کالبدشکافی و تعمیر خطای لنز دوربین Canon PowerShot S500

این تصویر نشون می‌ده که بعد از باز کردن کامل دوربین، با چه قطعاتی روبرو می‌شی (البته تو این عکس باتری و پیچ‌ها رو نذاشتیم).

عکس دوم هم ظاهر دوربین رو قبل از شروع کار نشون می‌ده. خیالت راحت باشه، با دقت پیش بری می‌تونی دوباره همین‌طور تر و تمیز جمعش کنی و روشنش کنی. قدم‌به‌قدم با ما همراه باش تا ببینیم داخل این دوربین چه خبره و چطور می‌شه مکانیزم پیچیده لنزش رو تعمیر کرد.

← اول از همه یه پیچ‌گوشتی چهارسو کوچیک بردار و پیچی که بالا سمت راست پشت دوربین قرار داره رو باز کن.

← حالا برو سراغ زیر دوربین و چهار تا پیچی که اطراف شیار پایه نگهدارنده (سه‌پایه) هستن رو دربیار.

← دو تا پیچ هم در لبه کناری بدنه، یعنی سمتی که درپوش رابط USB قرار داره هست که باید باز بشن (حواست باشه یکی از پیچ‌ها دقیقا زیر درپوش قایم شده).

← برو سمت دیگه دوربین و چهار تا پیچی که نزدیک محل اتصال بند مچی هستن رو باز کن.

حالا یه صفحه فلزی کوچیک رو می‌بینی که باید برش داری. با برداشتن این قطعه، درپوش محفظه کارت حافظه Compact Flash هم آزاد می‌شه.

الان می‌تونی خیلی راحت قاب‌های پلاستیکی جلو و پشت بدنه دوربین رو بکشی و جدا کنی.

یکی از خوبی‌های طراحی این دوربین اینه که قاب‌ها فقط با پیچ چفت شدن و باز کردنشون خیلی راحته و نیاز به اسپاجر نداره. خیلی از دوربین‌های سری PowerShot کانن هم دقیقا همین ساختار رو دارن.

کنار ماژول فلش یه قطعه پلاستیکی مشکی رنگ کوچیک و آزاد وجود داره. حواست باشه که یهو نیفته گم بشه و ندونی دقیقا جاش کجا بوده!

← این قطعه پلاستیکی رو با احتیاط بردار و حتما تو ذهنت بسپار که موقع بستن دوربین باید کجا قرارش بدی.

اینجا نمای پشت دوربین رو بدون قاب می‌بینی. کنتاکت‌های کلیدها روی کابل فلت پایین دوربین کاملا مشخصن. این فلت به یه صفحه فلزی کوچیک وصله که تو قدم بعدی باید جداش کنیم.

← پیچی که روی صفحه فلزی پایین قرار داره رو باز کن. تو همین قسمت، دو تا پیچ دیگه هم در لبه کناری (که تو عکس با دایره مشخص شدن) وجود دارن که سوکت سه‌پایه رو به شاسی نگه می‌دارن؛ اون‌ها رو هم باز کن.

بعد از اینکه این سه تا پیچ رو باز کردی، می‌تونی خیلی آروم صفحه فلزی پایین رو به سمت بالا بکشی و از بدنه جدا کنی.

تو این تصویر می‌بینی که صفحه فلزی پایینی جدا شده، اما هنوز با یه کابل فلت به برد دوربین وصله و نباید محکم بکشیش.

← سمت راست این صفحه فلزی یه میکروسوئیچ مشکی کوچیک وجود داره. کار این سوئیچ اینه که تشخیص بده درپوش باتری بازه یا بسته تا برد متوجه وضعیت بشه.

← با یه پنس یا ابزار پلاستیکی ظریف، خیلی آروم ضامن مشکی رنگی که روی لبه کانکتور کابل فلت هست رو به سمت بالا باز کن. حالا می‌تونی کابل رو راحت از سوکتش بیرون بکشی.

تو عکس دوم می‌تونی صفحه پایینی رو به همراه دکمه‌های پنل پشتی و همون میکروسوئیچ درپوش باتری که کامل آزاد شدن ببینی. یادت باشه که هنوز یه طلق پلاستیکی شفاف بین این مجموعه و بدنه دوربین قرار داره که نقش عایق رو بازی می‌کنه. این طلق رو تو مراحل بعدی جدا می‌کنیم.

← پیچی که کابل فلت رو زیر کلید تغییر حالت یا همون Mode نگه داشته باز کن (این پیچ با دایره قرمز مشخص شده).

← مربع زرد رنگ داره یه کابل فلت کوچیک رو نشون می‌ده که به صفحه نمایش LCD می‌ره. این کابل وظیفه تامین برق نور پس‌زمینه (Backlight) ال‌سی‌دی رو داره. خیلی با احتیاط کابل رو از کانکتورش بیرون بکش.

جلوی دوربین یه کابل فلت دیگه هم هست که از زیر بدنه به سمت LCD می‌ره. این یکی کابل، دیتا و سیگنال‌های تصویری رو برای نمایشگر می‌فرسته و خیلی حساسه.

← ضامن پلاستیکی مشکی روی کانکتور رو با دقت به سمت بالا باز کن و بعد کابل فلت رو آروم بیرون بکش.

آیسی بزرگ و مشکی رنگی که سمت چپ می‌بینی، میکروپروسسور NEC هست که یه نسخه سفارشی از سری 80186 به حساب میاد. بالای سوکت سه‌پایه هم یه باتری سکه‌ای کوچیک قرار داره که کارش حفظ تنظیمات ساعت و تاریخ دوربینه.

← دو تا پیچی که ماژول صفحه نمایش LCD رو به شاسی نگه داشتن باز کن تا نمایشگر کاملا آزاد بشه (تو این عکس ال‌سی‌دی از قبل برداشته شده).

شاید تو این عکس واضح نباشه، اما صفحه نمایش این دوربین ساخت شرکت سونی هست و پارت نامبر AM313EKA روش ثبت شده. این ال‌سی‌دی از نوع اکتیو ماتریکس TFT با اندازه 1.8 اینچ هست.

جلوی دوربین سه تا کانکتور کابل فلت دیگه هم وجود داره. باید خیلی نرم و با احتیاط، ضامن‌های مشکی هر سه کانکتور رو به سمت بالا باز کنی. وقتی ضامن‌ها باز شدن، کابل‌های فلت رو به آرومی به سمت بیرون بکش تا کاملا جدا بشن.

نزدیک ماژول فلش، دو تا کانکتور سیم‌دار وجود داره که باید اون‌ها رو هم جدا کنیم.

← این کانکتورها رو با کمی دقت و به آرومی از داخل سوکت‌هاشون بیرون بکش تا آسیبی به سیم‌ها نرسه.

← برای جدا کردن دکمه شاتر، فقط کافیه دو تا گیره کوچیکی که نگهش داشتن رو آزاد کنی (یکی از گیره‌ها با مربع زرد مشخص شده و اون یکی سمت دیگه‌ست که زیر انگشت مخفی شده).

← حالا چهار تا پیچی که مادربرد اصلی دوربین رو به بدنه متصل کردن، دونه‌دونه باز کن.

← قبل از اینکه بتونی مادربرد رو کامل برداری، یه کابل فلت دیگه هم هست که باید جدا بشه.

ضامن آبی رنگ روی سوکت رو خیلی آروم به سمت بالا ببر و بعد کابل فلت رو از داخلش بیرون بکش.

← لبه پایینی برد اصلی رو خیلی ملایم بلند کن. حالا یه کابل فلت سفید و باریک دیگه می‌بینی که به قسمت زیرین برد وصل شده.

این کانکتور ضامن نداره، پس فقط کافیه کابل فلت رو با ملایمت از داخل سوکت بیرون بکشی.

تو این تصویر می‌بینی که برد اصلی به سمت بالا برگردونده شده و از شاسی دوربین فاصله گرفته.

حواست رو حسابی جمع کن! دو تا مسیر فلت مداری وجود داره که برد رو به شاسی وصل می‌کنن و لحیم شدن. یعنی نمی‌تونی بدون هویه کاری جداشون کنی. مراقب باش این فلت‌ها رو زیاد خم نکنی چون ممکنه بشکنن و دردسر ساز بشن.

این هم از نمای پشت برد اصلی دوربین. چیپ پردازشگر اصلی تصویر یعنی DIGIC به خوبی تو این زاویه مشخصه.

حالا که مادربرد رو دادیم کنار، قطعه اصلی که دنبالش بودیم یعنی ماژول لنز تقریبا خودش رو نشون می‌ده. تو عکس دوم می‌بینی که وقتی مادربرد کاملا کنار می‌ره، می‌تونیم طلق پلاستیکی شفافی که صفحه فلزی پایینی رو عایق کرده بود رو آزاد کنیم و برش داریم.

زیر کابل‌های فلت، یه برد مدار چاپی کوچیک دیگه هم قرار داره. این برد مستقیما به ماژول لنز وصله و آیسی‌های مربوط به کنترل موتورها روی اون نصب شدن.

← سه تا پیچی که شیار کارت حافظه CF رو سر جاش نگه داشتن باز کن.

محفظه کارت حافظه رو بلند کن. تو عکس دوم می‌بینی که یه کابل فلت از وسط این محفظه رد شده و به جلوی دوربین می‌ره. ما این کابل رو قبلا از روی مادربرد جدا کرده بودیم. کابل فلت رو خیلی راحت بیرون بکش، اما حتما یادت بمونه که از کدوم شیار رد شده بود تا موقع بستن دوربین سردرگم نشی. تو عکس سوم نمای پشت دوربین رو بعد از برداشتن کامل محفظه کارت حافظه می‌بینی.

← برگردیم به بالای دوربین؛ کانکتور سفید رنگی که سیم‌های قرمز و مشکی داره رو خیلی آروم از سوکتش بیرون بکش.

حالا کابل فلت و سوکت رو به سمت بالا بکش تا از قسمت بالایی بدنه دوربین فاصله بگیرن. عکس دوم نشون می‌ده که چطور این مدار فلت کاملا از بدنه جدا شده. این کار بهمون اجازه می‌ده تا در قدم‌های بعدی، شاسی پلاستیکی رو از مجموعه لنز جدا کنیم.

← دو تا پیچی که با دایره قرمز مشخص شدن رو باز کن (البته تو این عکس ما پیچ‌ها رو از قبل باز کردیم).

الان می‌تونی شاسی پلاستیکی سمت راست (که محفظه باتری روشه) رو از مجموعه ماژول لنز، فلش و چشمی (Viewfinder) در سمت چپ جدا کنی.

این تصویر نمای واضحی از مجموعه ماژول لنز، چشمی و فلش (پایین عکس) رو نشون می‌ده که از مادربرد و محفظه باتری (بالای عکس) کاملا جدا شدن.

← در قسمت پایین ماژول لنز، بزرگترین موتور از بین دو موتور موجود رو می‌بینی (تو مربع زرد). وظیفه این موتور، باز و بسته کردن خود لنز دوربینه.

هدف اصلی ما اینه که به سیستم چرخ‌دنده‌هایی که توسط این موتور می‌چرخن برسیم تا ببینیم دلیل گیر کردن لنز چیه.

← سه تا پیچی که تو تصویر مشخص شدن رو با دقت باز کن.

عکس دوم: بعد از باز کردن پیچ‌ها، می‌تونی ماژول فلش الکترونیکی (سمت چپ) رو از ماژول لنز (سمت راست) جدا کنی.

این هم از ماژول فلش الکترونیکی دوربین.

هشدار ایمنی! تو مدار فلش ولتاژ بسیار بالایی جریان داره. اون خازن استوانه‌ای مشکی و بزرگ زیر مدار، شارژ الکتریکی زیادی تو خودش نگه می‌داره و اگه لمسش کنی می‌تونه باعث شوک خطرناکی بشه. البته مدارها خوب عایق شدن، اما بازم احتیاط شرط عقله.

اینجا ماژول لنز رو بعد از جدا کردن فلش می‌بینی. چشمی اپتیکال یا همون منظره‌یاب تو سمت راست این مجموعه قرار گرفته.

اولین پیچ از سه پیچی که چشمی اپتیکال رو به بدنه ماژول لنز وصل کرده باز کن. حالا پیچ دوم رو هم باز کن (تو عکس دوم مشخصه).

الان می‌تونی چشمی اپتیکال رو از ماژول لنز جدا کنی، اما حواست باشه که هنوز با یه کابل فلت متصله. مراقب باش فلت پاره نشه؛ فقط کافیه چشمی رو آروم کنار بقیه قطعات بذاری.

← چرخ‌دنده‌های مربوط به موتور باز و بسته شدن لنز، تو این گوشه از ماژول قرار گرفتن.

(همونطور که تو تصویر می‌بینی، چشمی اپتیکال هنوز در سمت راست متصل باقی مونده).

← تو عکس دوم و از یه زاویه دیگه، می‌تونی ردپای چرخ‌دنده‌ها رو ببینی؛ همون چرخ‌دنده سفید کوچیکی که از تو سوراخ بدنه مشخصه. موتور لنز هم تو عکس دوم با کادر زرد مشخص شده.

← قبل از اینکه بتونی دو نیمه جلو و عقب ماژول لنز رو از هم جدا کنی، باید این دو تا پیچ رو حتما باز کنی.

← با باز کردن این پیچ کوچیک (که با دایره قرمز مشخص شده)، صفحه فلزی کوچیک این سمت ماژول آزاد می‌شه.

تو عکس دوم می‌بینی که این صفحه فلزی داره برداشته می‌شه. حالا می‌تونی چرخ‌دنده برنجی و بزرگی که لنز رو به داخل و بیرون حرکت می‌ده ببینی. اون قطعه لغزان که با مربع زرد مشخص شده، وظیفه زوم کردن چشمی اپتیکال رو بر عهده داره.

با کمی فاصله دادن دو نیمه جلو و عقب ماژول لنز، چرخ‌دنده مشکی و سفیدی که چرخ‌دنده بزرگ برنجی رو به موتور وصل می‌کنن نمایان می‌شن.

با استفاده از یه پنس ظریف می‌تونی بدون اینکه ماژول رو کامل باز کنی، چرخ‌دنده مشکی رو بیرون بیاری. فقط کافیه به اندازه عکس، دو نیمه رو از هم فاصله بدی.

دقت کن که مدارهای فلت اطراف لنز لحیم شدن و جدا نمی‌شن. پس موقع باز کردن دو نیمه ماژول، فلت‌ها رو خیلی ملایم کنار بزن تا کشیده و پاره نشن.

سمت راست تصویر یه قطعه پلاستیکی کوچیک به همراه کابل فلت وجود داره که توسط یکی از پیچ‌ها بین دو نیمه ماژول گیر کرده. موقع بستن دوربین قرار دادن دقیق این قطعه سر جاش یه مقدار قلق داره، پس خوب بهش دقت کن تا موقع مونتاژ گیج نشی.

به هدف زدیم! با برداشتن همون چرخ‌دنده مشکی کوچیک، الان می‌شه چرخ‌دنده برنجی رو با دست چرخوند تا لنز باز و بسته بشه. با بررسی دقیق‌تر، متوجه شدیم که یه مقدار شن و ماسه لای چرخ‌دنده مشکی گیر کرده بوده و همین باعث قفل شدن سیستم و بروز خطای E18 شده.

بعد از تمیز کردن کامل چرخ‌دنده‌ها، دیگه هیچ اثری از ارور نیست و با تست مکانیزم متوجه می‌شیم که لنز مثل روز اول روون باز و بسته می‌شه.

اما صبر کن... کارمون هنوز تموم نشده! بعد از بستن دوربین اگه متوجه شدی یه لکه گرد و غبار روی عکس‌ها می‌افته، یعنی موقع باز کردن لنز، خاک رفته روی سنسور یا عدسی‌های داخلی. پس باید دوباره لنز رو باز کنیم.

این بار ماژول لنز رو کمی بیشتر از هم باز می‌کنیم تا به سنسور و عدسی‌های داخلی دسترسی پیدا کنیم و اونا رو تمیز کنیم (البته باز کردن دوربین برای بار دوم خیلی سریع‌تر انجام می‌شه!).

← اینجا ماژول لنز رو با دو نیمه جدا شده می‌بینی. سنسور تصویر دقیقا زیر عدسی پشتی لنز قرار داره (که با دایره زرد مشخص شده).

چشمی اپتیکال تو قسمت بالا و جلوی ماژول لنز هم تو سمت راست عکس کاملا مشخصه.

در نیمه پشتی ماژول لنز، می‌تونی گرد و غباری که روی سمت دیگه عدسی نشسته رو ببینی. خوشبختانه معمولا خود سنسور تمیز می‌مونه. این عدسی پشتی روی یه مکانیزم فنری سواره و توسط یه موتور کوچیک‌تر برای انجام عملیات فوکوس به جلو و عقب حرکت می‌کنه. عکس دوم نمای دیگه‌ای از نیمه جلویی ماژول لنز رو نشون می‌ده.

← سه تا پیچی که حلقه دور عدسی پشتی رو نگه داشتن باز کن (تو این عکس پیچ‌ها رو قبلا باز کردیم).

بعد از برداشتن حلقه، می‌تونی عدسی فنر‌دار (دایره زرد) رو خیلی آروم با پنس بلند کنی. حالا می‌تونی به راحتی تمام گرد و خاک‌ها رو از پشت عدسی با یه دمنده یا دستمال مخصوص لنز تمیز کنی. وقتشه که دوباره همه چیز رو ببندیم! با این کار هم ارور گیر کردن لنز برطرف شده و هم عکس‌ها بدون لکه و با کیفیت ثبت می‌شن.

خب، اینم از کالبدشکافی کامل و تعمیر ارور اعصاب‌خردکن E18. همونطور که دیدی، با کمی دقت و استفاده از ابزار مناسب تونستیم بدون نیاز به تعویض قطعه گرون‌قیمت، مشکل گیر کردن چرخ‌دنده‌ها و حتی کثیفی سنسور رو برطرف کنیم.

امیدواریم این آموزش از آیسی‌مدار برات مفید بوده باشه و تونسته باشی دوربینت رو با موفقیت احیا کنی و به روزهای اوجش برگردونی. یادت نره این مقاله رو برای دوستات که به تعمیرات و کالبدشکافی گجت‌ها علاقه دارن هم بفرستی. موفق باشی!