پدال افکت گیتار الکتریک با یک مدار ترانزیستوری ساده

برای ساخت این پدال، یه سری قطعه الکترونیکی و یراق‌آلات نیاز داریم: - یک جعبه آلومینیومی فلزی (مثل مدل Hammond BB) - دو عدد ترانزیستور 2N3904 (می‌تونی از مدل‌های مشابه NPN هم استفاده کنی) - یک خازن 22 میکروفاراد - یک خازن 0.1 میکروفاراد و یک خازن 0.01 میکروفاراد - دو مقاومت 100 کیلواهم، یک مقاومت 10 کیلواهم و یک مقاومت 5.1 کیلواهم - ولوم (پتانسیومتر) 5 کیلواهم و 100 کیلواهم - کلید فشاری شش‌پایه (DPDT) - برد سوراخ‌دار (PCB) - سوکت باتری کتابی و یک باتری 9 ولت

- دو عدد جک صدای استریو 6.35 میلی‌متری (1/4 اینچ) - دو عدد صفحه مدرج و سرولوم برای پتانسیومترها - چسب دوطرفه ضخیم یا چسب ولکرو (پارچه‌ای) - چسب آهن یا همه‌کاره نکته مهم: نوع ترانزیستورهای NPN تاثیر مستقیمی روی جنس صدای خروجی داره. پیشنهاد می‌کنم قبل از لحیم‌کاری، مدار رو روی بردبورد ببندی و ترانزیستورها یا خازن‌های مختلف رو تست کنی تا به صدای دلخواهت برسی.

خازن‌های 0.1 و 0.01 میکروفاراد رو هم می‌تونی با مقادیر نزدیک جایگزین کنی تا تن صدای متفاوتی بگیری. حتما این تغییرات رو هم اول روی بردبورد تست کن. برای مقاومت‌ها بهتره از یه پک مقاومت کربنی استفاده کنی تا خیالت بابت داشتن همه مقادیر راحت باشه.

اول از همه باید جای دقیق سوراخ‌ها رو روی جعبه مشخص کنیم. یه الگو روی کاغذ بکش (یا از اینترنت پرینت بگیر) و اون رو با چسب کاغذی دقیقا وسط سطح رویی و دیواره‌های جعبه بچسبون.

حالا با یه سنبه (یا اگه نداری، با یه میخ و چکش) مرکز هر سوراخ رو روی جعبه فلزی نشونه‌گذاری کن. بعدش با یه مته نازک (مثلا 3 میلی‌متری) روی همه علامت‌ها یه سوراخ اولیه (پایلوت) بزن تا کار دریل‌کاری اصلی راحت‌تر بشه.

بریم سراغ مته‌های بزرگ‌تر. سوراخ‌های مربوط به ولوم‌ها (پتانسیومترها) رو با مته سایز 7 میلی‌متری (یا سایزی که دقیقا اندازه رزوه ولوم‌های خودت باشه) گشاد کن.

برای دیواره‌های کناری که قراره جک‌های صدا نصب بشن، از مته سایز 9.5 یا 10 میلی‌متری استفاده کن. سوراخ وسطی بالای جعبه (جای فیش آداپتور) رو هم با همون مته دریل کن.

در نهایت، سوراخ مرکزی روی جعبه که جای کلید فشاری (DPDT) هست رو باید با مته سایز 12.5 یا 13 میلی‌متری سوراخ کنی. چون این مته خیلی بزرگه و ممکنه جعبه از دستت در بره، حتما جعبه رو با گیره به میز کار محکم ببند تا خطری نداشته باشه.

ولوم‌ها معمولا یه زبانه کوچیک دارن که مانع چرخیدن کل قطعه موقع پیچوندن ولوم می‌شه. پتانسیومتر رو برعکس روی سوراخش قرار بده و کمی تکونش بده تا زبانه، روی فلز جعبه خط بندازه. حالا دقیقا روی همون خط یه سوراخ خیلی ریز با مته 3 میلی‌متری بزن تا زبانه داخلش چفت بشه.

برای اینکه صفحه‌های فلزی زیر ولوم‌ها دقیقا وسط قرار بگیرن، باید یه شابلون بسازیم. یکی از این صفحه‌ها رو روی یه تیکه چسب کاغذی پهن بذار، دورش رو خط بکش و با کاتر داخلش رو در بیار.

صفحه فلزی رو دقیقا روی سوراخ پتانسیومتر تنظیم کن. حالا همون چسبی که به عنوان شابلون بریدی رو با دقت دورش بچسبون تا جای دقیقش روی جعبه فیکس بشه.

+2

روی قسمت خالی شابلون و پشت صفحه فلزی مدرج رو حسابی چسب آهن بزن. یه کم صبر کن تا چسب خودش رو بگیره و وقتی بهش دست می‌زنی حالت چسبناک داشته باشه. حالا صفحه فلزی رو دقیق سر جاش بذار و محکم فشار بده تا کاملا بچسبه.

دقیقا همین مراحلی که برای چسبوندن صفحه مدرج اول رفتیم رو برای ولوم دوم هم تکرار کن تا ظاهر پدال کاملا متقارن و تمیز بشه.

حالا وقتشه شماتیک مدار رو برداری و قطعات رو روی برد سوراخ‌دار لحیم کنی. فعلا نیازی نیست نگران سیم‌کشی جک‌ها و پتانسیومترها باشی؛ فقط خود مدار اصلی رو آماده کن. همون‌طور که قبلا گفتم، این مدار یه نسخه تغییریافته و ساده از پدال معروف Fuzz Face هست که با دو تا ترانزیستور کار می‌کنه.

برای درک بهتر شیوه کارکرد این افکت و تغییراتی که می‌شه روش اعمال کرد، می‌تونی مقاله‌های مربوط به تحلیل مدار Fuzz Face رو تو اینترنت جستجو کنی. Technology of the Fuzz Face article.

به پایه وسط و پایه سمت راست هر دو پتانسیومتر (در حالتی که شفت ولوم روبه‌روی توئه)، سیم‌های حدودا 12 سانتی‌متری با رنگ سبز لحیم کن. به پایه باقی‌مونده (پایه سمت چپ) در پتانسیومتر 100 کیلواهمی هم یه سیم مشکی به همون طول وصل کن.

شفت پتانسیومترها رو از داخل جعبه وارد سوراخ‌ها کن و مهره‌هاشون رو از روی جعبه ببند تا کاملا محکم و بی‌حرکت بشن.

یه سیم مشکی رو به پایه مرکزی جک آداپتور لحیم کن. سیم مشکی سوکت باتری 9 ولت رو به پایه کوتاه جک صدای استریو متصل کن.

در نهایت، یه سیم سبز رنگ هم به پایه بلندتر همون جک صدا لحیم کن.

جک‌های صدا رو هم از داخل جعبه تو سوراخ‌های خودشون قرار بده و مهره‌هاشون رو سفت کن. تو طراحی این پدال، جک ورودی گیتار و ولوم تنظیم گین (Gain) سمت چپ قرار می‌گیرن و جک خروجی (به سمت آمپلی‌فایر) همراه با ولوم 100 کیلواهمی در سمت راست جعبه نصب می‌شن.

کلید فشاری اصلی (همون سوئیچی که با پا فشار می‌دیم تا افکت روشن بشه) رو تو سوراخ بزرگ وسط جعبه قرار بده و مهره‌اش رو حسابی سفت کن تا موقع استفاده شل نشه.

یکی از پایه‌های وسط کلید رو به سیم سبزی که از جک صدا اومده وصل کن. پایه وسطی دیگه کلید رو به همون پایه مشابه تو جک صدای دوم متصل کن. حالا دو تا پایه بیرونی در یک طرف کلید رو به هم جامپر کن (وصل کن).

از پایه‌ای که هم‌راستا با جک خروجی باقی مونده، یه سیم بکش به پایه وسط پتانسیومتر ولوم. در آخر یه سیم سبز رنگ به تنها پایه خالی کلید لحیم کن. این سیم سبز در مرحله بعد مستقیم به برد اصلی وصل می‌شه.

سیم مشکی که از ولوم 100 کیلواهمی میاد رو به پایه متصل به بدنه (Barrel) تو جک صدا وصل کن. این بخش خیلی مهمه و فقط تو جعبه‌های فلزی جواب می‌ده. چون یکی از جک‌ها از اتصال بدنه به عنوان سوئیچ زمین استفاده می‌کنه، کل جعبه آلومینیومی تبدیل به خط منفی (Ground) می‌شه.

به همین خاطر، بدنه جک سمت دیگه هم خودبه‌خود به زمین متصل می‌شه. پس وقتی سیم پتانسیومتر رو بهش وصل می‌کنی، بدون اینکه سیم اضافه‌ای به برد برده باشی، اتصال منفی ولوم رو برقرار کردی.

حالا باید مداری که بستی رو به قطعات روی جعبه متصل کنی. سیم قرمز سوکت باتری 9 ولتی رو به خط مثبت برد و سیم مشکی جک استریو رو به خط منفی (Ground) وصل کن. پتانسیومتر گین رو هم طبق شماتیک به مدار متصل کن.

در نهایت، سیمی که از سوئیچ اومده رو به ورودی مدار و سیمی که از پتانسیومتر ولوم باقی مونده رو به خروجی مدار لحیم کن.

+1

برای اینکه مدار داخل جعبه تکون نخوره و اتصالی پیش نیاد، پشت برد رو با چسب‌های پارچه‌ای (ولکرو) یا چسب دوطرفه ضخیم بپوشون و اون رو به کف جعبه بچسبون. این کار مانع برخورد پایه‌های لحیم‌کاری شده با بدنه فلزی می‌شه.

باتری 9 ولت رو به سوکتش وصل کن (اگه تا الان این کار رو نکردی)، باتری رو یه گوشه امن تو جعبه جا بده و درب پشتی جعبه رو با پیچ‌های خودش محکم ببند.

پتانسیومترها رو تا آخر در خلاف جهت عقربه‌های ساعت بچرخون. حالا سرولوم‌ها (Knobs) رو طوری روی شفت قرار بده که نشانگرشون دقیقا روی نقطه شروع صفحه مدرج باشه. در آخر پیچ تنظیم کنار سرولوم‌ها رو با پیچ‌گوشتی سفت کن.

پدال دست‌ساز تو کاملا آماده‌ست! گیتار رو به ورودی بزن، خروجی رو به آمپلی‌فایر وصل کن و از یه صدای فاز (Fuzz) خشن و آنالوگ که با دست‌های خودت ساختی، لذت ببر. امیدوارم این آموزش از تیم آیسی‌مدار برات کاربردی و هیجان‌انگیز بوده باشه.

حتما از پدالی که ساختی یه ویدیو کوتاه بگیر و تو اپلیکیشن آیسی‌مدار با ما به اشتراک بذار تا بقیه هم بتونن صدای جذاب سازت رو بشنون!