندی راحت بشه.
سیمکشی و اتصال قطعات آردوینو
وصل کردن قطعات الکترونیکی کار خیلی سادهایه. اول از همه بریم سراغ ورودیها:
- دکمه اول: یک پایهاش رو به پین 6 آردوینو و پایه دیگهاش رو به زمین (GND) وصل کن.
برای دکمه دوم:
- یک پایهاش رو به پین 5 و پایه دیگهاش رو به زمین (GND) وصل کن.
حالا سنسور دما:
- سیم قرمز سنسور به پین 5 ولت.
- سیم مشکی به زمین (GND).
- سیم دیتا (معمولا زرد یا سفید) رو به پین 9 آردوینو وصل کن. یادت نره مقاومت 4.7 کیلواهم رو هم بین سیم دیتا و 5 ولت قرار بدی (به عنوان پولآپ).
بریم سراغ خروجیها؛ برای بازر (بلندگو):
- پایه مثبت بازر به پین 13 و پایه منفیش به زمین.
برای اتصال رله:
- پایه VCC به 5 ولت، پایه GND به زمین.
- پایه فرمان (Command یا IN) به پین 8 آردوینو.
و در نهایت ماژول نمایشگر الایدی:
- پایه VCC به 5 ولت، پایه GND به زمین.
- پایه DataIn به پین 12.
- پایه CLK به پین 11.
- پایه LOAD (یا CS) به پین 10 وصل بشه.
آپلود کدهای برنامه
حالا وقتشه که به مدارمون جون بدیم. باید کدهای مربوط به این پروژه رو تو محیط آردوینو (Arduino IDE) کامپایل و روی برد آپلود کنی. فقط قبلش یادت باشه که این سه تا کتابخونه حتما باید نصب باشن تا برنامه بدون ارور اجرا بشه:
- LedControl (برای کار با نمایشگر)
- OneWire (برای ارتباط با سنسور دما)
- DallasTemperature (برای خواندن دقیق دمای سنسور)
این کتابخونهها رو میتونی خیلی راحت از بخش Library Manager خود نرمافزار آردوینو جستجو و نصب کنی.
یک نکته مهم درباره قرار دادن غذا
توی روش پخت سو وید، غذا باید توسط گرمای غیرمستقیم آب بپزه، نه اینکه مستقیم به المنتهای کف پلوپز بچسبه! برای همین باید یه فاصلهای بین کف دستگاه و کیسه غذا ایجاد کنی.
من برای این کار از یک استند فلزی که از وسایل آشپزخونه پیدا کرده بودم استفاده کردم. تو هم میتونی یه توری یا پایه فلزی کوچیک کف پلوپز بذاری تا غذا کاملا تو آب غوطهور بشه. به همین راحتی!
چطور از دستگاه سو وید استفاده کنیم؟
برای استفاده از دستگاه، کافیه با اون دو تا دکمهای که گذاشتی دمای دلخواهت رو (بین 50 تا 90 درجه) تنظیم کنی. دمای فعلی آب هم لحظه به لحظه روی نمایشگر نشون داده میشه. فقط یادت باشه تو مرحله اول که دستگاه داره آب رو گرم میکنه و مشخصات گرمایی پلوپز رو میسنجه، در قابلمه رو باز نکنی.
به محض اینکه آب به دمای هدف برسه، بازر به صدا درمیاد. اون موقع میتونی در رو باز کنی و کیسه وکیومشده غذات رو بندازی تو آب! اگر دوست داشتی میتونی آردوینو رو به کامپیوتر هم وصل کنی تا نمودار تغییرات دما رو تو سریال مانیتور ببینی.
امیدوارم از ساخت این گجت خفن لذت برده باشی و غذاهای لذیذی باهاش درست کنی! حتما این آموزش رو برای دوستات هم بفرست و تجربهات رو تو اپلیکیشن آیسیمدار برامون به اشتراک بذار.
تو میتونی اولین سازنده باشی!
اگه پروژه رو ساختی به اشتراک بزار و اعتبار هدیه بگیر
این آموزش با استانداردهای اختصاصی آیسیمدار بازنویسی و بهینهسازی شده و تمامی حقوق انتشار آن متعلق به این مجموعه است و در صورت کپی یا بازنشر پیگرد قانونی خواهد داشت.








































گفتگوهای کاربران
هنوز نظری ثبت نشده؛ تو شروع کن!
هنوز نظری ثبت نشده؛ تو شروع کن!