کالبدشکافی Huawei Mate 20 X؛ راز خنک‌کننده و محفظه بخار

همون‌طور که می‌بینی، گوشی با همون قاب محافظ انعطاف‌پذیر و دوربین‌های سه‌گانه‌اش روی میز جراحی ماست. این دستگاه مستقیما به دستمون رسیده تا رازهای سیستم خنک‌کننده‌اش رو فاش کنیم.

این کالبدشکافی قرار نیست یک راهنمای تعمیر قدم‌به‌قدم برای تک‌تک قطعات روی برد باشه. هدف اصلی ما بررسی دقیق سیستم مدیریت حرارت و مسیر دفع گرمای دستگاهه.

البته با دنبال کردن همین مراحل، می‌تونی مسیر باز کردن گوشی رو به خوبی یاد بگیری تا اگه نیاز به تعویض قطعه‌ای داشتی، با خیال راحت دستگاه رو باز کنی.

پس بریم سراغ باز کردنش تا ببینیم هواوی چه مهندسی جالبی رو پیاده کرده!

هیچ پیچ مشخصی روی بدنه بیرونی دیده نمی‌شه که خب، تو گوشی‌های امروزی کاملا طبیعیه. پس باید دست به دامن هیتر بشیم. چسب‌های این مدل حسابی محکم هستن و برای باز کردنش، باید با حوصله از قسمت پایینی گوشی شروع کنی به گرما دادن. حدود 25 دقیقه زمان می‌بره تا چسب‌ها به اندازه کافی نرم بشن.

بالاخره بعد از حدود نیم ساعت کلنجار رفتن با چسب‌ها، قاب پشتی جدا می‌شه. کار واقعا پرزحمتی بود اما ارزشش رو داشت، چون حالا می‌تونیم نگاهی به دل و روده این ماشین قدرتمند بندازیم و ببینیم چه قطعاتی داخلش چیده شده.

همون اول کار با یه تله مخفی روبه‌رو می‌شیم! البته انتظارش رو هم داشتیم؛ حسگر اثر انگشت با یه کابل فلت به مادربرد وصل شده و موقع برداشتن قاب باید خیلی حواست جمع باشه.

خوشبختانه هواوی از یه فلت بلند و انعطاف‌پذیر استفاده کرده. این طول مناسب باعث می‌شه بدون استرس پاره شدن، کابل رو به راحتی از روی برد آزاد کنی.

حالا می‌رسیم به جذاب‌ترین بخش ماجرا! اولین چیزی که از سیستم حرارتی این غول به چشم می‌خوره، همین لایه گرافیتیه. این بخش با یه پلاستیک مشکی پوشونده شده، اما در واقع یک رسانای حرارتی فوق‌العاده‌ست.

یادت باشه اگه خواستی روی این گوشی یا هر گوشی هوشمند دیگه‌ای کار کنی، خیلی مراقب این لایه‌های گرافیتی باش. این ورقه‌ها نقش حیاتی تو دفع حرارت و پایداری دمایی دستگاه دارن و نباید پاره یا مچاله بشن. جالبه بدونی که این گرافیت کاملا انعطاف‌پذیره و رسانایی گرماییش 3 برابر مس هست! واقعا متریال فوق‌العاده‌ایه.

شرکت‌ها همیشه دنبال راه‌هایی هستن که با وجود قطعات زیاد، گوشی‌ها رو باریک‌تر کنن، پس باید بیشتر بگردیم تا بقیه اجزا رو پیدا کنیم.

موقع برداشتن قاب پشتی، ممکنه ماژول فلش کمی شل بشه. حتما این مورد رو گوشه ذهنت داشته باش تا موقع بستن دستگاه فراموشش نکنی. اون کابل فلت بلند و مسی‌رنگی که از روی لایه گرافیتی رد شده رو باید با احتیاط کامل جدا کنی تا مسیر باز بشه. با کمی گرما دادن ملایم و کشیدن با دقت، می‌تونی کابل و لایه گرافیتی رو بدون هیچ مشکلی از هم جدا کنی.

بالاخره رسیدیم به پیچ‌ها! تعدادشون هم کم نیست؛ فقط برای باز کردن پوشش پلاستیکی روی مادربرد باید 10 تا پیچ رو باز کنی. حواست به اون پیچ مخفی که زیر برچسب سفید گارانتی پنهان شده هم باشه.

برای بیرون آوردن برد اصلی (PCB)، اول باید تمام کابل‌های فلت استانداردی که بهش متصل هستن رو جدا کنی. برای این کار حتما از یک اسپاجر پلاستیکی استفاده کن تا خطر اتصال کوتاه یا آسیب به سوکت‌ها به صفر برسه.

همیشه از دیدن اینکه مادربرد گوشی‌های هوشمند چقدر کوچیک و فشرده شدن شگفت‌زده می‌شیم! سمت چپ مادربرد، یه گیره وجود داره که داخل شاسی فلزی قالب‌گیری شده. برای آزاد کردن برد حتما باید این گیره رو در نظر بگیری و با دقت برد رو ازش رد کنی.

موقع برداشتن برد، ممکنه احساس کنی یه چیزی برد رو نگه داشته. این مقاومت به خاطر خمیرها یا پدهای حرارتی زیر برده که اون رو سر جای خودش چسبونده.

حالا نوبت باتریه. اول باید اون کابل فلت بزرگی که از روی باتری رد شده رو کنار بزنیم. فقط با باز کردن سه تا پیچ که هم‌اندازه با پیچ‌های قبلی هستن، مسیر برای درآوردن باتری باز می‌شه.

زبانه‌های مخصوص بیرون کشیدن باتری معمولا خیلی کمک‌کننده نیستن. پس بهتره از کمی گرمای ملایم استفاده کنی و با یه کارت پلاستیکی به آرومی زیر باتری اهرم کنی تا چسب‌ها ول کنن. ایول! باتری هم با موفقیت خارج شد. در کمال تعجب، درآوردنش خیلی راحت‌تر از گوشی‌های جدید سامسونگ بود.

تا اینجا هنوز خبری از چیزای عجیب و غریب نبود، اما معمولا یه بخش از سیستم خنک‌کننده دقیقا پشت نمایشگر قرار می‌گیره. پس وقتشه بریم سراغ صفحه نمایش! اینجا به حداقل 30 دقیقه گرمای مداوم و ملایم، و البته یک دنیا صبر و حوصله برای اهرم کردن نیاز داری.

با استفاده از یک ابزار تیز و ظریف از سمت اسپیکر مکالمه شروع کن و به آرومی وارد شکاف شو. حاشیه‌های نمایشگر فوق‌العاده باریک هستن و چسبندگی چسب‌ها هم به شدت بالاست. پس خیلی مراقب باش فشار بیش از حد به پنل نیاری.

این هم از سیستم خنک‌کننده اختصاصی برای پنل OLED! در سمت راست، یه نوار مسی کوچیک می‌بینی که احتمالا برای محافظت در برابر تداخل الکترومغناطیسی (EM) استفاده شده. در سمت چپ، باز هم یه صفحه گرافیتی بزرگ به چشم می‌خوره که کنارش چند تا نوار مسی کوچیک‌تر هم قرار گرفته. اما وقتی دقیق‌تر نگاه می‌کنی، به نظر می‌رسه یه چیز جذاب زیر این لایه گرافیتی قایم شده باشه...

نگاهش کن! با کمی گرما دادن و برداشتن دقیق گرافیت انعطاف‌پذیر، به یک محفظه بخار (Vapor Chamber) فوق‌العاده نازک با ضخامت 400 میکرون می‌رسیم!

با توجه به محل قرارگیریش، به نظر می‌رسه وظیفه‌اش اینه که گرمای تولید شده در بخش بالایی گوشی (که معمولا داغ‌تره) رو جذب کنه و به بخش پایینی و خنک‌تر گوشی انتقال بده. این ساختار نشون می‌ده که هواوی برای پایدار نگه داشتن دمای دستگاه زیر فشارهای سنگین، چه مهندسی دقیقی به کار برده.

خب، بیایم لیست نهایی قطعات خنک‌کننده رو مرور کنیم: یک محفظه بخار (Vapor Chamber) بسیار نازک و مهندسی شده. یک لایه بزرگ از گرافیت انعطاف‌پذیر پشت دستگاه برای پخش کردن حرارت در نقاط داغ. یک لایه گرافیتی بزرگ دیگه برای هم‌دما نگه داشتن پنل نمایشگر OLED. و چندین قطعه فویل مسی کوچیک برای توزیع بهتر گرما و ایجاد نقاط اتصال به زمین (Grounding).

امیدوارم از این گشت‌وگذار در دل سیستم خنک‌کننده لذت برده باشی. بررسی چنین طراحی‌های دقیقی همیشه برای ما تو آیسی‌مدار جذابیت خاصی داره.

اگه این کالبدشکافی برات جالب بود و دوست داری آموزش‌های تخصصی و متفاوت بیشتری رو ببینی، حتما اپلیکیشن آیسی‌مدار رو به دوستات معرفی کن تا با هم بیشتر یاد بگیریم. موفق باشی!