کالبدشکافی موتورولا ریزر (Razr): بررسی مکانیزم لولا و باتری‌های دوگانه گوشی تاشو

شاید فکر کنی ما تو آیسی‌مدار فقط به تعمیرپذیری اهمیت می‌دیم و مشخصاتی مثل دقت رنگ نمایشگر برامون مهم نیست؛ خب، تا حدودی درسته! اما یه سری مشخصات مهم دیگه هم هستن که قبل از باز کردن گوشی باید مرورشون کنیم:

← نمایشگر تاشوی 6.2 اینچی pOLED با رزولوشن 2142 در 876 پیکسل (تراکم حدود 373 پیکسل در هر اینچ).

← پردازنده هشت هسته‌ای 2.2 گیگاهرتزی Snapdragon 710 کوالکام در کنار 6 گیگابایت حافظه رم.

← حافظه داخلی 128 گیگابایتی.

← باتری با ظرفیت مجموع 2510 میلی‌آمپر ساعت.

دوربین اصلی 16 مگاپیکسلی با دیافراگم f/1.7 و فوکوس خودکار دوال پیکسل، به همراه دوربین سلفی 5 مگاپیکسلی با دیافراگم f/2.0.

هیچ گواهینامه رسمی IP برای مقاومت در برابر آب وجود نداره، اما موتورولا ادعا می‌کنه که گوشی با استفاده از پوشش نانو، در برابر پاشش آب مقاومه.

تنها چیزی که از ریزر قدیمی به این نسخه جدید منتقل نشده، باتری قابل تعویض توسط کاربره. یادش بخیر قدیما چقدر راحت بود!

قبل از اینکه تیغ جراحی پلاستیکی‌مون رو روی ریزر امتحان کنیم، یه نگاهی به تصاویر اشعه ایکس می‌ندازیم تا یه دید کلی از داخلش داشته باشیم.

با بررسی دقیق این تصاویر، متوجه می‌شی که موقع باز و بسته شدن گوشی، یه سری قطعات یه کوچولو بالا و پایین می‌رن. این قطعات احتمالا به نمایشگر انعطاف‌پذیر OLED متصلن که موقع بسته شدن، کمی به سمت پایین و داخل چانه (Chin) گوشی سر می‌خوره.

همچنین مشخصه که مغز متفکر و پردازنده گوشی تو نیمه پایینی قرار داره، در حالی که نیمه بالایی میزبان نمایشگر دوم، یکی از باتری‌ها و ماژول دوربینه.

اگه خیلی دقیق به عکس‌ها نگاه کنی، می‌تونی ساختار داخلی لولای دنده‌دار پیوسته رو تو مرکز این گوشی تاشو ببینی. جلوتر بیشتر راجع به این لولا صحبت می‌کنیم.

زمان ما، موتورولا ریزر خفن‌ترین گوشی بازار بود. خیلی خوشحالیم که نسخه جدید همون ظاهر جذاب و براق رو حفظ کرده؛ اونم با وجود ارتقای شدید نمایشگر، دوربین، اسپیکرها و پردازنده.

البته این همه تکنولوژی مدرن باعث شده گوشی کمی بزرگ‌تر بشه. ریزر جدید نسبت به مدل V3 سال 2004، حدود 35 درصد پهن‌تر و 118 درصد سنگین‌تره، اما هنوزم راحت تو جیب جا می‌شه.

وقتی گوشی رو باز و بسته می‌کنی، یه فاصله کوچیک بین لولا و نمایشگر تو هر دو طرف دیده می‌شه. همون فاصله‌هایی که تو اولین نسخه‌های گلکسی فولد باعث خرابی‌های دردسرسازی شدن.

این فاصله فقط تو حالت نیمه‌باز دیده می‌شه و وقتی گوشی کاملا بازه، خبری ازش نیست. شاید طراحی امنی باشه، اما برای یه گوشی با این قیمت بالا، این کلمه "شاید" خیلی ریسک بزرگی به حساب میاد.

اولین هدف ما قاب پشتی نیمه پایینیه. پشت این ظاهر تاشو و مدرن، هنوز همون چسب‌های همیشگی گوشی‌های هوشمند مخفی شدن، پس باید بریم سراغ اعمال حرارت. با یکم حرارت دادن، چسب‌ها نرم می‌شن و می‌تونیم پیک پلاستیکی‌مون رو بین درز قاب فرو کنیم و کار رو شروع کنیم.

ما واقعا قدردان پیشرفت‌های گوشی‌های هوشمند هستیم، اما خداییش دلمون برای اون قاب‌های پشتی پلاستیکی یا فلزی کشویی قدیمی تنگ شده!

بعد از بریدن چسب‌ها، قاب پشتی آزاد می‌شه. اما صبر کن! اگه با دقت نگاه کنی، کابل حسگر اثر انگشت رو کنار دکمه هوم می‌بینی که فقط منتظره تا با یه حرکت اشتباه پاره بشه.

وقتی هیچ نقشه راهنمایی برای تعمیر وجود نداره، همین تله‌های پنهان می‌تونن یه تعمیر ساده رو به یه کابوس گرون‌قیمت تبدیل کنن.

آها! رسیدیم به باتری اول. چون زیر این قاب چیز هیجان‌انگیز دیگه‌ای نبود، تصمیم گرفتیم بریم سراغ نیمه بالایی و نمایشگر بیرونی (Quick View) رو باز کنیم. با اینکه چسب‌های خیلی سرسختی داشت، بالاخره جدا شد.

با برداشتن نمایشگر بیرونی، دومین باتری خودش رو نشون می‌ده. باتری اول تو نیمه پایینی آماده جدا شدنه، اما این باتری دوم تو نیمه بالایی هنوز زیر چند تا فلت گیر کرده.

بالای باتری‌ها، تک‌دوربین 16 مگاپیکسلی بهمون زل زده. این روزا دیدن یه گوشی با فقط یه دوربین اصلی خیلی عجیبه، اما مشخصه که موتورولا تو این 4 سال توسعه، تمرکزش رو گذاشته بوده روی طراحی مکانیکی گوشی.

اگه دوست داری قطعات داخلی گوشیت رو بدون کثیف‌کاری چسب‌ها ببینی، می‌تونی از تصاویر کالبدشکافی ما به عنوان والپیپر استفاده کنی!

تا اینجای کار پروسه باز کردن نسبتا سرراست بوده. هرچی به نمایشگر انعطاف‌پذیر نزدیک‌تر می‌شیم، استرسمون بیشتر می‌شه تا خرابش نکنیم. اما فعلا با خیال راحت داریم پیچ‌های تورکس رو باز می‌کنیم.

با یکم فشار ملایم، اولین باتری (با ظرفیت 4.7 وات‌ساعت و ضخامت فقط 2.6 میلی‌متر) بیرون میاد. بعدا مفصل بهشون می‌پردازیم؛ الان وقتشه برسیم به بخش جذاب سیلیکون‌ها! قبل از رسیدن به مادربورد، یه توقف کوتاه داریم: موقع درآوردن موتور ویبره سکه‌ای معمولی، متوجه یه ماده لزج و عجیب شدیم!

این ماده لزج احتمالا نوعی گریس یا ژل محافظه (که بیشتر تو صنعت خودرو دیده می‌شه) و یه راه ارزون برای ایجاد مقاومت در برابر رطوبت برای برد محسوب می‌شه.

با بیرون کشیدن مادربورد، یه سری شیلد محافظ فلزی می‌بینیم که روی تراشه‌ها کشیده شدن. بیا ببینیم زیر این پوشش‌ها چه خبره:

← پردازنده Snapdragon 710 کوالکام با شماره مدل SDM710.

← تراشه ترکیبی سامسونگ KM2V7001CM شامل 6 گیگابایت رم LPDDR4 و 128 گیگابایت حافظه داخلی.

← ماژول ارتباطی باند پایین 2G/3G/4G مدل SKY 78185-11 ساخت Skyworks.

← ماژول ارتباطی باند بالای 2G/3G/4G مدل SKY 78187-11 از همون برند Skyworks.

آیسی فرکانس رادیویی SDR660 003.

آیسی‌های مدیریت تغذیه PM670 و PM670A ساخت کوالکام.

← تراشه ارتباطی یکپارچه کوالکام WCN3990 برای وای‌فای 802.11ac، بلوتوث کم‌مصرف (LE) و رادیو FM.

بعد از باز کردن چند تا پیچ دیگه، این گوشی تاشوی انعطاف‌پذیر راحت‌تر باز می‌شه و بالاخره به دوربین‌ها و باتری دوم دسترسی پیدا می‌کنیم. برای رسیدن به اون نمایشگر OLED تاشو، باید یه سری مانورهای سخت‌افزاری پیچیده انجام بدیم:

اول چند تا پیچ تورکس دیگه رو باز می‌کنیم. بعد یه براکت فلزی رو با احتیاط بیرون میاریم. در نهایت، فلت ضخیمی که از لولا رد شده و از روی باتری دوم می‌گذره رو خیلی آروم جدا می‌کنیم.

فکر می‌کنی راحت بود؟ اصلا اینطور نیست! برامون عجیبه که موتورولا چطور تعویض این نمایشگرها رو با قیمت نسبتا پایینی انجام می‌ده.

وقتی نمایشگر pOLED رو جدا می‌کنیم، متوجه می‌شیم که باتری هم همراهش میاد و این موضوع یکم ناامیدکننده‌ست. اینکه برای تعویض باتری مجبور بشیم به این لایه ظریف نمایشگر فشار بیاریم اصلا ایده جالبی نیست، حتی اگه باتری تو یه قاب فلزی محکم شده باشه.

بعد از 9 مرحله بالاخره هر دو تا باتری رو بیرون آوردیم: این باتری مستطیلی زردرنگ با ظرفیت 1265 میلی‌آمپر ساعت (4.8 وات‌ساعت)، یکم قوی‌تر از اون باتری نازک 4.7 وات‌ساعتیه که قبلا درآوردیم.

مجموع ظرفیت این دو تا باتری می‌رسه به 2510 میلی‌آمپر ساعت (یا 9.7 وات‌ساعت) که ادعای موتورولا رو تأیید می‌کنه. برای مقایسه، فقط یکی از باتری‌های گلکسی فولد به تنهایی ظرفیتی معادل مجموع این دو تا داره. تازه باتری غول‌پیکر L شکل آیفون XS Max با ظرفیت 3969 میلی‌آمپر ساعت که جای خود دارد! نمایشگر pOLED رازهای زیادی رو برملا نمی‌کنه، اما تونستیم چند تا تکنولوژی از سامسونگ روش پیدا کنیم:

← تراشه S6SY77CX سامسونگ که احتمالا نسخه جدیدی از کنترلر تاچ این شرکته.

← حافظه فلش سریال 512 کیلوبایتی NOR مدل GD25LQ40C ساخت GigaDevice.

← درایور نمایشگر pOLED.

حالا می‌رسیم به چیزی که معمولا تو کالبدشکافی گوشی‌ها نمی‌بینی: قطعات مکانیکی بزرگ! مکانیزم تا شدن این ریزر از یه لولای دنده‌دار پیوسته، یه بادامک (Cam)، دو تا صفحه پشتیبان و چند تا فنر تشکیل شده.

روش کار بادامک و صفحات پشتیبان برای محافظت از نمایشگر حساس OLED خیلی جالبه. وقتی گوشی بازه، این صفحات نمایشگر رو محکم نگه می‌دارن تا صاف بمونه؛ اما وقتی گوشی رو می‌بندی، این صفحات کنار می‌رن تا یه شعاع خمیدگی بزرگ ایجاد بشه و از افتادن خط تا روی نمایشگر جلوگیری کنه. تو تصاویر اشعه ایکس کلوزآپ از لولا، می‌تونی دنده‌های پیوسته لولا و قطعات جاسازی‌شده تو هر دو طرف فریم رو ببینی.

این چرخ‌دنده‌ها باعث می‌شن هر دو نیمه گوشی کاملا همزمان و هماهنگ حرکت کنن؛ دقیقا مشابه همون سیستمی که تو گلکسی فولد دیدیم.

فنرها تو هر نیمه گوشی به بادامک مرکزی فشار میارن تا گوشی رو تو حالت کاملا باز یا کاملا بسته نگه دارن و موقع باز و بسته کردن لولا هم یه مقاومت ملایم ایجاد کنن.

ریزر نوستالژیک موتورولا رسما جایزه "پیچیده‌ترین دستگاه موبایلی که تا حالا باز کردیم" رو می‌بره! واقعا از این همه مهندسی دقیق برای زنده کردن این گوشی تاشوی افسانه‌ای شگفت‌زده شدیم.

البته این گوشی تو زمینه تعمیرپذیری هیچ جایزه‌ای نمی‌بره. ساختن همچین دستگاه پیچیده‌ای اونقدر سخت بوده که اصلا تعجب نکردیم چرا به قابلیت تعمیرپذیری تو این نسل اول توجهی نشده. دیدن نحوه کارکرد این قطعات مکانیکی خیلی جذابه، اما باز کردن و سر هم کردنشون اصلا کار راحتی نیست.

ما بهش همون نمره‌ای رو می‌دیم که به گلکسی فولد دادیم. می‌دونیم این یه طراحی نسل اولیه و نباید انتظار داشته باشیم که قابلیت‌های جدید و تعمیرپذیری بالا رو یکجا داشته باشه.

با معرفی گوشی‌هایی مثل Galaxy Z Flip، بعیده تب تاشوها به این زودی بخوابه. امیدواریم سازنده‌ها به زودی یاد بگیرن چطور این دستگاه‌ها رو هم مقاوم بسازن و هم قابل تعمیر، مخصوصا با این قیمت‌های نجومی!

ممنون که تا اینجا با ما همراه بودی! به عنوان جایزه، یه نمای 360 درجه اشعه ایکس از موتورولا ریزر برات آماده کردیم.

استفاده از اشعه ایکس خیلی راحت‌تر از کالبدشکافی فیزیکیه؛ تو عکسای اشعه ایکس همه چیز ساده به نظر می‌رسه، اما حداقل تو کالبدشکافی قطعات رو با رنگ واقعی‌شون می‌بینی!

حالا بریم سراغ امتیازدهی نهایی این دستگاه پیچیده.

موتورولا ریزر در مقیاس تعمیرپذیری تیم آیسی‌مدار تونست امتیاز 1 از 10 رو بگیره (عدد 10 یعنی راحت‌ترین حالت):

← تنها ابزاری که برای پیچ‌ها نیاز داری یه پیچ‌گوشتی استاندارد تورکس T3 هست.

← نمایشگر اصلی و ظریف گوشی در صورت خرابی قابل تعویضه، البته به شرطی که خیلی صبور و ماهر باشی.

← هر تعمیری با درگیری با چسب‌های سرسخت قاب‌های بیرونی شروع و تموم می‌شه.

← تعویض باتری (یا بهتره بگیم باتری‌ها) نیازمند باز کردن تقریبا تمام قطعات گوشیه.

← پورت شارژ مستقیما روی مادربورد لحیم شده و جدا نیست.

← ساختار فوق‌العاده پیچیده و تله‌های پنهان فلت‌ها، پروسه تعمیر رو به شدت سخت و پرریسک کرده. کالبدشکافی این گوشی واقعا یه سفر مهندسی جذاب بود. موتورولا جسارت زیادی به خرج داده، اما مسیر طولانی برای بهبود تعمیرپذیری در پیش داره. اگه دوست داری آموزش‌ها و کالبدشکافی‌های بیشتری از این گجت‌های پیچیده ببینی، حتما اپلیکیشن آیسی‌مدار رو نصب کن و با دوستات به اشتراک بذار. موفق باشی!