کالبدشکافی مک‌بوک پرو ۱۶ اینچ (۲۰۱۹)؛ بازگشت شکوهمند کیبورد قیچی

مک‌بوک پروهای مدرن معمولا نظرات خیلی متفاوتی رو بین کاربرا ایجاد می‌کنن، اما همیشه این‌طور نبوده. امیدواریم این مدل جدید نشونه‌ای از بازگشت اپل به دوران اوج طراحیش باشه. قبل از شروع، بیا یه نگاهی به مشخصات روی کاغذ این دستگاه بندازیم:

← نمایشگر 16 اینچی رتینا IPS با نور پس‌زمینه ال‌ای‌دی، فناوری True Tone و رزولوشن 3072 در 1920 (226 پیکسل در اینچ)

← پردازنده 6 هسته‌ای Intel Core i7 با فرکانس 2.6 گیگاهرتز (توربو بوست تا 4.5 گیگاهرتز) در کنار گرافیک AMD Radeon Pro 5300M

← 16 گیگابایت رم DDR4 با فرکانس 2666 مگاهرتز

← 512 گیگابایت حافظه SSD

باتری قدرتمند 100 وات‌ساعتی

سیستم صوتی 6 اسپیکره و آرایه میکروفون‌های سه‌گانه با کارایی بالا

از نمای بیرون، اپل تغییرات ظاهری فاحشی ایجاد نکرده؛ حداقل نه اون‌قدر که فقط برای جذب مشتری باشه. تنها راهنمای واقعی ما برای تشخیص این مدل، شماره مدل جدید حک شده زیر دستگاهه: A2141 و EMC 3347.

وقتی این مدل رو روی مدل‌های قبلی قرار می‌دیم، کاملا مشخصه که مک‌بوک پرو جدید کمی بزرگ‌تر و البته یه مو ضخیم‌تر از مدل 15 اینچی نسل قبله. راستش از نظر ابعاد خیلی شبیه به مک‌بوک پروهای 2015 شده (البته فقط تو اندازه، نه تنوع پورت‌ها).

وقتی مدل 16 اینچی رو پشت به پشت مدل 2015 می‌ذاریم، تقریبا شبیه هم به نظر می‌رسن... تا اینکه دقیق‌تر نگاه کنی. لولای نمایشگر تغییر کرده و کلیدهای کیبورد مدل قدیمی یه کم بیشتر بیرون زدن.

حالا بیا تفاوت‌های ظاهری بین دو تا مک‌بوک پرو 2019 (15 و 16 اینچ) رو با هم مرور کنیم. تو نسخه 16 اینچی این تغییرات رو می‌بینیم: کلید فیزیکی Esc بالاخره برگشته و از تاچ‌بار جدا شده. دکمه پاور/Touch ID حالا روکش مات داره تا با بقیه کلیدها همخونی داشته باشه. طول نوار تاچ‌بار حدود 19 میلی‌متر کوتاه‌تر شده. کلیدهای جهت‌نما دوباره به شکل حرف T برعکس (با اندازه نصف) برگشتن.

اگه روی شبکه‌های سمت چپ کیبورد زوم کنی، می‌تونی سوراخ‌های مخفی میکروفون‌های سه‌گانه ارتقا یافته رو ببینی. حالا که بهش دقت کردی، دیگه نمی‌تونی نادیده‌شون بگیری!

خب، وقتشه کاری رو بکنیم که توش تخصص داریم: ابزارمون رو بندازیم به جون دستگاه و ببینیم چی توش می‌گذره. بیا از سرپوش کلیدها (Keycaps) شروع کنیم. کیبوردهای مجیک آی‌مک رو یادت میاد؟ همون طراحی محبوب و قابل‌اعتمادی که اپل می‌گه تو کیبورد بازطراحی شده این مک‌بوک جدید ازش الهام گرفته.

البته این حرف یه کم شکسته‌نفسیه؛ وقتی این دو تا رو کنار هم می‌ذاریم، به سختی می‌شه تفاوت فاحشی بینشون پیدا کرد. مکانیزم قیچی، شکل سرپوش کلیدها... فقط فضای خالی اطراف کلیدهای جدید یه مقدار کمتر شده. خیلیا بابت برگشتن کلیدهای جهت‌نما به حالت T برعکس خوشحالن، اما بقیه چیزا تقریبا همونه.

یه خبر جالب: روی این سوییچ‌های جدید حتی غشای سیلیکونی محافظی هم که تو نسل قبل بود دیده نمی‌شه. ما اینو نشونه خیلی خوبی می‌دونیم؛ یعنی اپل به دوام این مکانیزم انقدر مطمئنه که نیازی به لایه محافظ اضافه در برابر گرد و غبار ندیده.

برای اینکه مقایسه‌مون کامل بشه، تو عکس سوم می‌تونی اون سوییچ‌های جنجالی و اعصاب‌خردکن "پروانه‌ای" مک‌بوک پرو 15 اینچی رو ببینی. اما چرا همین‌جا متوقف بشیم؟ بیا یه نگاه هم به مکانیزم قیچی تو طراحی یکپارچه مک‌بوک پرو 2012 بندازیم... ...و این هم مکانیزم قیچی تو آخرین لپ‌تاپ اپل با یه کیبورد واقعا "خوب"، یعنی مک‌بوک پرو 2015 با نمایشگر رتینا.

زیر مکانیزم قیچی چه خبره؟ نگران نباش، ما خودمون می‌ریم تو دلش تا ببینیم. صبر کن، بیا اول قطعاتش رو به ترتیب برعکس بررسی کنیم. اینجا یه گنبد لاستیکی (Rubber Dome) رو می‌بینی که انرژی پتانسیل رو برای فشردن نرم و پاسخگوی کلیدها ذخیره می‌کنه. زیر اون، مجموعه نور پس‌زمینه با یه الگوی جالب قرار داره که جلوتر بیشتر راجع بهش حرف می‌زنیم.

و دور تا دور همه این‌ها رو یه واشر مشکی نازک گرفته؛ احتمالا برای اینکه جلوی نشت نور از کناره‌های کلید رو بگیره. حالا یه بار دیگه با مجیک کیبورد رومیزی اپل مقایسه‌اش می‌کنیم:

هر دو مکانیزم قیچی تقریبا شبیه هم هستن. فقط مکانیزم مجیک کیبورد قدیمی یه ذره ضخیم‌تره (1.6 میلی‌متر در برابر 1.38 میلی‌متر مدل جدید).

شاید اختلاف 0.22 میلی‌متری خیلی به چشم نیاد، اما شک نکن که مهندسی فوق‌العاده‌ای پشت بازآفرینی این سوییچ قیچی باریک و جدید بوده.

با وجود تفاوت در ضخامت، این کیبوردها اون‌قدر به هم شبیه هستن که وسوسه شدیم کلیدهای سفید مجیک کیبورد رو روی این لپ‌تاپ تست کنیم ببینیم چی می‌شه...

بله، نتیجه واقعا جالب شد!

چیزی که داری می‌بینی، سرپوش کلید مجیک کیبورد سفید 2015 روی کیبورد و مکانیزم قیچی مک‌بوک پرو 16 اینچیه. و جالب اینجاست که کار می‌کنه! البته کلید Command مجیک قدیمی کمی کوچیک‌تر (به همین خاطر فاصله اطرافش بیشتره) و ضخیم‌تر از مدل جدیده.

یادت باشه که همه کلیدها قابل تعویض نیستن و کلیدهای مجیک قدیمی حروف شفاف برای عبور نور پس‌زمینه ندارن. پس اگه به فکر شخصی‌سازی کیبوردت افتادی، زیاد هیجان‌زده نشو.

خب، بررسی کیبورد رو (فعلا) تموم می‌کنیم. حالا وقتشه قاب پشتی رو باز کنیم و نگاهی به داخلش بندازیم. اپل تو عکس‌های تبلیغاتیش سیستم خنک‌کننده رو شبیه یه جغد عصبانی نشون داده بود، اما چیزی که ما بهت نشون می‌دیم یه نمای اشعه ایکس جذاب از پشت پرده این پرنده خشمگینه.

تو نمای اشعه ایکس حتی عصبانی‌تر هم به نظر می‌رسه! به هر حال ما بعد از این نگاه اجمالی، کالبدشکافی فیزیکی رو ادامه می‌دیم.

پیچ‌های قاب پشتی از نوع تورکس (Pentalobe) هستن و باز کردنشون با پیچ‌گوشتی مناسب کاری نداره. حتی وقتی در این کامپیوتر رو باز می‌کنیم، بازم با یه ظاهر رازآلود طرفیم؛ یه مک‌بوک با کلی شیلد محافظ!

اپل از پیشرفت‌های بزرگ در طراحی حرارتی این مک‌بوک پرو خبر داده و می‌گه هیت‌سینک (Heat sink) این مدل 35 درصد بزرگ‌تر شده (البته ما حدس می‌زدیم 34 باشه، ولی حرفشون رو قبول می‌کنیم!).

علاوه بر اون، سخت‌افزارهای ارتقا یافته‌ای زیر این شیلد مسی و پدهای حرارتی می‌بینیم که احتمالا همون چیپ‌های پرسرعت GDDR6 باشن.

فرم این مادربرد ما رو یاد یه سبیل پهن می‌ندازه! بیا دقیق‌تر بررسی کنیم ببینیم روی این برد جالب چه آیسی‌هایی سوار شدن:

← پردازنده 6 هسته‌ای نسل نهم Intel Core i7

← 16 عدد آیسی رم 8 گیگابیتی DDR4 ساخت Micron (در مجموع 16 گیگابایت)

← پردازنده گرافیکی موبایل AMD Radeon Pro 5300M

← 4 عدد رم ویدیویی 8 گیگابیتی GDDR6 ساخت Samsung (در مجموع 4 گیگابایت)

حافظه‌های فلش ساخت Toshiba با شماره‌های TSB4227VE8434CHNA11926 و TSB4227VE8437CHNA11926 (مجموعا 512 گیگابایت SSD)

کمک‌پردازنده امنیتی Apple T2 (شماره مدل APL1027 339S00536)

← کنترلر Thunderbolt 3 ساخت Intel

بازرسی قطعات سیلیکونی رو ادامه می‌دیم. بریم سراغ آیسی‌های دیگه روی برد:

← هاب کنترلر پلتفرم (PCH) ساخت Intel

← آیسی‌های Texas Instruments CD3217B12 (احتمالا کنترلرهای پاور/Type-C)

← آیسی 338S00267-A0 (احتمالا مدار مدیریت توان یا PMIC اختصاصی اپل)

← کنترلر پاور TPS51980B ساخت Texas Instruments

آیسی 339S00610 (به احتمال زیاد ماژول وای‌فای/بلوتوث اپل)

مودولاتور PWM ساخت Intersil

← آیسی Renesas 225101C

حالا که مادربرد رو برداشتیم، می‌تونیم نگاه بهتری به سیستم حرارتی بهبود یافته بندازیم. وقتی این مدل رو روی برادر کوچیک‌ترش (مدل 15 اینچی 2019) می‌ذاریم، کاملا واضحه که سوراخ‌های خروجی هوا در مک‌بوک پرو جدید خیلی بزرگ‌تر شدن.

این سوراخ‌های بزرگ‌تر در کنار فن‌های جدید که پره‌های (پروانه‌های) بزرگ‌تری دارن، باعث می‌شن جریان هوای خروجی تو این مدل 28 درصد بیشتر بشه.

شاید به نظر فقط یه جابجایی هوای ساده بیاد، اما همین ارتقاهای جذاب باعث می‌شه این پرو 16 اینچی بتونه تو پردازش‌های سنگین تا 12 وات برق بیشتری رو نسبت به طراحی قبلی مدیریت کنه، بدون اینکه داغ کنه یا افت فریم بده.

آروم ورقه‌های نور پس‌زمینه کیبورد رو جدا می‌کنیم، به این امید که رازهای جذابی زیرش پیدا کنیم. مجموعه بکلایت از یه دیفیوزر (پخش‌کننده نور) منعطف تشکیل شده که نور رو از ال‌ای‌دی‌های لبه به همه جا منتقل می‌کنه. دیفیوزرهای منعطف خیلی رایجن، اما این یکی به نظر می‌رسه حکاکی شده باشه تا نور رو با بیشترین روشنایی و یکنواختی پخش کنه.

زیر بکلایت، چند تا پیچ پنج‌سو (P2) دور قاب فلزی کیبورد پیدا کردیم. آیا امکانش هست؟ یعنی می‌تونیم اینو باز کنیم و اگه یه کلید خراب شد راحت عوضش کنیم؟

متأسفانه نه! باز هم مجموعه کیبورد به قاب بالایی پرچ شده. درسته که این سوییچ‌ها مقاومت بیشتری در برابر خرابی دارن، اما در صورت خرابی، تعمیرپذیریشون ذره‌ای بهتر از کیبوردهای پروانه‌ای نیست.

انگار دوباره برگشتیم به سال 2016: یه کیبورد جدید که به صورت یکپارچه به شاسی چسبیده و هیچ راهی برای تعمیر تک‌تک قطعاتش نیست. و تازه این مدل تو برنامه‌های تعمیر رایگان اپل هم نیست، پس اگه خراب بشه دردسر بزرگیه.

تنها نقطه امید اینه که این طراحی جدید کیبورد، خیلی شبیه به کیبوردهای قدیمی اپله که تو طول زمان امتحانشون رو پس دادن و کمتر خراب می‌شدن.

برای اینکه دست خالی از بخش کیبورد نریم، کیبورد رو تا جایی که می‌شد بالا کشیدیم تا ببینیم چطور کار می‌کنه. این کار باعث شد بتونیم لایه منعطف مدار چاپی (PCB) که بین کلید و صفحه فلزی پشتی قرار داره رو ببینیم... اما خب هیچ چیز جادویی و خاصی نبود.

حالا که پرونده کیبورد بسته شد، می‌تونیم بریم سراغ بقیه قطعاتی که روی شاسی موندن. اول از همه، این اسپیکرهای شیک و جدید با محفظه بزرگ‌تر و ووفرهای دوطرفه (Opposed woofers) در بالا و پایین رو بررسی می‌کنیم.

هدف از این ووفرهای دوطرفه اینه که لرزش‌های همدیگه رو خنثی کنن. یه چیزی تو مایه‌های قابلیت حذف نویز... اما این بار برای بیس صدا!

درباره این محفظه‌های کشیده خیلی مطمئن نیستیم، اما بهترین حدسمون اینه که این شکل جدید، صدا رو برای کیفیت بهتر هدایت می‌کنه. شاید هم برای جا دادن ووفر دوم به این حجم اضافه نیاز بوده.

بعدی، یه ارتقای صوتی دیگه: آرایه سه‌گانه میکروفون‌های با کارایی بالا. چیدمانش شبیه میکروفون‌های مک‌بوک ایر 2018 هست، اما یه کم ضخیم‌تر و جون‌دارتر به نظر می‌رسه که نشون‌دهنده کیفیت بالاترشونه.

و در نهایت، منبع قدرت لیتیومی که احتمالا حسابی رو مخ سازمان‌های هواپیمایی (FAA) می‌ره: باتری 99.8 وات‌ساعتی اپل (با ولتاژ 11.36 ولت و ظرفیت 8790 میلی‌آمپر ساعت).

این بزرگ‌ترین باتری‌ایه که تا حالا تو یه مک‌بوک دیدیم. یعنی 4.8 وات‌ساعت بیشتر از مک‌بوک پرو 17 اینچی قدیمی و یه جهش بزرگ 16.2 وات‌ساعتی نسبت به آخرین مک‌بوک پرو 15 اینچی.

این ظرفیت اضافه از کجا اومده؟ اپل ترفند جالبی زده؛ سلول‌های باتری ظاهرا مثل قبلیا هستن، اما هر کدوم به طور متوسط 0.8 میلی‌متر ضخیم‌تر شدن.

یه آپدیت جذاب در حین کالبدشکافی: هی، این فلت کوچیک اینجا چیکار می‌کنه؟ یادمون نمیاد قبلا چنین چیزی دیده باشیم.

برای بررسی دقیق‌تر مجبور شدیم نمایشگر رو کاملا باز کنیم. مشخص شد که یه سنسور جدید روبروی لولای سمت چپ و یه آهنربا هم داخل خود لولا جاسازی شده. فلش روی آهنربا نشون‌دهنده قطب و ترازبندیشه که همزمان با حرکت نمایشگر می‌چرخه.

به نظر می‌رسه اپل یه "سنسور زاویه در لپ‌تاپ" اضافه کرده. اما چرا به همچین چیزی نیاز دارن؟ آیا قراره یه قابلیت باحال جدید به سیستم عامل مک اضافه بشه؟

شایدم این یه راه هوشمندانه برای اپل باشه که اگه دستگاه نیاز به تعمیر داشت، تاریخچه استفاده ازش رو بررسی کنه. مثلا اگه فلت‌های نمایشگر آسیب ببینن، اپل می‌تونه بفهمه که این صفحه نمایش چند بار و با چه زاویه‌ای باز و بسته شده.

جالبه بدونی که طبق اسناد لو رفته، اپل از تکنسین‌های تعمیرات می‌خواد که این سنسور زاویه در لپ‌تاپ رو حتما بعد از هرگونه تعمیر مربوط به نمایشگر، مجددا کالیبره کنن.

بیا جمع‌بندی کنیم و حسمون رو درباره این مک‌بوک پرو جدید بگیم: با وجود اینکه مکانیزم قیچی جدید-قدیمی خیلی بادوام‌تر از کلیدهای ظریف پروانه‌ایه، اما کل مجموعه کیبورد همچنان به شاسی پرچ شده و قابل تعویض نیست.

سیستم حرارتی بازطراحی شده، یه پیشرفت عالی و خوشایند برای سری پرو محسوب می‌شه که همیشه با مشکل داغ شدن و افت عملکرد دست و پنجه نرم می‌کرد.

باتری 99.8 وات‌ساعتی که درست زیر سقف مجاز پرواز قرار داره، 16.2 وات‌ساعت ظرفیت بیشتری نسبت به مدل 15 اینچی می‌ده. با توجه به تغییرات جزئی تو ابعاد دستگاه، این افزایش ظرفیت واقعا شگفت‌انگیزه.

با وجود اسپیکرهای فوق‌العاده، میکروفون‌های باکیفیت استودیویی و اون صفحه نمایش غول‌پیکر، باز هم حس می‌کنیم اپل می‌تونه دستگاه‌های تعمیرپذیرتری بسازه. امیدواریم در نسل‌های بعدی تغییرات مثبت بیشتری در این زمینه ببینیم.

اگه این مطلب برات جالب بود و دوست داری کالبدشکافی‌های تخصصی بیشتری ببینی، حتما لینک این مقاله رو برای همکارات و دوستات بفرست تا اونا هم با مجله آیسی‌مدار بیشتر آشنا بشن. حالا وقتشه که به این دستگاه نمره بدیم.

مک‌بوک پرو 16 اینچ 2019 تو مقیاس تعمیرپذیری ما امتیاز فاجعه‌بار 1 از 10 رو می‌گیره (عدد 10 یعنی راحت‌ترین حالت تعمیر):

← ترک‌پد (تاچ‌پد) هنوز هم به راحتی و بدون دردسر خاصی قابل جدا شدن و تعویضه.

← برخی قطعات کوچیک ماژولار هستن، اما پردازنده، رم و حافظه فلش (SSD) روی مادربرد لحیم شدن و غیرقابل ارتقان.

← چسب و پرچ‌های قوی کیبورد، باتری، اسپیکرها و تاچ‌بار رو سر جاشون محکم کردن؛ که تعمیر و تعویضشون رو به یه کابوس تبدیل می‌کنه.

← سنسور Touch ID (که همون دکمه پاور هم هست) به صورت نرم‌افزاری با مادربرد جفت شده و اگه خراب بشه، تعمیرش به شدت پیچیده و پردردسره.