کالبدشکافی مک‌بوک ایر ۱۳ اینچ ۲۰۱۵ (Early)؛ نگاهی به معماری Broadwell

عطر سیلیکون تازه به مشام می‌رسه! مک‌بوک ایر 13 اینچ (مدل Early 2015) با سخت‌افزارهای ارتقایافته‌ای عرضه شده. بیا قبل از باز کردنش، یه نگاه سریع به مشخصات اصلی روی کاغذ بندازیم:

← پردازنده نسل پنجم دو هسته‌ای Intel Core i5 به همراه گرافیک مجتمع Intel HD Graphics 6000.

← حافظه فلش 128 گیگابایتی (که البته تا 512 گیگابایت هم موقع خرید قابل سفارشه).

← چهار گیگابایت رم از نوع LPDDR3 که روی برد لحیم شده و متأسفانه بعدا قابل ارتقا نیست.

← نمایشگر 13٫3 اینچی با رزولوشن 1440 در 900 پیکسل که تراکم پیکسلی حدود 128 پیکسل بر اینچ رو ارائه می‌ده.

پشتیبانی از شبکه‌های وای‌فای پرسرعت 802.11ac برای اتصال پایدارتر.

پورت تاندربولت 2 (Thunderbolt 2) برای انتقال بی‌نهایت سریع داده‌ها و اتصال به نمایشگرهای خارجی.

← میکروفون‌های دوگانه برای ضبط صدای بهتر و حذف نویز محیط.

← این نسخه از مک‌بوک ایر 13 اینچ همون شماره مدل آشنای A1466 رو حفظ کرده. برای تشخیص دقیق این مدل خاص از بین بقیه ایرها، باید به شماره EMC که 2925 هست یا سال تولیدش (2015) توجه کنی.

حداقل خیالمون راحته که با یه مدل کاملا ناشناخته طرف نیستیم و می‌دونیم کجای کاریم.

سمت راست دستگاه میزبان یه درگاه کارت حافظه SDXC، یه پورت USB 3.0 و پورت کاملا جدید Thunderbolt 2 هست. در سمت مقابل هم پورت شارژ آشنای MagSafe 2، جک صدا و یه پورت USB 3.0 دیگه قرار داره. همون‌طور که گفتیم، میکروفون‌های دوگانه هم برای کاهش نویز پس‌زمینه طراحی شدن. به محض چرخاندن لپ‌تاپ، با دشمن قدیمی تعمیرکارها روبرو می‌شیم: پیچ‌های پنتالوب (Pentalobe)!

اپل همچنان اصرار داره که با استفاده از این پیچ‌های ستاره‌ای شکل، دسترسی کاربران عادی به داخل دستگاه رو محدود کنه و تعمیرات رو انحصاری نگه داره.

اما جای نگرانی نیست! با استفاده از پیچ‌گوشتی P5 مخصوص، پیچ‌ها رو دونه‌دونه باز می‌کنیم و قاب زیرین رو به راحتی برمی‌داریم تا وارد دنیای داخلی مک‌بوک بشیم.

حالا که قاب رو برداشتیم، دو تا مک‌بوک ایر رو کنار هم گذاشتیم. یکیشون همین مدل 2015 هست و اون یکی مدل اواسط 2013. می‌تونی با یه نگاه تشخیص بدی کدوم به کدومه؟

راستش رو بخوای ما هم در نگاه اول متوجه نشدیم! اپل تو طراحی داخلی این دو نسل به طرز عجیبی شبیه به هم کار کرده و حتی کارت‌های شبکه بی‌سیمشون هم دقیقا تو یه نقطه قرار دارن.

در واقع تصویر اول مربوط به مدل 2015 هست و تصویر دوم مدل 2013 رو نشون می‌ده. طراحی برد و چیدمان قطعات تقریبا مو نمی‌زنه.

اگه تو هم نتونستی تفاوت رو حدس بزنی اصلا نگران نباش؛ ما قراره خیلی عمیق‌تر بشیم و قطعات رو یکی‌یکی زیر ذره‌بین ببریم.

می‌رسیم به یکی از بهترین بخش‌های طراحی مک‌بوک ایر: نحوه قرارگیری باتری! خوشبختانه باتری با یه فریم پلاستیکی تمیز و فقط با پنج تا پیچ سر جاش محکم شده و خبری از چسب‌های دردسرساز نیست. این یه خبر فوق‌العاده برای تعمیرکارهاست تا باتری رو راحت و بی‌دردسر عوض کنن.

البته ظاهرا اپل خیلی دل خوشی از این فریم پلاستیکی نداره، چون فضای داخلی رو اشغال کرده؛ فضایی که می‌تونست به سلول‌های بزرگ‌تر باتری اختصاص داده بشه.

با توجه به روند طراحی‌های اپل تو مک‌بوک پروهای رتینا، پیش‌بینی می‌کنیم که تو نسل‌های آینده این فریم حذف بشه و شاهد باتری‌های چسبیده به بدنه باشیم که کار تعمیر رو حسابی سخت می‌کنه.

مشخصات باتری نسبت به قبل تغییری نکرده و همچنان با یه باتری 7٫6 ولتی، 54 وات‌ساعتی و ظرفیت 7150 میلی‌آمپر ساعت روبرو هستیم. اما به لطف پردازنده‌های کم‌مصرف Broadwell، این باتری حالا می‌تونه تا 12 ساعت وب‌گردی یا پخش ویدیو رو دوام بیاره که عدد فوق‌العاده‌ای محسوب می‌شه.

اگه اهل مقایسه هستی، جالبه بدونی این باتری روی کاغذ از رقیب اصلی خودش یعنی Dell XPS 13 هم 2 وات‌ساعت ظرفیت بیشتری داره و هم یه ساعت شارژدهی طولانی‌تری ارائه می‌ده.

خبر خوب اینه که حافظه فلش (SSD) همچنان مبتنی بر PCIe طراحی شده و روی برد لحیم نیست! پس می‌شه اون رو از سوکتش جدا کرد و ارتقا داد (البته با درایوهای سازگار اپل). با بیرون آوردن ماژول حافظه، بریم سراغ آیسی‌های روی بردش:

← کنترلر پیشرفته حافظه فلش سامسونگ با مدل S4LN058A01 که از استاندارد PCIe 3.0 x4 AHCI پشتیبانی می‌کنه.

← تراشه 512 مگابایتی کش LPDDR3 ساخت سامسونگ برای افزایش سرعت خواندن و نوشتن.

← هشت عدد تراشه حافظه فلش 16 گیگابایتی سامسونگ که در مجموع 128 گیگابایت فضای ذخیره‌سازی رو تشکیل می‌دن.

اپل ادعا کرده بود که حافظه فلش این مدل نسبت به نسل قبلی خودش تا دو برابر سرعت بیشتری داره و واقعا سریع‌تر شده.

ما هم تو بررسی‌هامون متوجه شدیم که این ادعا کاملا درسته و استفاده از مسیرهای جدیدتر PCIe واقعا پهنای باند و سرعت رو بالا برده.

حالا که قطعات بزرگ رو برداشتیم، وقتشه که خود مادربرد رو با احتیاط از بدنه جدا کنیم. با چرخوندن برد، مهم‌ترین تراشه‌های این لپ‌تاپ خودشون رو نشون می‌دن:

← پردازنده 1٫6 گیگاهرتزی Intel Core i5 5250U که گرافیک Intel HD Graphics 6000 رو هم تو خودش جا داده.

← کنترلر پورت پرسرعت Thunderbolt 2 ساخت شرکت اینتل.

← تراشه GL3219 از شرکت Genesys Logic برای کنترل درگاه کارت‌خوان SDXC.

← کنترلر تبدیل‌کننده ولتاژ ساخت شرکت Linear Technologies.

معماری جدید پردازنده‌های اینتل یعنی Broadwell، با فناوری ساخت کوچیک‌تر باعث شده تا ترانزیستورهای بیشتری تو همون فضای قبلی جا بشن. این موضوع تا 30 درصد مصرف انرژی رو بهینه‌تر کرده و لپ‌تاپ خنک‌تر و بهینه‌تر کار می‌کنه.

از طرف دیگه، گرافیک مجتمع HD 6000 هم یه ارتقای حسابی محسوب می‌شه و بین 20 تا 25 درصد عملکرد گرافیکی بهتری نسبت به نسل قبلی یعنی HD 5000 داره که برای کاربری روزمره عالیه.

پشت مادربرد هم پر از آیسی‌ها و کنترلرهای مختلفه. بیا ببینیم اینجا چه خبره:

← چهار عدد تراشه رم 1 گیگابایتی LPDDR3 ساخت SK Hynix که مجموعا 4 گیگابایت حافظه موقت سیستم رو تشکیل می‌دن.

← تراشه Broadcom BCM15700A2 که احتمالا یک کنترلر مالتی‌مدیا برای مدیریت پردازش‌های رسانه‌ای هست.

← آیسی حافظه رم همگام و کم‌مصرف 4 گیگابیتی از SK Hynix.

← تراشه فلش مموری سریال 64 مگابیتی Macronix برای ذخیره بایوس و فریم‌ور سیستم.

کنترلر کاهنده همگام TPS51980A ساخت شرکت Texas Instruments برای مدیریت دقیق ولتاژهای روی برد.

میکروکنترلر Texas Instruments/Stellaris که وظایف کنترلی سطح پایین سیستم رو بر عهده داره.

← تراشه Intersil 958 26AHRZ N450MT به همراه سنسور SMSC برای مانیتورینگ دقیق جریان، توان مصرفی و دمای دستگاه.

در ادامه روند شباهت‌های زیاد به نسل قبل، برد I/O (ورودی/خروجی) تقریبا هیچ تفاوتی با مدل اواسط سال 2013 نداره. این شباهت حتی در سطح آیسی‌های مربوط به کدک صدا هم دیده می‌شه:

← تراشه کدک صوتی Cirrus Logic 4208-CRZ HD که وظیفه پردازش کیفیت صدای خروجی و ورودی میکروفون رو داره و دقیقا همون قطعه آشناست.

به پایان یکی دیگه از کالبدشکافی‌ها رسیدیم. مک‌بوک ایر 13 اینچ (Early 2015) تو تست تعمیرپذیری ما امتیاز 4 از 10 رو می‌گیره (عدد 10 یعنی راحت‌ترین حالت تعمیر).

← نکته مثبتش اینه که اگه بتونی قاب پایینی رو با ابزار مناسب باز کنی، دسترسی به اکثر قطعات خیلی راحته و باتری هم با پیچ بسته شده و خبری از چسب نیست.

← پیچ‌های اختصاصی پنتالوب روی بدنه، اولین و بزرگ‌ترین مانع برای باز کردن لپ‌تاپ هستن و حتما به پیچ‌گوشتی مخصوص نیاز پیدا می‌کنی.

← تقریبا تمام قطعات داخلی از جمله رم و حافظه SSD طراحی اختصاصی اپل رو دارن و از استانداردهای رایج بازار کامپیوتر پیروی نمی‌کنن.

← بزرگ‌ترین ایراد این مدل، مثل نسل‌های قبل، عدم امکان ارتقاست. رم دستگاه کاملا روی مادربرد لحیم شده و حافظه‌های SSD هم با مدل‌های رایج سازگاری ندارن؛ پس موقع خرید باید حسابی حواست به کانفیگ انتخابی باشه. در کل اپل تو این مدل بیشتر روی ارتقای پردازنده و بهینه‌سازی مصرف انرژی تمرکز کرده بود تا تغییرات اساسی در طراحی داخلی. امیدوارم از این تور سخت‌افزاری لذت برده باشی. اگه دوست داری کالبدشکافی دستگاه‌های بیشتری رو ببینی و مهارت‌های تعمیراتی خودت رو بالا ببری، حتما یه سر به اپلیکیشن آیسی‌مدار بزن!