کالبدشکافی مک‌بوک پرو ۱۵ اینچی رتینا (اواخر ۲۰۱۳): نگاهی عمیق به معماری و چالش‌های تعمیر

قبل از اینکه دست به آچار بشیم و دستگاه رو باز کنیم، بیا یه نگاه سریع به مشخصات فنی این غول رده‌بالای اپل بندازیم تا ببینیم با چه سخت‌افزاری طرفیم:

← پردازنده قدرتمند چهار هسته‌ای Intel Core i7 با فرکانس 2.0 گیگاهرتز.

← هشت گیگابایت حافظه رم از نوع DDR3L با فرکانس 1600 مگاهرتز که مستقیما روی مادربرد لحیم شده.

← حافظه ذخیره‌سازی پرسرعت SSD با ظرفیت 256 گیگابایت مبتنی بر درگاه جذاب PCIe.

← پردازنده گرافیکی مجتمع Intel Iris Pro برای پردازش‌های روان تصویری.

دوربین فیس‌تایم (FaceTime) با کیفیت HD 720p برای تماس‌های ویدیویی.

← پشتیبانی از شبکه‌های بی‌سیم فوق‌سریع با استاندارد 802.11ac Wi‑Fi.

و در نهایت، بلوتوث نسخه 4.0 برای اتصال بی‌دردسر لوازم جانبی.

با برداشتن قاب پایینی، یکی از قطعاتی که خیلی راحت می‌شه بهش دسترسی پیدا کرد و ارتقاش داد، کارت شبکه بی‌سیم (AirPort) هست که از استاندارد جدید 802.11ac پشتیبانی می‌کنه.

← اپل باز هم برای تأمین شبکه وای‌فای سراغ شرکت قابل اعتماد خودش رفته. تراشه اصلی Broadcom روی این کارت شبکه بهت اجازه می‌ده تو باند 5 گیگاهرتز به سرعت فوق‌العاده 1.3 گیگابیت بر ثانیه برسی.

← یه پردازنده یکپارچه بلوتوث نسخه 4.0 هم از برند Broadcom روی همین برد تعبیه شده تا تمام ارتباطات بلوتوثی دستگاه رو مدیریت کنه.

← در کنار این‌ها، یه جفت ماژول فرانت‌اند شبکه بی‌سیم دو بانده (WLAN) از شرکت Skyworks قرار گرفته که از استانداردهای مختلف وای‌فای پشتیبانی می‌کنه.

وقتی به سیستم خنک‌کننده نگاه می‌کنیم، یکی از معدود تغییرات ظاهری این مدل خودش رو نشون می‌ده. هیت‌سینک تو این مک‌بوک پرو 15 اینچی خیلی باریک‌تر و شیک‌تر شده و فقط یه پد حرارتی تکی داره. این طراحی خلوت‌تر به خاطر یکپارچگی بیشتر پردازنده گرافیکی با پردازنده اصلی تو معماری Haswell هست.

یکی دیگه از مزایای استفاده از پردازنده‌های جدید Haswell اینه که اپل تونسته با همون ظرفیت باتری قبلی، یه ساعت شارژدهی بیشتر از دستگاه بگیره. این پردازنده بهینه‌تر باعث می‌شه بتونی با خیال راحت مدت طولانی‌تری وب‌گردی کنی و نگران خالی شدن سریع باتری نباشی.

جذاب‌ترین و مهم‌ترین تغییرات رو باید روی مادربرد دستگاه دنبال کنیم؛ جایی که پردازنده جدید Core i7 معماری Haswell، گرافیک Iris Pro و کنترلر Thunderbolt 2 در کنار هم چیده شدن:

← قلب تپنده دستگاه، یعنی پردازنده چهار هسته‌ای Intel Core i7 با فرکانس 2.0 گیگاهرتز که تو حالت توربو بوست تا 3.2 گیگاهرتز می‌رسه و 6 مگابایت کش L3 اشتراکی و گرافیک مجتمع Iris Pro رو تو دل خودش داره.

← حافظه کش پرسرعت eDRAM با ظرفیت 128 مگابایت.

← تراشه‌های حافظه رم 512 مگابایتی DDR3 ساخت Elpida (در مجموع 16 تراشه که همون 8 گیگابایت رم رو تشکیل می‌دن).

← کنترلر فوق‌سریع Thunderbolt 2 ساخت شرکت اینتل.

هاب کنترل‌کننده پلتفرم اینتل که ارتباط قطعات رو مدیریت می‌کنه.

← و کدک صوتی Cirrus 4208-CRZ برای پردازش صدای خروجی دستگاه.

حالا مادربرد رو برمی‌گردونیم تا ببینیم اون طرف برد چه قطعاتی جا خوش کردن:

← تراشه‌های حافظه رم 512 مگابایتی DDR3 تکمیلی ساخت شرکت SK Hynix.

← تراشه Broadcom BCM15700A2.

← سیستم روی چیپ (SoC) قابل برنامه‌ریزی ساخت Cypress Semiconductor.

← آیسی کنترلر Texas Instruments TPS51980.

یه نکته مهم و البته نگران‌کننده اینه که جک هدفون کاملا روی مادربرد لحیم شده. این یعنی اگه بر اثر استفاده زیاد یا ضربه این پورت خراب بشه، برای تعمیرش باید هزینه فوق‌العاده سنگینی بپردازی چون با کل مادربرد یکپارچه شده.

لحظه سرنوشت‌ساز فرا رسید! همیشه موقع کالبدشکافی مک‌بوک‌ها این سؤال پیش میاد که آیا اپل بالاخره بی‌خیال اون چسب‌های وحشتناک باتری شده یا باز هم قراره حسابی دردسر بکشیم؟ با یه کارت پلاستیکی خیلی بااحتیاط شروع می‌کنیم به باز کردن راه و تست کردن میزان چسبندگی زیر باتری...

...و بعد از نیم ساعت کلنجار رفتن و خسته شدن دستامون، با یه آه عمیق از ناامیدی مواجه می‌شیم! باتری دقیقا همون چسب‌های فوق‌العاده قوی و افراطی نسل قبل رو داره و درآوردن بی‌خطرش تقریبا غیرممکنه. ظاهرا اپل تو طراحی داخلی پردازنده‌ها خیلی پیشرفت کرده، اما تو بحث تکامل طراحی باتری هیچ قدم مثبتی برنداشته.

به ایستگاه آخر رسیدیم. مک‌بوک پرو 15 اینچی رتینا (اواخر 2013) تو تست‌های تعمیرپذیری، امتیاز فاجعه‌بار 1 از 10 رو می‌گیره! اگه این کالبدشکافی برات جذاب بود، می‌تونی اپلیکیشن آیسی‌مدار رو نصب کنی تا همیشه به جدیدترین آموزش‌ها و کالبدشکافی‌های دنیای سخت‌افزار دسترسی داشته باشی. بیاید با هم مرور کنیم که چرا این دستگاه پایین‌ترین نمره ممکن رو گرفته:

← استفاده از پیچ‌های اختصاصی پنج‌پر (Pentalobe) روی قاب پشتی، همون قدم اول جلوی دسترسی راحت کاربر به داخل دستگاه رو می‌گیره.

← دقیقا مثل مک‌بوک ایر، رم‌ها مستقیما روی مادربرد لحیم شدن. این یعنی همون موقع خرید باید تصمیم بگیری که چه مقدار رم نیاز داری، چون بعدا هیچ راهی برای ارتقاش وجود نداره.

← حافظه SSD فرمت جدید PCIe پیدا کرده، اما هنوز هم یه درایو استاندارد 2.5 اینچی نیست. هرچند چون روی یه برد مجزاست، باز هم جای امیدواری داره که بشه در آینده ارتقاش داد.

← باتری لیتیوم‌پلیمری به جای پیچ شدن، با چسب‌های به‌شدت قوی به بدنه متصل شده که احتمال آسیب دیدنش موقع باز کردن رو خیلی بالا می‌بره. بدتر از اون، باتری دقیقا روی کابل ترک‌پد رو پوشونده و اگه موقع درآوردن باتری بی‌احتیاطی کنی، کابل ترک‌پد به‌راحتی پاره می‌شه.

← مجموعه صفحه‌نمایش کاملا یکپارچه و پرس‌شده است و هیچ شیشه محافظ مجزایی نداره. اگه هر قطعه‌ای داخل نمایشگر خراب بشه، مجبوری کل این مجموعه گرون‌قیمت رو یکجا عوض کنی.