اسپیکر چوبی موبایل (بدون نیاز به برق و باتری) | اسپیکر پسیو

اول از همه باید بدونیم چرا طراحی شیپوری رو انتخاب کردیم. تو بررسی مدل‌های مختلف، ایده‌هایی مثل یک بلوک چوبی ساده با کانال‌های مستقیم یا یک جعبه توخالی برای ایجاد لرزش (مثل بدنه گیتار) هم وجود داشت.

اما وقتی این مدل‌ها رو بررسی می‌کنیم، متوجه می‌شیم که مدل کانال مستقیم صدای خیلی تخت و بی‌روحی تولید می‌کنه و جذابیت خاصی به موزیک نمی‌ده.

مدل جعبه توخالی با اینکه عمق خوبی به صدا می‌ده و کار می‌کنه، اما متاسفانه حجم و بلندی صدا رو کم می‌کنه و رنگ صدای اصلی رو هم تا حد زیادی تغییر می‌ده.

در نهایت برنده رقابت، طراحی شیپور تاخورده است. این مدل با اینکه ابعاد جمع‌وجوری داره، صدا رو دو تا سه برابر بلندتر می‌کنه و عمق خیلی خوبی به موزیک می‌ده (هرچند نباید انتظار بیس کوبنده ازش داشته باشی).

قطعا اگه ابعاد این شیپور رو بزرگ‌تر در نظر بگیریم صدای بهتری هم می‌گیریم، ولی برای روی میز و استفاده روزمره، همین اندازه کاملا ایده‌آل و منطقیه. تفاوت صدای خروجی این اسپیکر با صدای خام خود گوشی واقعا شگفت‌انگیزه و کاملا حس یک سیستم صوتی رو بهت منتقل می‌کنه.

حالا بیایم ببینیم این مسیر شیپوری اصلا چطور صدا رو تقویت می‌کنه. ایده خیلی ساده‌ست؛ صدا از کوچیک‌ترین قسمت مسیر (یعنی گلوی شیپور) وارد می‌شه و تو یک کانال که مدام در حال گشادتر شدنه حرکت می‌کنه تا در نهایت از دهانه بزرگ اسپیکر خارج بشه. کلمه "تاخورده" هم به این معنیه که این مسیر طولانی رو تو یک فضای کوچیک تا کردیم تا جای کمتری بگیره.

پشت این اسپیکر یک سوراخ تعبیه می‌شه که دقیقا مماس با بلندگوی گوشی قرار می‌گیره و صدا رو مستقیم می‌فرسته تو گلوی شیپور. برای این کار نیاز به محاسبات پیچیده ریاضی و فیزیک نداریم؛ فقط کافیه ابعاد رو جوری در نظر بگیری که گوشیت راحت تو جایگاهش قرار بگیره و بعد بقیه مسیر رو متناسب با اون طراحی کنی.

برای ساخت این اسپیکر می‌تونی از تخته سه‌لای 3 یا 4 میلی‌متری استفاده کنی. پیشنهاد می‌کنم یک چوب باکیفیت و سطح صاف یا ورق‌های MDF نازک تهیه کنی تا هم ظاهر کار قشنگ بشه و هم مونتاژش راحت‌تر و تمیزتر پیش بره.

اگه از تخته سه‌لا استفاده می‌کنی، حواست باشه که موقع اره کردن لبه‌هاش ریش‌ریش نشه. می‌تونی قبل از برش، روی خطوط رو چسب کاغذی بزنی یا اول با اره یک شیار سطحی بندازی و بعد کامل ببریش. قرار دادن یک چوب باطله زیر کار موقع اره کردن هم خیلی کمک می‌کنه.

عرض تمام قطعات داخلی حدود 70 میلی‌متر در نظر گرفته شده، چون قراره بین دو تا پنل کناری قرار بگیرن. این اندازه 70 میلی‌متری برای گوشی‌های قدیمی‌تر مناسب بوده، اما تو باید این اندازه رو دقیقا بر اساس عرض گوشی مدرن خودت و قابی که براش استفاده می‌کنی شخصی‌سازی کنی.

مونتاژ این اسپیکر خیلی لذت‌بخشه چون نیازی به میخ و پیچ نداریم و فقط با چسب چوب کارمون راه می‌افته. چسب چوب‌های معمولی زمان خشک شدن مناسبی دارن و بهت فرصت می‌دن قطعات رو دقیق سر جاشون تنظیم کنی. وقتی هم خشک بشن، اتصال فوق‌العاده محکمی می‌سازن.

استفاده از چسب چوب برای این اتصالات لب‌به‌لب عالیه؛ هرچی بهتر و یکدست‌تر چسب بزنی، درزها کیپ‌تر می‌شن و صدای بهتری می‌گیری.

بهتره اول تمام قطعات رو با دقت برش بزنی و اندازه هر کدوم رو روش بنویسی تا موقع چسبوندن گیج نشی. یادت نره که عرض همه این قطعات (به جز پنل‌های کناری) با هم برابره.

لازم نیست همه قطعات رو یکباره بچسبونی؛ مرحله‌به‌مرحله پیش برو تا کار تمیز دربیاد. شاید یکم بیشتر طول بکشه چون باید صبر کنی چسب هر بخش خشک بشه، اما نتیجه کار قطعا ارزشش رو داره.

اول پنل پشتی رو با زاویه 90 درجه به پنل کناری سمت راست بچسبون. می‌تونی از یک بلوک چوبی صاف به عنوان شابلون گونیا استفاده کنی تا زاویه‌ت دقیق بشه.

تو همون زمان که این دو تا دارن خشک می‌شن، قطعات 30 و 65 میلی‌متری رو هم به شکل یک زاویه 90 درجه به هم بچسبون. دقت کن که لبه قطعه 65 میلی‌متری باید روی سطح قطعه 30 میلی‌متری قرار بگیره، نه برعکس! این دو قطعه قراره دیواره و کف قسمت ورودی (گلوی شیپور) رو تشکیل بدن. وقتی پنل پشتی خشک شد، می‌تونی قطعه 50 میلی‌متری (سقف) و قطعه 74 میلی‌متری (کف) رو بهش اضافه کنی.

تو این مرحله و مراحل بعدی، پنل کناری دوم (سمت چپ) رو به صورت موقت (بدون چسب) روی کار بذار تا مطمئن بشی همه قطعات داخلی دقیقا هم‌سطح هستن و بعدا برای بستن جعبه به مشکل نمی‌خوری. حتی می‌تونی این پنل کناری رو با یک وزنه کوچیک روی قطعات داخلی بذاری تا موقع خشک شدن تکون نخورن. حالا ترکیب قطعه 65 و 30 میلی‌متری که قبلا ساختی رو با توجه به فاصله‌های مشخص‌شده در الگو، سر جاش بچسبون.

آخرین قطعه داخلی، پنل جلویی 81 میلی‌متریه. پایین گلوی شیپور باید دقیقا 7 میلی‌متر فاصله داشته باشه، پس این قطعه رو طوری تنظیم کن که فاصله‌ش با قطعه 30 میلی‌متری درست دربیاد. اگر دیدی این قطعه یه مقدار بلنده، می‌تونی با سمباده یکم از لبه‌ش رو بسابی تا کاملا کیپ بشه.

تو گوشه‌های مسیر (جایی که صدا قراره بپیچه) قطعات 11، 14 و 16 میلی‌متری رو بچسبون تا حرکت صدا نرم‌تر بشه. اگر دوست داشتی می‌تونی درزها رو با بتونه چوب یا چسب سیلیکون پر کنی، ولی خیلی هم ضروری نیست.

در نهایت پنل کناری سمت چپ رو برای همیشه چسب بزن و کار رو ببند.

حالا جعبه اصلی اسپیکرت آماده‌ست. قدم بعدی ایجاد سوراخ ورودی صداست که باید دقیقا هم‌تراز با اسپیکر گوشیت باشه. تو خیلی از گوشی‌ها، اسپیکر پایین دستگاه قرار داره و تو بعضی مدل‌های دیگه ممکنه پشت گوشی باشه.

جای دقیقش رو روی چوب علامت بزن و با دریل سوراخش کن. اگه اسپیکر گوشیت بالاتر از حد معموله، باز هم می‌تونی سوراخ رو روی همون پنل 81 میلی‌متری ایجاد کنی تا صدا وارد مدار بشه.

همون‌طور که تو عکسا می‌بینی، گوشه‌های بالایی پنل‌های کناری هم با زاویه برش خوردن تا گوشی راحت‌تر تو جاش بشینه و ظاهر کار جذاب‌تر بشه. البته بهتر بود این برش‌ها رو قبل از مونتاژ انجام می‌دادی، ولی الان هم با کمی دقت می‌تونی تمیز درش بیاری. اگر می‌خوای قبل از مونتاژ این برش‌ها رو بزنی، فقط حواست باشه که ابعادت رو دقیق محاسبه کنی تا بعدا قطعات داخلی بیرون نزنن.

حالا که ساختار آکوستیک اسپیکر تکمیل شده، ریش‌وسمت با خودته. می‌تونی برای دو طرف اسپیکر پایه‌های چوبی شیک بسازی تا هم زیباتر بشه و هم لرزش‌ها رو بگیره.

برای زیباتر شدن کار می‌تونی لبه‌های این پایه‌ها رو با اورفرز یا سمباده حسابی نرم و گرد کنی و در آخر با یک اسپری رنگ جذاب یا روغن گیاهی مخصوص چوب، جلوه بی‌نظیری به شاهکارت بدی. بعد از رنگ‌آمیزی، پایه‌های کناری رو هم به بدنه اصلی بچسبون.

خسته نباشی! اسپیکر پسیو تو آماده‌ست. حالا می‌تونی گوشیت رو تو جایگاهش قرار بدی، یک موزیک خوب پلی کنی و از صدای بلند و طبیعی که فقط با قدرت طراحی آکوستیک ایجاد می‌شه لذت ببری.

من حتی یکی دیگه با ابعاد متفاوت برای یک مدل گوشی دیگه هم ساختم که عالی جواب داد. همون‌طور که می‌بینی جای سوراخ ورودی صدا رو متناسب با اسپیکر همون گوشی تغییر دادم تا صدا مستقیما وارد شیپور بشه.

از اونجایی که الان بیشتر گوشی‌ها اسپیکرشون تو لبه پایینی قرار داره (مثل گوشی‌های آیفون و پرچمدارها)، تو قدم بعدی بهت یاد می‌دم چطور این طراحی رو برای گوشی‌های جدید بهینه‌سازی کنی.

اگر اسپیکر گوشیت لبه پایینی دستگاه قرار داره، باید یه تغییر کوچیک تو طراحی بدی. کافیه دو تا بلوک چوبی کوچیک دو طرف جایگاه گوشی قرار بدی تا گوشی چند میلی‌متر بیاد بالاتر. اینطوری بین اسپیکر گوشی و کف جایگاه فاصله می‌افته و صدا خفه نمی‌شه.

برای اینکه این صدا به سمت بیرون فرار نکنه و کاملا هدایت بشه داخل مسیر شیپوری، یک پنل چوبی کوچیک جلوی جایگاه قرار بده تا صدا رو به سمت عقب (توی همون سوراخی که دریل کردی) منعکس کنه. این ترفند ساده باعث می‌شه اسپیکرت با هر مدل گوشی مدرنی کاملا سازگار بشه.

اگه احساس کردی صدای خروجی یه کم حالت "توخالی" یا به اصطلاح جعبه‌ای داره، یه ترفند حرفه‌ای برات دارم. ممکنه فکر کنی استفاده از چوب‌های ضخیم‌تر مشکل رو حل می‌کنه، اما تو عمل این‌طور نیست و حتی ممکنه صدا خفه‌تر هم بشه.

راه‌حل طلایی اینه که یک تکه چوب گوه‌مانند (مثل یک مثلث باریک) بسازی و داخل مسیر ورودی (گلوی شیپور) بچسبونی تا حجم اولیه مسیر رو کمتر کنی. این کار باعث می‌شه صدا با فشار بیشتری وارد مسیر بشه و کیفیت و شفافیتش به طرز چشمگیری بالا بره و صدای طبیعی‌تری بشنوی.

اینم از یه پروژه نجاری و آکوستیک جذاب که قطعا رو میز کارت حسابی خودنمایی می‌کنه. اگر این اسپیکر رو ساختی و از نتیجه‌ش شگفت‌زده شدی، حتما ازش عکس بگیر و تو اپلیکیشن آیسی‌مدار با ما به اشتراک بذار. دمت گرم که تا آخر این آموزش با من همراه بودی، موفق باشی!