آموزش تعمیرات - آیسی مدار
رفتن به محتوا

سرویس مکانیزم جعبه آینه دوربین پنتاکس مدل Super Program

دوربین
۰ نظر
۵۶ نفر
کد ۳۵۰۱

دوربین‌های آنالوگ مثل پنتاکس Super Program بعد از سال‌ها کار کردن، ممکنه تو بخش مکانیزم آینه (Mirror Box) دچار مشکل بشن. گیر کردن آینه، بالا موندنش یا کار نکردن شاتر از رایج‌ترین دردسرهای این دوربین‌های کلاسیک و دوست‌داشتنیه. خبر خوب اینه که با یه سرویس اصولی می‌شه این قطعات ظریف رو دوباره به کار انداخت.

قبل از اینکه دست به آچار و هویه بشی، حواست باشه که این تعمیر نیاز به دقت و حوصله خیلی زیادی داره. قطعات داخلی، سیم‌کشی‌ها و فلت‌های این دوربین خیلی ظریف هستن و اگر لحیم‌کاری رو با دقت و دمای مناسب انجام ندی، ممکنه به بردهای اصلی آسیب جبران‌ناپذیری بزنی. پس حتما یه میز کار خلوت و نور کافی برای خودت آماده کن تا قطعات ریز گم نشن.

تو این مقاله از آیسی‌مدار می‌خوایم قدم‌به‌قدم دوربینت رو باز کنیم، مکانیزم جعبه آینه رو بیرون بیاریم و سرویسش کنیم تا دوباره مثل روز اول عکس‌های بی‌نظیری برات ثبت کنه. ابزارهات رو آماده کن تا با هم این جراحی ظریف رو شروع کنیم!

ابزارهای موردنیاز

آچار لنز (اسپانر) ست پیچ‌گوشتی JIS (استاندارد ژاپن) هویه و دستگاه لحیم‌کاری پنس دقیق

مرحله ۱

باز کردن اهرم پیش‌برنده فیلم

درپوش پلاستیکی و تزئینی روی اهرم رو بردار. این درپوش با یه چسب مخصوص چسبیده شده، پس می‌تونی از کمی الکل ایزوپروپیل برای نرم کردن چسبش استفاده کنی.

حالا با استفاده از آچار اسپانر (آچار لنز)، مهره قفل‌کننده رو باز کن. یادت باشه که رزوه این مهره برعکسه، یعنی برای باز شدن باید تو جهت عقربه‌های ساعت بچرخونیش.

اهرم پیش‌برنده فیلم (Advance Lever) رو خیلی آروم به سمت بالا بکش و برش دار.

زیر اهرم یه واشر فنری قرار داره؛ اون رو هم از سر جاش دربیار.

در نهایت یه واشر تنظیم (Shim) نازک اونجا می‌بینی که باید برش داری و کنار بقیه قطعات بذاری تا گم نشه.

مرحله ۲

جدا کردن پیچ تنظیم حالت عکاسی

پیچ تنظیم حالت (Mode Dial) رو بچرخون و دقیقا روی حالت 'L' (قفل) قرار بده.

دوباره آچار اسپانر رو بردار و مهره قفلی که وسط این پیچ تنظیم قرار داره رو باز کن.

حالا خیلی راحت پیچ تنظیم حالت عکاسی رو به سمت بالا بکش و از روی دوربین جدا کن.

مرحله ۳

باز کردن پیچ جبران نوردهی

یه ابزار محکم و باریک رو بین شاخک‌های اهرم قرار بده تا موقع چرخاندن، ثابت بمونه و نچرخه.

اهرم برگردان فیلم (Rewind Lever) رو در خلاف جهت عقربه‌های ساعت بچرخون تا باز بشه.

با استفاده از همون آچار اسپانر، مهره قفل‌کننده این بخش رو هم باز کن.

حالا کل مجموعه پیچ جبران نوردهی (Exposure Compensation Dial) رو به آرومی بردار.

مرحله ۴

باز کردن پیچ‌های قاب بالایی

دو تا پیچ کوچیک در دو طرف چشمی (منظره‌یاب) دوربین قرار داره؛ با پیچ‌گوشتی JIS بازشون کن.

دو تا پیچ دیگه هم در دو طرف مانت لنز (محل اتصال بدنه به لنز) هست که باید اون‌ها رو هم باز کنی.

مرحله ۵

برداشتن قاب بالایی دوربین

یه پیچ کوچیک کنار پیچ جبران نوردهی قرار داره که باید بازش کنی.

با آچار اسپانر، مهره قفلی که زیر اهرم پیش‌برنده فیلم مخفی شده رو باز کن.

قاب بالایی رو خیلی آروم و با احتیاط به سمت بالا بکش. حواست باشه که هنوز یه سیم ظریف به این قاب وصله، پس یهو قاب رو نکش تا سیم قطع نشه.

حالا هویه رو گرم کن و سیم خاکستری‌رنگی که برای همگام‌سازی فلاش (Flash Sync) هست رو از روی برد جدا (دی‌لحیم) کن.

مرحله ۶

جدا کردن قاب پایینی

سه تا پیچ M1.7 با طول 3 میلی‌متر روی کف دوربین وجود داره؛ بازشون کن.

قاب پایینی فلزی رو بردار و کنار بذار تا به قطعات داخلی کف دوربین دسترسی پیدا کنی.

مرحله ۷

برداشتن روکش‌های چرمی جلوی دوربین

با استفاده از یه سکه بزرگ، پیچ گریپ (دستگیره) دوربین رو باز کن و دستگیره رو دربیار.

چند قطره الکل ایزوپروپیل رو لبه‌های روکش چرمی (Leatherette) بریز تا چسب زیرش نرم بشه.

با یه کاردک کند یا ابزار پلاستیکی، یه گوشه از چرم رو بلند کن و خیلی آروم کل روکش رو از روی بدنه بکش تا پاره نشه.

همین کار رو برای سمت دیگه دوربین (سمت اهرم برگردان فیلم) هم تکرار کن تا هر دو روکش چرمی جدا بشن.

یادت باشه موقع بستن دوربین و بعد از اینکه از سلامت کارکردش کاملا مطمئن شدی، باید این روکش‌ها رو با چسب مخصوص (مثل چسب آهن یا چسب تماس) دوباره سر جاشون بچسبونی.

مرحله ۸

جدا کردن فلت برد تنظیمات

یه پیچ M1.7 با طول 4.5 میلی‌متر اینجا هست که باید باز بشه.

یه پیچ دو سوی کوچیک هم وجود داره که اون رو هم باید باز کنی.

برای نرم کردن چسبی که زیر برد فلت (Flex PCB) قرار داره، کمی الکل ایزوپروپیل زیرش تزریق کن.

برد فلت رو خیلی آروم و با دقت بالا بکش تا کاملا از بدنه فلزی دوربین جدا بشه.

مرحله ۹

دی‌لحیم کردن اتصالات موتور درایو

سیم قرمز رنگی که مربوط به قطب مثبت باتریه رو با هویه از روی برد جدا کن.

سیم سبز رنگ رو هم پیدا کن و لحیمش رو باز کن.

سیم نارنجی که مربوط به فرمان رهاسازی شاتر برای موتور درایو هست رو دی‌لحیم کن.

در نهایت، سیم بنفش رنگ که به سوییچ تکمیل چرخش فیلم وصله رو آزاد کن.

مرحله ۱۰

باز کردن پایه اتصال به سه‌پایه

یه پیچ M1.7 در 4.5 میلی‌متری رو باز کن.

حالا یه پیچ M1.7 در 5 میلی‌متری رو پیدا و باز کن.

یه پیچ سرتخت (خزینه‌دار) M1.7 در 5.5 میلی‌متری هم هست که باید باز بشه.

ترمینال اتصال رو به آرومی از سر جاش بلند کن و آزادش کن.

حالا قطعه فلزی مربوط به پایه سه‌پایه (Tripod Mount) رو کلا از دوربین جدا کن.

مرحله ۱۱

جدا کردن مجموعه مقاومت تنظیم ISO

یه پیچ دو سوی کوچیک روی این مجموعه هست که باید کامل بازش کنی.

یه پیچ M1.7 با طول 4 میلی‌متر رو هم باز کن.

یه پیچ دو سوی دیگه هم هست که فقط باید شلش کنی (نیاز نیست کامل درش بیاری چون روی خود مجموعه باقی می‌مونه).

مجموعه مقاومت ISO رو از روی پایه ستون برگردان فیلم بلند کن. حواست باشه که این قطعه هنوز با یه برد فلت به دوربین وصله.

مرحله ۱۲

آزاد کردن واحد پیچ تنظیم حالت

یه پیچ M1.7 در 2.5 میلی‌متری رو باز کن. این پیچ فقط زمانی قابل دسترسیه که پیچ تنظیم روی حالت 'L' قرار گرفته باشه.

پنل LCD رو آروم بلند کن و کنار بزن تا دستت بازتر بشه. این قطعه هم همچنان با یه فلت ظریف به مدار اصلی وصله.

یه پیچ M1.7 در 2.5 میلی‌متری دیگه رو هم باز کن.

در نهایت یه پایه فلزی شیاردار وجود داره که باید اون رو هم جدا کنی.

مرحله ۱۳

جدا کردن سیم‌های همگام‌سازی فلاش

دو تا سیم خاکستری رنگ رو پیدا کن و با استفاده از هویه، اون‌ها رو از محل اتصالشون دی‌لحیم کن.

مرحله ۱۴

دی‌لحیم کردن سیم‌های شاتر

سیم سفید رنگ مربوط به مکانیزم شاتر رو جدا کن.

سیم قهوه‌ای رنگ رو هم با هویه آزاد کن.

در آخر، سیم قرمز رنگ رو دی‌لحیم کن تا ارتباط این بخش کامل قطع بشه.

مرحله ۱۵

باز کردن پیچ‌های جعبه آینه

دو تا پیچ M1.7 با طول 2.5 میلی‌متر رو باز کن.

یه پیچ M1.7 با طول 3.5 میلی‌متر که زیر کفی پایینی قرار گرفته رو هم پیدا و باز کن.

یادت باشه تو بعضی از مدل‌ها و سری ساخت‌های این دوربین، ممکنه یه پیچ اضافه زیر پایه سه‌پایه وجود داشته باشه که اون رو هم باید حتما باز کنی.

مرحله ۱۶

باز کردن پیچ‌های برد جلویی

اهرم پیش‌برنده فیلم رو یک بار تا انتها بکش تا شاتر و مکانیزم جعبه آینه تو حالت شارژ شده (آماده به کار) قرار بگیرن و بتونی راحت‌تر قاب رو دربیاری.

چهار تا پیچ M1.9 در 5 میلی‌متری رو با پیچ‌گوشتی مناسب باز کن.

مرحله ۱۷

خارج کردن جعبه آینه و برد جلویی

مطمئن شو که مجموعه پیچ تنظیم حالت و واحد انتخاب‌گر ISO کاملا از پایه‌های اتصالشون آزاد شدن و جایی گیر نکردن. جعبه آینه و پنل جلویی رو کمی تکون بده تا کاملا آزاد بشن و بتونی درشون بیاری. موقع بیرون کشیدن این مجموعه، خیلی مراقب سیم‌ها باش تا کشیده نشن یا پاره نشن. حواست به واشرهای تنظیم (شیم) که روی برد جلویی هستن باشه. ممکنه شل بشن و بیفتن؛ حتما جای دقیقشون رو یادداشت کن.

مرحله ۱۸

نکات مهم برای نصب مجدد بلوک جلویی

موقع بستن دوباره دوربین، شاتر حتما باید تو حالت شارژ شده قرار داشته باشه. اما مکانیزم جعبه آینه باید کاملا تو حالت رها شده (آزاد) باشه. موقع جا زدن قطعات، به مسیر عبور سیم‌ها خیلی دقت کن تا زیر پیچ‌ها نمونن یا له نشن.

برای تست عملکرد مکانیزم آینه و شاتر بعد از نصب، دوربین رو با اهرم شارژ کن، بعد یه ابزار باریک رو تو شیار مشخص‌شده (تو عکس) فرو کن و اهرم رهاسازی رو به سمت چپ هل بده تا عمل کنه.

مرحله ۱۹

جدا کردن سیم‌های مادربرد اصلی

یه سیم نارنجی و یه سیم آبی که مربوط به مگنت (سلونوئید) رهاسازی آینه هستن رو با هویه جدا کن.

سیم صورتی رنگ که نور پس‌زمینه LCD رو تأمین می‌کنه دی‌لحیم کن.

دو تا سیم بنفش رنگ که به سوییچ TL متصل هستن رو آزاد کن.

در آخر، یه سیم سبز رنگ مربوط به سوییچ MD رو هم جدا کن.

مرحله ۲۰

دی‌لحیم کردن اتصالات مانت لنز (فقط نسخه‌های قدیمی)

شش تا سیم که به پین‌های ارتباطی مانت لنز وصل شدن رو پیدا کن و با هویه جداشون کن.

نکته مهم: این سیم‌ها فقط تو مدل‌های تولید اولیه این دوربین وجود دارن. تو مدل‌های جدیدتر، شرکت پنتاکس این اتصالات رو به یه سوکت فلت منتقل کرده و نیازی به لحیم‌کاری ندارن.

مرحله ۲۱

جدا کردن مقاومت دیافراگم

دو تا سیم زرد رنگ که به مقاومت متغیر دیافراگم (Aperture Resistor) وصل هستن رو با دقت دی‌لحیم کن.

مرحله ۲۲

جدا کردن سیم‌های چشمی منظره‌یاب

سیم‌های قرمز و مشکی که مربوط به سنسورهای نورسنج داخل چشمی هستن رو از روی برد جدا کن.

سیم‌های صورتی و سبز که برای اتصالات همگام‌سازی فلاش هستن رو هم با هویه آزاد کن.

مرحله ۲۳

اتصالات برد جلویی (نسخه‌های قدیمی)

سیم‌های آبی و مشکی مربوط به ال‌ای‌دی تایمر خودکار (Self-timer) رو جدا کن.

سیم نارنجی رنگ که به بیپر (بوق زن) وصله رو دی‌لحیم کن.

سیم‌های خاکستری و صورتی که به مگنت (سلونوئید) دیافراگم می‌رن رو آزاد کن.

سیم‌های آبی روشن و زرد که به انکودر نوری دیافراگم متصلن رو از روی برد جدا کن.

سیم بنفش رنگ مربوط به اتصال تایمر خودکار رو هم دی‌لحیم کن.

در نهایت یه دونه پیچی که تو این قسمت مونده رو هم باز کن.

مرحله ۲۴

جدا کردن فلت‌های اتصالی (نسخه‌های جدیدتر)

دو تا پیچ M1.4 در 2 میلی‌متری رو باز کن.

با استفاده از یه ابزار پلاستیکی (اسپاجر)، صفحه نگهدارنده کانکتور رو خیلی آروم به سمت بالا اهرم کن و درش بیار.

پد عایق سیلیکونی زیرش رو هم بردار.

مرحله ۲۵

جدا کردن نمایشگر LCD چشمی

دو تا پیچ M1.4 با طول 1.6 میلی‌متر رو باز کن.

موقع برداشتن قطعه، خیلی حواست به واشرهای تنظیم (شیم) باشه؛ حتما جای دقیق هر کدوم رو یادداشت کن تا موقع مونتاژ به مشکل نخوری.

مرحله ۲۶

باز کردن گاورنر آینه (تنظیم‌کننده سرعت)

یه پیچ M1.7 در 4.5 میلی‌متری رو باز کن.

یه پیچ M1.7 در 4.5 میلی‌متری دیگه رو فقط شل کن، ولی نذار از جاش کامل دربیاد.

دو تا پیچ M1.7 در 1.6 میلی‌متری رو کاملا باز کن.

حالا کل مجموعه گاورنر (کنترل‌کننده سرعت حرکت آینه) رو بردار.

یه بوش پلاستیکی کوچیک هم اونجا هست، اون رو هم دربیار.

مرحله ۲۷

جدا کردن مادربرد اصلی

برد اصلی (Main PCB) رو خیلی آروم از روی مجموعه جعبه آینه بلند کن.

برای اینکه برد کاملا آزاد بشه، اول باید سنسور نورسنجی فلش (TTL) رو که به دیواره کناری جعبه آینه متصل شده، از سر جاش دربیاری.

مرحله ۲۸

جدا کردن فلت جلویی

برد فلت رو از روی پایه‌های نگهدارنده‌اش بلند کن تا کلا آزاد بشه.

پد عایق سیلیکونی زیرش رو هم بردار تا گم نشه.

مرحله ۲۹

باز کردن قطعه بیپر (بوق)

یه پیچ کوچیک و صفحه فلزی نگهدارنده زیرش رو باز کن.

حالا قطعه بیپر رو به راحتی از سر جاش خارج کن.

مرحله ۳۰

باز کردن پیچ‌های داخلی جعبه آینه

دو تا پیچ M2 در 3 میلی‌متری رو باز کن.

یه پیچ M1.7 با طول 3 میلی‌متر رو هم باز کن.

آینه رو یک بار شارژ و سپس رها کن تا تو موقعیت عکس‌برداری (یعنی کاملا چسبیده به صفحه فوکوس بالا) قرار بگیره.

حالا می‌تونی آخرین پیچ M1.7 با طول 3 میلی‌متر رو به راحتی باز کنی.

مرحله ۳۱

خارج کردن جعبه آینه

جعبه آینه رو کاملا بلند کن و از روی برد جلویی لنز جدا کن. تبریک می‌گم، بالاخره به قلب تپنده این مکانیزم رسیدی!

مرحله ۳۲

نکات مهم موقع نصب مجدد جعبه آینه

موقع سرهم کردن دوربین، حتما اتصال درست این سه نقطه بین برد جلویی لنز و جعبه آینه رو چک کن:

اهرم کنترل دیافراگم باید سر جاش باشه.

اهرم تایمر خودکار (Self-timer) باید دقیقا بالای زبانه رهاسازی آینه قرار بگیره.

اهرم پیش‌نمایش عمق میدان (Depth of field preview lever) هم باید تو موقعیت درستش درگیر بشه.

مرحله ۳۳

عملکرد جعبه آینه

در این مرحله تمام مکانیزم‌ها رو به دقت بررسی کن تا مطمئن بشی هیچ گیر یا ساییدگی غیرطبیعی وجود نداشته باشه و فنرها به درستی کار می‌کنن.

مرحله ۳۴

باز کردن زبانه برگشت آینه

یه پیچ شانه‌دار (Shoulder screw) سایز M1.3 در 2.1 میلی‌متر رو باز کن.

یه پیچ M1.3 در 2.4 میلی‌متری رو هم باز کن.

فنر مارپیچ (Coil spring) رو از جاش خارج کن.

یه واشر تنظیم (شیم) رو هم بردار.

حواست به ضربه‌گیر لاستیکی روی پایه لولا باشه. این لاستیک معمولا کثیف و فرسوده می‌شه؛ بهتره قبل از بستن دوباره، اون رو کاملا تمیز یا حتی تعویضش کنی.

مرحله ۳۵

جدا کردن اهرم رهاسازی شاتر

یه پیچ M1.5 با طول 3.5 میلی‌متر رو باز کن.

فنر کششی مربوط به این بخش رو دربیار.

بوش برنجی کوچیکی که اینجا قرار داره رو هم جدا کن.

مرحله ۳۶

باز کردن اهرم پیش‌نمایش عمق میدان

فنر مارپیچ رو از قلابش آزاد و خارج کن. ممکنه این فنر تو کارخونه با کمی لاک یا چسب محکم شده باشه، پس با دقت این کار رو بکن.

یه پیچ M1.3 در 4.5 میلی‌متری رو باز کن.

اهرم پیش‌نمایش عمق میدان رو از جاش بردار.

بوش زیر اهرم رو هم جدا کن.

مرحله ۳۷

باز کردن اهرم کنترل خودکار دیافراگم

با استفاده از آچار اسپانر یا یه سری U شکل، دو تا مهره این قسمت رو باز کن.

اهرم کنترل خودکار دیافراگم رو به سمت بالا بکش و جداش کن.

مرحله ۳۸

باز کردن اهرم بالا برنده آینه

اهرم بالابرنده آینه (Mirror flip-up lever) رو بلند کن و بردار.

واشر تنظیم زیرش رو هم جدا کن.

بوش پلاستیکی رو هم از روی پایه دربیار.

مرحله ۳۹

جدا کردن اهرم توقف دیافراگم

اهرم توقف دیافراگم (Stop-down lever) رو دربیار.

واشر تنظیم اون رو هم بردار.

موقع جمع کردن دوربین، حواست باشه که پایه این اهرم باید دقیقا بین فنر بالابرنده آینه و اهرم برگشت آینه قرار بگیره.

مرحله ۴۰

تمیز کردن قطعات مکانیزم آینه

دو تا ضربه‌گیر لاستیکی کهنه و پوسیده رو از روی مکانیزم جدا کن و دور بنداز.

تمام محورها و لولاها رو با الکل ایزوپروپیل کاملا تمیز کن تا هیچ اثری از چربی یا خاک باقی نمونه. تمام قطعات ریز و درشتی که تا الان باز کردی رو هم با همون الکل بشور تا مکانیزم بعد از بستن روان‌تر کار کنه.

مرحله ۴۱

نکات طلایی برای مونتاژ و بستن دوربین

یادت باشه که مکانیزم آینه برای کارکرد درست، نیازی به روغن‌کاری یا گریس نداره. بیشتر قسمت‌های متحرک این دوربین‌ها باید کاملا خشک باشن تا گرد و خاک به خودشون جذب نکنن.

فقط نقاطی از زبانه‌ها که اصطکاک بالایی دارن رو می‌تونی با یه مقدار خیلی کم از گریس مولیبدن (Moly grease) چرب کنی تا ساییدگیشون تو طولانی‌مدت کمتر بشه.

تعویض لاستیک‌های ضربه‌گیر (دمپرها) اختیاریه، اما اگه مال دوربینت پودر شده، می‌تونی از لوله‌های سیلیکونی کوچیک که به اندازه مناسب بریدی، به عنوان جایگزین استفاده کنی.

مرحله ۴۲

پایان کار

خب، این هم از سرویس کامل و قدم‌به‌قدم مکانیزم جعبه آینه دوربین پنتاکس! کار خیلی سخت و ظریفی رو پشت سر گذاشتی. حالا کافیه تمام این مراحلی که با هم رفتیم رو از آخر به اول تکرار کنی تا دوربینت کامل جمع بشه.

یادت نره بعد از اتمام کار و قبل از بستن قاب‌ها، مکانیزم رو چند بار تست کنی. امیدوارم این راهنمای جامع از تیم آیسی‌مدار برات مفید بوده باشه و بتونی دوباره از عکاسی با این دوربین جذاب لذت ببری. اگه سوالی داشتی یا جایی گیر کردی، حتما تو بخش نظرات برامون بنویس. موفق باشی!

این آموزش با استانداردهای اختصاصی آیسی‌مدار بازنویسی و بهینه‌سازی شده و تمامی حقوق انتشار آن متعلق به این مجموعه است و در صورت کپی یا بازنشر پیگرد قانونی خواهد داشت.

آموزش‌های مشابه

گفتگو‌های کاربران

هنوز نظری ثبت نشده؛ تو شروع کن!