کالبدشکافی آیپد پرو ۱۰.۵ اینچ: راز حاشیه‌های باریک و نمایشگر ۱۲۰ هرتزی

حالا می‌تونی یه نفس راحت بکشی؛ این آیپد واقعا یه دستگاه "حرفه‌ای" به حساب میاد. از شوخی که بگذریم، مشخصات سخت‌افزاری این تبلت حسابی چشمگیره:

نمایشگر 10.5 اینچی فول‌لمینت Oxide TFT با تکنولوژی True Tone و بک‌لایت ال‌ای‌دی، رزولوشن 2224 در 1668 (تراکم 264 پیکسل در اینچ) و فناوری جذاب ProMotion پردازنده سفارشی 64 بیتی Apple A10X (نسل چهارم) به همراه پردازنده کمکی حرکت M10

دوربین اصلی 12 مگاپیکسلی با لرزشگیر اپتیکال (OIS) و فیلم‌برداری 4 کیلواهم با نرخ 30 فریم، و دوربین سلفی 7 مگاپیکسلی با فیلم‌برداری 1080p سیستم صوتی چهارگانه با قابلیت تنظیم خودکار (Self-balancing) سنسور اثر انگشت Touch ID، دو عدد میکروفون، سنسور نور محیط، شتاب‌سنج، فشارسنج و ژیروسکوپ 3 محوره وای‌فای دو بانده 802.11a/b/g/n/ac با تکنولوژی MIMO و بلوتوث نسخه 4.2

حافظه داخلی در ظرفیت‌های 64، 256 یا 512 گیگابایتی

اپل در کنار ارتقای بی‌نظیر سخت‌افزار و تغییر سایز نمایشگر، یه شماره مدل کاملا جدید هم برای این دستگاه در نظر گرفته که با حرف A شروع می‌شه.

حالا این تبلت چقدر بزرگ‌تر شده؟ آیپد پرو 9.7 اینچی نسل قبل ابعادی حدود 9.4 در 6.6 اینچ داشت، در حالی که این مدل جدید 9.8 در 6.8 اینچه. البته ضخامت هر دو دقیقا یکی مونده. خلاصه بخوام بگم: فضای کاریت خیلی بزرگ‌تر شده.

با وجود این تغییرات، حاشیه‌های دور نمایشگر به طرز چشمگیری کم شدن. بنابراین وقتی پرو جدید رو تو دستت می‌گیری، حس نمی‌کنی که تبلت خیلی غول‌پیکر شده، اما نمایشگرش دقیقا همون‌جایی که باید، بزرگ‌تر به نظر می‌رسه.

از تغییرات ظاهری دیگه می‌شه به جابه‌جایی سوراخ میکروفون اشاره کرد؛ میکروفونی که قبلا کنار دوربین اصلی بود، حالا رفته تو منطقه دوربین سلفی.

باز کردن این تبلت اصلا شوخی‌بردار نیست؛ چسب‌های فوق‌العاده قوی دور تا دور پنل رو گرفتن. از طرفی چون حاشیه‌ها باریک‌تر شدن، احتمال اینکه موقع کار، پیک پلاستیکی رو اشتباهی بین نمایشگر و شیشه لمینت‌شده فرو کنی و آسیب بزنی، خیلی بالاست.

خوشبختانه ما ابزارهای مناسب و حرارت رو داریم تا این چسب‌های سرسخت رو تسلیم کنیم.

با این حال، بریدن چسب‌های یه آیپد جدید همیشه دلهره‌آوره، چون هر لحظه ممکنه تیغه به یه فلت مهم برخورد کنه... ...اما اینجا اپل هوای ما رو داشته! کابل‌های تصویر رو دقیقا از وسط دستگاه رد کرده تا از لبه‌ها و خطر پارگی در امان باشن.

این چیدمان رو قبلا هم تو یه مدل دیگه دیده بودیم و به نظر می‌رسه اپل بالاخره تصمیم گرفته سری پرو رو به این طراحی متقارن‌تر و امن‌تر مجهز کنه.

همین جا باید به اپل یه ای‌ول بگیم، چون برای بستن براکت محافظ فلت تصویر، از همون پیچ‌های آشنای چهارسو استفاده کرده و خبری از اون پیچ‌های سه‌سوی اعصاب‌خردکنی که تو آیفون 7 دیدیم نیست.

یه نکته مثبت دیگه اینه که فلت تصویر به جای وسط مادربرد، نزدیک پورت لایتنینگ وصل شده؛ این یعنی موقع بلند کردن ال‌سی‌دی، کارمون برای قطع کردن فلت‌ها راحت‌تره.

اما از ظاهر قضیه پیداست که باز هم با یه مادربرد غرق در چسب طرفیم. فقط می‌تونیم امیدوار باشیم که برای باتری چسب‌های کششی گذاشته باشن! قبل از اینکه بریم سراغ باز کردن قطعات داخلی، یه نگاه با اشعه ایکس میندازیم تا ببینیم زیر این پوشش‌های مشکی چه خبره.

در نگاه اول، این نمایشگر با نسل‌های قبلی فرق خاصی نداره. با تراکم 264 پیکسل در اینچ، این اولین آیپدی نیست که صفحه رتینا داره.

اما نرخ نوسازی 120 هرتزی برای این حجم از پیکسل، یه سرعت سرسام‌آوره! احتمالا به همین دلیله که این پنل برای انتقال دیتا به چهار تا فلت نیاز داره (جالبه بدونی برادر بزرگ‌ترش فقط با دو تا فلت کار می‌کرد). حاشیه باریک‌تر و تکنولوژی True Tone هم از ویژگی‌های خاص این ال‌سی‌دی هستن. حالا بریم سراغ آیسی‌های روی فلت تصویر: آیسی Intersil ISL24882B مربوط به تولید ولتاژ مرجع (Vref) و بافر گاما برای TFT-LCD

تراشه Parade Technologies DP825 برای کنترل تایمینگ تصویر آیسی Texas Instruments TPS565158 برای مدیریت توان نمایشگر سنسور دمای داخلی/خارجی Texas Instruments TMP456

تو نسخه وای‌فای این آیپد، اپل یه سری بلوک پلاستیکی عجیب‌وغریب رو درست همون جایی گذاشته که معمولا آنتن‌های LTE قرار می‌گیرن. نکته جالب‌تر اینه که این بلوک‌ها تو نسخه وای‌فای آیپد پرو 12.9 اینچی اصلا وجود نداشتن!

ما حدس می‌زنیم که این بلوک‌ها برای محکم نگه داشتن پنل نمایشگر اضافه شدن تا فضای خالی زیرش باعث شکنندگی نشه؛ برخلاف آیپدهای قدیمی که این فضا کاملا خالی می‌موند.

تا زمانی که شیلد بزرگ روی مادربرد رو برنداریم، چیز زیادی برای دیدن نیست. پس وقتشه پیچ‌هاش رو باز کنیم و ببینیم زیرش چه خبره.

هرچی بیشتر تو این دستگاه باریک می‌گردیم، متوجه می‌شیم که هنوز هیچ فلت یا کابل داخلی مشخصی ندیدیم. جک 3.5 میلی‌متری هدفون و درایور اسپیکر دقیقا همون‌جایی هستن که انتظارش رو داشتیم...

...اما اپل یه کار عجیب کرده؛ برخلاف مدل‌های دیگه که فلت‌ها از روی محفظه اسپیکر رد می‌شدن، اینجا فلت‌ها رو دقیقا برده زیر اسپیکر! یعنی ساندویچ شدن بین محفظه صدا و قاب پشتی بدنه.

با بلند کردن یه تیکه نوار چسب رسانا، چند تا پیچ پیدا می‌کنیم! معمولا باز کردن اسپیکرهای سری پرو خیلی دردسر داره، پس دیدن پیچ یه نشونه خوبه. البته خیلی هم خوشحال نشو! این پیچ‌ها قرار نیست ما رو از شر مبارزه با چسب‌های وحشتناک زیر اسپیکر نجات بدن.

دقیقا همون‌طور که حدس می‌زدیم، تمام فلت‌های ارتباطی زیر این محفظه بزرگ اسپیکر پنهان شدن. حداقل خود محفظه اسپیکر به همراه درایورش سالم و یک‌تکه بیرون میاد. اسپیکر حتی یه سری پین‌های فنری کوچیک داره که باعث می‌شه بدون دردسر جدا بشه. اما متأسفانه فلت‌هایی که زیرش موندن، همچنان با قدرت به قاب پشتی چسبیدن و کندنشون نیاز به دقت زیادی داره.

بعد از یه نبرد سخت با چسب‌های اسپیکر در سمت دیگه، بالاخره راه برای دسترسی به دوربین اصلی و سنسور نور محیط باز می‌شه. روی سنسور نور یه فیلتر چندرنگ (سبز، سفید، شفاف) قرار گرفته که احتمالا برای کمک به عملکرد سیستم True Tone طراحی شده. دوربین‌های این آیپد، همون ماژول‌های قدرتمندی هستن که قبلا تو آیفون 7 دیده بودیم.

دوربین اصلی حالا می‌تونه عکس‌های 12 مگاپیکسلی بگیره و ویدیوهای 4 کیلواهم با نرخ 30 فریم ضبط کنه؛ اون هم با لرزشگیر اپتیکال! این یه ارتقای عالی نسبت به دوربین 8 مگاپیکسلی و فیلم‌برداری 1080p تو نسخه پرو سال 2015 به حساب میاد.

دوربین سلفی هم دست‌کمی از دوربین پشتی نداره و با رزولوشن 7 مگاپیکسل و ضبط ویدیوی 1080p، برای تماس‌های تصویری فوق‌العاده‌ست.

قدرت یه تبلت به پردازنده‌هاش بستگی داره. بیایید ببینیم روی این مادربرد چه تراشه‌هایی نشسته: پردازنده قدرتمند Apple A10X Fusion با معماری 64 بیتی و پردازنده کمکی M10 حافظه رم LPDDR4 مگنت Micron با ظرفیت 2 گیگابایت (دو تراشه روی هم که مجموعا 4 گیگابایت رم می‌شه) تراشه حافظه داخلی (NAND) 64 گیگابایتی Toshiba THGBX669D4LLDXG کنترلر NFC ساخت NXP مدل 67V04 (مشابه قطعه استفاده‌شده در آیفون 7 و اپل واچ)

ماژول وایرلس Murata/Apple 339S00249 دو عدد کنترلر تاچ‌اسکرین ساخت Broadcom آیسی‌های مدیریت تغذیه اپل (343S00118-A0 و مدل‌های مشابه)

بررسی سایر آیسی‌های مادربرد:

کدک صوتی Cirrus Logic CS42L83A و پردازنده سیگنال دیجیتال صوتی CS48L10A0 درایور ال‌ای‌دی بک‌لایت Texas Instruments LM5662A0 سوییچ USB 2.0 ساخت Diodes Incorporated PI3USB102E مبدل صوتی استریو Analog Devices ADAU7002 سنسور شتاب‌سنج Invensense سنسور فشار Bosch Sensortec مولتی‌پلکسر پورت نمایشگر NXP Semiconductor CBTL610A38

یه نگاه دقیق‌تر به مادربرد، ما رو به یه کشف خیلی جالب می‌رسونه: کنترلر پورت USB Type-C ساخت Cypress اما مگه این آیپد پورت تایپ سی داره؟ نه! پس این کنترلر اینجا چی کار می‌کنه؟

داستان اینه که اگه از کابل لایتنینگ به تایپ سی و یه شارژر 29 واتی اپل استفاده کنی، این تراشه وارد عمل می‌شه و قابلیت Power Delivery یا همون شارژ سریع رو برات فعال می‌کنه.

این قابلیت قبلا فقط تو نسخه 12.9 اینچی بود و زمان شارژ رو نصف می‌کرد. برای دستگاهی با این حجم باتری، پشتیبانی از فست‌شارژ یه مزیت فوق‌العاده محسوب می‌شه.

توی نسل قبلی، اپل برای باتری از چسب‌های کششی (Pull-tab) استفاده کرده بود که تعویض باتری رو خیلی راحت می‌کرد. ما هم با امید به تکرار این کار تمیز، لبه‌های چسب باتری رو آروم بالا می‌کشیم. اما زهی خیال باطل! خبری از چسب‌های کششی نیست؛ زیر باتری فقط پر از چسب‌های مایع و قطره‌ای فوق‌العاده محکمه. اپل، واقعا نمی‌شد برای این مدل هم از چسب‌های راحت استفاده کنی؟

باتری این تبلت، ولتاژ 3.77 ولت و ظرفیت 8134 میلی‌آمپر ساعت (30.8 وات‌ساعت) داره. این عدد نسبت به مدل 12.9 اینچی یه مقدار کمتره، اما از آیپدهای استاندارد خیلی قوی‌تره.

راستی، قبل از اینکه کار رو تموم کنیم، یه چیز دیگه هم مونده.

دفعه پیش که کیبورد هوشمند اپل رو باز کردیم، کالبدشکافی خیلی سختی بود. اما این بار تصمیم گرفتیم با اشعه ایکس داخلش رو ببینیم.

اون نوار تیره‌رنگ بالای کیبورد، همون Smart Connector هست. قسمت‌های مشکی دیگه هم آهنرباهایی هستن که کیبورد رو تو جاش محکم نگه می‌دارن. طراحی مدارها و مسیرهای داخلیش زیر اشعه ایکس واقعا شبیه یه اثر هنریه!

خب، تمام قطعات اصلی رو بیرون آوردیم و ساختار این تبلت پیچیده رو مو به مو بررسی کردیم. نگاه کردن به معماری داخلی گجت‌ها، همیشه دید بهتری از مهندسی پیچیده و فشرده پشتشون بهمون می‌ده.

طراحی داخلی این آیپد نشون میده که اپل همه تمرکزش رو روی باریکی و عملکرد گذاشته و متأسفانه تعمیرپذیری فدای چسب‌های فراوان شده. در ادامه چند تا نکته مهم تعمیراتی رو مرور می‌کنیم:

باتری لحیم نشده، اما با چسب‌های بسیار محکمی به بدنه چسبیده و برخلاف مدل 12.9 اینچی، خبری از چسب‌های کششی (Pull-tab) برای تعویض راحت نیست. پورت اسمارت کانکتور عملا غیرقابل تعویضه، البته چون قطعه متحرکی نداره، احتمال خراب شدنش هم خیلی پایینه. ال‌سی‌دی و شیشه جلویی به هم پرس (لمینت) شدن؛ این کار باز کردن دستگاه رو از یه جهت یکپارچه‌تر می‌کنه.

اما همین یکپارچه بودن پنل، هزینه تعویض صفحه نمایش رو بالا می‌بره و ریسک شکستن ال‌سی‌دی موقع باز کردن دستگاه رو هم بیشتر می‌کنه.

حجم زیاد چسب تو تمام بخش‌های دستگاه، هر نوع تعمیری رو به یه چالش سخت و زمان‌بر تبدیل کرده. امیدوارم از این گشت‌وگذار فنی در آیسی‌مدار لذت برده باشی. اگه این مطلب برات جالب بود، حتما لینک این صفحه رو برای دوستای عشق سخت‌افزارت بفرست تا اون‌ها هم با معماری داخلی این تبلت آشنا بشن!