کالبدشکافی گوشی بلک‌بری Z10

بالاخره بلک‌بری Z10 اینجاست. به عنوان اولین گوشی دو هسته‌ای این برند، بریم ببینیم روی کاغذ چه حرف‌هایی برای گفتن داره.

مشخصات فنی کلیدی دستگاه به این صورته:

← نمایشگر 4.2 اینچی با رزولوشن 1280 در 768 پیکسل (تراکم پیکسلی حدود 356 پیکسل در هر اینچ)

← وای‌فای دو بانده (2.4 و 5 گیگاهرتز) با استاندارد 802.11 a/b/g/n و بلوتوث نسخه 4.0 کم‌مصرف (LE)

← دوربین اصلی 8 مگاپیکسلی با فوکوس خودکار، لنز 5 المانی f/2.2 (فیلم‌برداری 1080p) به همراه فلاش ال‌ای‌دی و دوربین سلفی 2 مگاپیکسلی (فیلم‌برداری 720p)

← باتری 1800 میلی‌آمپر ساعتی قابل تعویض با توانایی شارژدهی تا 10 ساعت مکالمه

دو گیگابایت رم در کنار 16 گیگابایت حافظه داخلی با پشتیبانی از کارت حافظه MicroSD (قابل ارتقا تا 32 گیگابایت)

تو این دوره و زمونه که همه گوشی‌ها پرسی شدن، دیدن یه گوشی با باتری قابل تعویض واقعا حس خوبی می‌ده.

طراحی این گوشی طوریه که بهت اجازه میده هم‌زمان گوشی و یه باتری زاپاس رو شارژ کنی تا هیچ‌وقت لنگ نمونی.

از طرف دیگه، بلک‌بری تو دفترچه‌اش هشدار داده که گوشی رو باز نکنید چون قطعات ریزی داره که ممکنه باعث خفگی بشه! (انگار می‌دونستن ما قراره دل و روده‌اش رو بریزیم بیرون).

ظاهرا اسم بلک‌بری (شاه‌توت) باعث شده شرکت نگران بشه که کسی قطعات گوشی رو با میوه اشتباه بگیره و بخوره! خیالت راحت، هیچ‌کدوم از این قطعات خوردنی نیستن.

در لبه سمت چپ بلک‌بری Z10، دو تا پورت مهم رو می‌بینیم:

← پورت Micro USB 2.0 (برای شارژ و انتقال اطلاعات)

← پورت Micro HDMI (برای اتصال و انتقال تصویر به نمایشگرهای پشتیبانی‌کننده از HDMI)

لبه بالایی گوشی هم میزبان دکمه پاور و جک هدفون هست.

باید اعتراف کنیم که قرار دادن جک هدفون تو لبه بالایی گوشی یه تصمیم عالی بوده و بابت این طراحی باید به تیم سخت‌افزار بلک‌بری تبریک گفت.

و خب، پورت‌های دستگاه به همین موارد ختم می‌شه.

برای برداشتن قاب پشتی، فقط کافیه چند تا گیره پلاستیکی دور لبه‌های Z10 رو با یه ابزار پلاستیکی آزاد کنی. به همین راحتی! روی همین پنل پشتی، آنتن NFC ادغام شده که طراحی اون خیلی شبیه به چیزیه که تو گوشی‌های دیگه مثل نکسوس اس دیده بودیم.

برای اینکه نیازی به سیم‌کشی بین قاب پشتی و بدنه اصلی نباشه، آنتن NFC دو تا نقطه اتصال داره که دقیقا روی پین‌های فنری مادربرد قرار می‌گیرن و ارتباط رو برقرار می‌کنن.

اصلا نمی‌شد این گوشی رو باز کنیم و باتریش رو درنیاریم! حس عجیبی داره که می‌تونی خیلی راحت باتری رو با دست جدا کنی؛ یه حس نوستالژیک و عالی.

این باتری لیتیوم-یونی 3.8 ولتی با ظرفیت 1800 میلی‌آمپر ساعت، بهت اجازه می‌ده تا 10 ساعت روی شبکه 3G مکالمه داشته باشی یا 13 روز تو حالت آماده‌به‌کار (Standby) بمونه. اگه برات سواله که باتری Z10 تو مقایسه با رقبای هم‌نسلش چطور عمل می‌کنه، یه نگاهی به این آمار بنداز:

← گوشی نکسوس 4: باتری 3.8 ولتی 2100 میلی‌آمپر ساعتی با بیش از 10 ساعت زمان مکالمه.

← آیفون 5: باتری 3.8 ولتی 1440 میلی‌آمپر ساعتی با حدود 8 ساعت زمان مکالمه روی شبکه 3G.

چندین پیچ، فریم پلاستیکی میانی رو به شاسی بیرونی متصل کردن که باید همه‌شون رو باز کنی. البته بلک‌بری سعی کرده یه کم زرنگی کنه! یکی از پیچ‌ها رو زیر یه برچسب سفید کوچیک مخفی کرده تا گارانتی رو باطل کنه. با اسپاجر برچسب رو کنار می‌زنیم و این پیچ پنهان رو هم باز می‌کنیم. حالا که تمام پیچ‌ها باز شدن، فریم پلاستیکی میانی خیلی راحت و با یه تقه از جاش بیرون میاد.

اینجا با یه سورپرایز خوب روبه‌رو می‌شیم. ظاهرا همون پیچ‌هایی که فریم میانی رو نگه داشته بودن، وظیفه محکم کردن مادربرد رو هم بر عهده داشتن. چون پیچ‌ها رو تو مرحله قبل باز کردیم، الان مادربرد فقط با چند تا کانکتور سر جاش بند شده.

نکته فوق‌العاده اینه که مطلقا هیچ چسبی برای نگه داشتن مادربرد استفاده نشده! دوباره می‌گیم: هیچ چسبی در کار نیست! برد مثل یه پرنده آزاد از جاش بلند می‌شه.

دوربین پشتی به راحتی از روی مادربرد جدا می‌شه و دردسری نداره. این دوربین 8 مگاپیکسلی با قابلیت فوکوس خودکار، یه لنز 5 المانی با دیافراگم f/2.2 داره. علاوه بر این، یه پردازشگر سیگنال تصویر (ISP) اختصاصی و 64 مگابایت حافظه بافر هم براش در نظر گرفته شده. یه سنسور نوردهی پیشرفته هم کمک می‌کنه تا نور بیشتری جذب بشه و کیفیت عکس‌ها تو محیط‌های تاریک به طرز چشم‌گیری بالا بره.

پشت ماژول دوربین، عبارت PCB-49527-005 چاپ شده که کد فنی این قطعه است.

بیا یه نگاهی به تراشه‌های مهمی که پشت مادربرد چیده شدن بندازیم:

← حافظه فلش 16 گیگابایتی MLC NAND به همراه کنترلر ساخت شرکت سامسونگ

← تقویت‌کننده توان Avago برای شبکه‌های چهار بانده GSM/EDGE و دو بانده UMTS

← ماژول و راهکار امنیتی NFC مدل 972-DC-C6

← کدک صوتی کوالکام مدل WCD9310

شتاب‌سنج 3 محوره MEMS ساخت ST Microelectronics

← شتاب‌سنج و ژیروسکوپ سه‌بعدی از شرکت STMicroelectronics

حالا برد رو برمی‌گردونیم تا آیسی‌های روی اون رو هم بررسی کنیم:

← دو گیگابایت حافظه رم Mobile DDR2 سامسونگ که زیرش پردازنده اصلی و بیس‌باند کوالکام اسنپدراگون S4 (مدل MSM8960) قرار گرفته

← آیسی مدیریت تغذیه (PMIC) کوالکام مدل PM8921

← فرستنده و گیرنده چندبانده RF کوالکام مدل RTR8600 (دقیقا همون قطعه‌ای که تو گلکسی اس 3 و آیفون 5 هم استفاده شده بود)

← ماژول وایرلس Texas Instruments (برای مدیریت وای‌فای، بلوتوث و رادیو FM)

ماژول وای‌فای دو بانده ساخت TriQuint

← تقویت‌کننده توان خطی از شرکت RF Micro Devices

تقویت‌کننده توان شبکه LTE (باند 17) مدل ACPM-5017

حالا که مادربرد رو کامل خارج کردیم، وقتشه بریم سراغ مجموعه نمایشگر. این بخش با چند تا پیچ ریزتر از حد معمول (که با پیچ‌گوشتی T2 باز می‌شن) و مقدار کمی چسب دوطرفه ضعیف سر جاش نگه داشته شده و حریف ابزارهای ما نمی‌شه. وقتی نمایشگر رو از روی شاسی پلاستیکی بلند کنی، یه لایه آینه‌ای جالب پشت پنل LCD می‌بینی که طراحی خاصی بهش داده.

مجموعه نمایشگر به شدت نازکه! دلیلش هم اینه که قطعاتش به صورت یکپارچه به هم پرس شدن. یعنی تاچ (دیجیتایزر) مستقیما روی شیشه اعمال شده و بعدش کل این مجموعه به پنل LCD چسبیده.

این یکپارچگی یه عیب بزرگ داره: اگه شیشه رویی بشکنه، کل قابلیت لمس گوشی از کار می‌افته و مجبوری کل مجموعه رو با هزینه زیاد عوض کنی.

در ضمن شیشه محافظ از نوع گوریلا گلس نیست، بلکه بلک‌بری از یه نوع شیشه مقاوم شده‌ی اختصاصی خودش استفاده کرده.

از مجموعه نمایشگر سه تا کابل فلت خارج می‌شه که به احتمال زیاد مربوط به دیتای LCD، تاچ و نور پس‌زمینه (Backlight) هستن.

← روی کابل فلت تاچ، کنترلر لمسی خازنی Synaptics Clearpad قرار گرفته که وظیفه پردازش ژست‌های حرکتی جذاب سیستم‌عامل Z10 رو بر عهده داره.

با اینکه قطعات اصلی بلک‌بری Z10 بدون دردسر خاصی باز شدن، اما وقتی نوبت به قطعات ریز و جانبی روی شاسی می‌رسه، کار حسابی سخت می‌شه.

جک هدفون، دکمه پاور، سنسور نور محیط و محفظه اسپیکر مکالمه همگی تو یه ماژول یکپارچه طراحی شدن و با یه چسب به شدت محکم سر جاشون چسبیدن.

برای درآوردن موتور ویبره هم مجبور شدیم دوباره اسپاجر رو برداریم و با یه لایه چسب قوی دیگه دست و پنجه نرم کنیم تا آزاد بشه.

امتیاز تعمیرپذیری بلک‌بری Z10: 8 از 10 (امتیاز 10 یعنی راحت‌ترین حالت برای تعمیر). حالا چرا این امتیاز؟

← باتری گوشی کاملا در دسترسه و بدون هیچ ابزاری تعویض می‌شه.

← مادربرد و نمایشگر به راحتی باز می‌شن و هیچ چسب مزاحمی برای برد اصلی استفاده نشده.

← در تمام بخش‌های گوشی از پیچ‌های استاندارد استفاده شده.

← با اینکه مجموعه نمایشگر راحت جدا می‌شه، اما چون LCD و شیشه به هم پرس شدن، هزینه تعمیر و تعویضش خیلی بالاست.

← قطعات جانبی و ریزتر (مثل جک هدفون و دوربین) با اینکه ماژولار هستن، اما با چسب‌های بسیار محکمی به شاسی چسبیدن که درآوردن‌شون ریسک پارگی فلت‌ها رو بالا می‌بره.